Maternal sağlık okuryazarlığının doğum şekli ve doğum korkusu üzerine etkisi
The impact of maternal health literacy on mode of delivery and fear of childbirth
- Tez No: 969424
- Danışmanlar: DOÇ. DR. REYHAN AYDIN DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Hemşirelik, Midwifery, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Doğal doğum, Sağlık okuryazarlığı, Vajinal doğum, Natural childbirth, Health literacy, Vaginal birth
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ebelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma gebelerde maternal sağlık okuryazarlığı düzeyinin doğum şekli ve doğum korkusu üzerindeki etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Prospektif kesitsel desenli çalışmada veriler 5 Şubat 2025- 30 Mart 2025 tarihleri arasında Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Zonguldak Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde toplanmıştır. TÜİK 2024 verilerine göre Zonguldak ilindeki 4090 doğum temel alınarak, %95 güven düzeyi ve %5 hata payı ile örneklem 353 gebe olarak belirlenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri veri toplama araçları olarak kullanılan Gebelikte Maternal Sağlık okuryazarlığı ölçeği (GMSOÖ), Wijma Doğum Beklentisi ölçeği (W-DEQ) ve Gebelerin Doğum şekli Belirleme Ölçeğidir. Araştırmanın bağımsız değişkenleri, yaş, öğrenim ve çalışma durumu, mesleği, gebelik, doğum, düşük ve yaşayan çocuk sayısı, sigara kullanma durumu, kronik hastalık varlığı ve hangi hastaneden hizmet aldığı gibi sosyodemografik özelliklerini içeren tanımlayıcı özelliklerdir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde Intellectus Statistics programı kullanılmış ve veri dağılımında normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Bağımsız grupların karşılaştırılmasında Bağımsız iki örneklem T testi (Independent Sample T testi) kullanılmıştır. Üç ve üzeri değişkenler için One Way ANOVA testi ve Welch Testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan gebelerin maternal sağlık okuryazarlığı puanı 71,52 ± 17,90 ortalama puan ile 'yeterli' düzeyde bulunmuştur. Bu durum, çalışmaya katılan gebelerin genel anlamda sağlıkla ilgili bilgiye ulaşma, değerlendirme ve kullanma konusunda yeterli düzeyde olduklarını göstermektedir. Gebelerin doğum korkusu düzeyi, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) ile değerlendirilmiş ve puan ortalaması 64,96 ± 23,92 bulunmuştur. Bu değer, genel olarak orta düzeyde doğum korkusunu işaret etmektedir. Doğum Şekli Tercihi Ölçeği'nden elde edilen 56,74 ± 9,00 puan ortalaması ise, ortalama bir değere (54) sahip olduğu fakat vajinal doğuma yönelik ılımlı bir tercihin varlığını işaret etmektedir. Çalışmada, maternal sağlık okuryazarlığı ile doğum şekli tercihi arasında pozitif, doğum korkusu arasında ise negatif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Özellikle öz yeterlik, sağlıkla ilgili karar verme ve sağlık davranışı alt boyutlarında bu ilişkiler daha belirgindir. Sağlık okuryazarlığı arttıkça vajinal doğum tercihi artmakta, doğum korkusu ise azalmaktadır. Ayrıca, doğum korkusu düzeyi arttıkça vajinal doğum tercihi azalmaktadır. Bu bulgular, gebelerin maternal sağlık okuryazarlığı düzeyinin, doğum tercihleri ve korkusu üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was designed to examine the impact of maternal health literacy levels on mode of delivery and fear of childbirth among pregnant women. The study employed a prospective cross-sectional design, and data were collected between February 5 and March 30, 2025, at Zonguldak Bülent Ecevit University Training and Research Hospital and Zonguldak Maternity and Children's Hospital. Based on the Turkish Statistical Institute's (TÜİK) 2024 data indicating 4,090 births in Zonguldak, the sample size was determined as 353 pregnant women with a 95% confidence level and a 5% margin of error. The dependent variables of the study were assessed using the Maternal Health Literacy Scale in Pregnancy (MHLSP), the Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire (W-DEQ), and the Scale for Determining Pregnant Women's Delivery Preferences. The independent variables included descriptive sociodemographic and obstetric characteristics such as age, educational and employment status, occupation, number of pregnancies, births, miscarriages, living children, smoking status, presence of chronic illness, and the hospital from which care was received. Data analysis was performed using the Intellectus Statistics program, and a normal distribution of the data was observed. The Independent Samples T-Test was used for comparisons between two groups, and One-Way ANOVA and Welch Tests were applied for comparisons among three or more variables. The maternal health literacy score of the participating pregnant women was found to be at a 'sufficient' level, with a mean score of 71.52 ± 17.90. This suggests that the participants generally have adequate skills in accessing, evaluating, and using health-related information. The mean score of the Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire (W-DEQ) was 64.96 ± 23.92, indicating a moderate level of fear of childbirth. The mean score of the Delivery Preference Scale was 56.74 ± 9.00, which is above the midpoint value (54), suggesting a moderate preference for vaginal delivery. The study found a significant positive relationship between maternal health literacy and preference for vaginal delivery, and a significant negative relationship between maternal health literacy and fear of childbirth. These relationships were particularly evident in the subdimensions of self-efficacy, health-related decision-making, and health behavior. As maternal health literacy increased, preference for vaginal delivery increased, while fear of childbirth decreased. Additionally, an increase in fear of childbirth was associated with a decrease in preference for vaginal delivery. These findings indicate that the level of maternal health literacy among pregnant women has a significant impact on their delivery preferences and level of childbirth fear.
Benzer Tezler
- Gebelerin maternal sağlık okuryazarlığı, doğum öz yeterliliği ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of maternal health literacy, childbirth self-efficacy, and influencing factors in pregnant women
AYŞE YAZICI
- Gebelerde maternal sağlık okuryazarlığının doğum korkusu ile ilişki
The relationship between maternal health literacy and fear of birth in pregnant
NURİYE YALDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL KIYAK
- Sağlık okuryazarlığı ve e-sağlık okuryazarlığının boğmaca aşılaması ve koza stratejisi üzerinde etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of health literacy and e-health literacy on pertussis vaccination and cocoon strategy
ŞEYMA GÜMÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GİZEM KARA ELİTOK
- Bir üniversite hastanesi gebe polikliniğine başvuran gebelerin COVID-19 aşısına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the attitudes of pregnancy to the COVID-19 vaccine who applied to the pregnancy clinic at a university hospital
FEVZİYE MUALLA ATEŞMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Emziren annelerin dijital sağlık okuryazarlığının bebek beslenme ve tutumuna etkisi
The impact of digital health literacy among breastfeeding mothers on their infant feeding practices and attitudes
ZEYNEP MERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜNDÜZ ÖZLEM ALTINKAYA