Geri Dön

Türkçe öğretmenlerinin öğretimde bilinçli farkındalıkları, motivasyonları ve mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Examining the relationship between Turkish teachers' conscious awareness in teaching, their motivation and professional burnout

PDF İndir

  1. Tez No: 969711
  2. Yazar: GÜLBAHAR KURAK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHADIR GÜLBAHAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Mesleki tükenmişlik, öğretimde bilinçli farkındalık, öğretmen motivasyonu, Türkçe öğretmenleri, Professional burnout, awareness in teaching, teacher motivation, Turkish teachers
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, Türkçe öğretmenlerinin öğretimde bilinçli farkındalık düzeyleri, motivasyonları ve mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kırşehir ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî kurumlarda görev yapan 246 Türkçe öğretmenleri oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; Öğretimde Bilinçli Farkındalık Ölçeği (ÖBFÖ), Mesleki Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve Öğretmen Motivasyon Ölçeği (ÖMÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde T-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretimde Türkçe öğretmenlerinin bilinçli farkındalık toplam puanlarında kadınlar lehine anlamlı bir fark gözlemlenmişken mesleki tükenmişlik ve motivasyon toplam puanları ile alt boyutlarında herhangi bir farklılık saptanmamıştır. Türkçe öğretmenlerinin öğretimde bilinçli farkındalık, mesleki tükenmişlik ve motivasyon ölçekleri ve alt boyutlarında medeni durum ve kıdem yılı değişkenlerine bağlı olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca öğretmenlerin mesleki tükenmişlik ve motivasyon düzeyleri ile mevcut okuldaki görev yılı arasında ölçek toplam puanları ve alt boyutlarında anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir. Bununla birlikte öğretimde bilinçli farkındalık ölçeği toplam puanında ve kişi içi alt boyutunda 21 yıl ve üzeri süredir görev yapan öğretmenlerin 16-20 yıl süreyle görev yapan öğretmenlere göre daha yüksek bilinçli farkındalık düzeylerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Bilinçli farkındalık ile mesleki tükenmişlik arasında anlamlı ve negatif yönde bir ilişki bulunmuştur. Bu ilişki, öğretmenlerin bilinçli farkındalık düzeyleri arttıkça mesleki tükenmişliklerinin azaldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, bilinçli farkındalık ile motivasyon arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir. Bu durum, öğretmenlerin bilinçli farkındalık düzeyleri arttıkça genel motivasyon düzeylerinin de yükseldiğini göstermektedir. Mesleki tükenmişlik ile motivasyon arasındaki ilişki ise negatif yöndedir yani öğretmenlerin motivasyon düzeyleri arttıkça mesleki tükenmişliklerinin azaldığı gözlemlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin psikolojik iyilik hâlini desteklemek amacıyla bilinçli farkındalık temelli hizmet içi eğitimlerin planlanması gerektiğini önermektedir. Bu süreçte, öğretmenlerin karar alma mekanizmalarına katılımını teşvik eden, güvene dayalı ve katılımcı bir okul kültürünün oluşturulması önem arz etmektedir. Ayrıca, psikolojik danışmanlık ve meslektaş desteği gibi kaynaklara erişimin artırılması, öğretmenlerin duygusal dayanıklılığını güçlendirebilir. Bilinçli farkındalık temelli programların öğretmenler üzerindeki etkilerini değerlendirmek üzere deneysel araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Son olarak, farklı branşlardaki öğretmenlerle yapılacak çalışmalar, bilinçli farkındalık ve tükenmişlik arasındaki ilişkiyi bağlamsal açıdan daha derinlemesine inceleme imkânı sunacaktır.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the relationship between Turkish teachers' levels of conscious awareness, motivation, and professional burnout in teaching. The research is designed according to the correlational survey model, a quantitative research method. The population of the research consists of 246 Turkish language teachers working in official institutions affiliated with the Ministry of National Education in Kırşehir province during the 2024-2025 academic year. The data collection tools used were the Conscious Awareness Scale in Teaching (ÖBFÖ), the Professional Burnout Scale (MTÖ) and the Teacher Motivation Scale (ÖMÖ). The data obtained were analysed using the SPSS programme. T-tests, ANOVA and Pearson correlation analyses were used to analyse the data. According to the research findings, a significant difference was observed in favour of women in the total conscious awareness scores of Turkish teachers in teaching, while no difference was found in the total professional burnout and motivation scores and their sub-dimensions. No significant difference was found in Turkish teachers' conscious awareness, professional burnout, and motivation scales and sub-dimensions based on marital status and years of experience. Furthermore, no significant difference was observed in the scale total scores and sub-dimensions between teachers' professional burnout and motivation levels and their years of service at their current school. However, it was found that teachers who have been working for 21 years or more have higher levels of conscious awareness than teachers who have been working for 16-20 years in terms of the total score and intra-individual sub-dimension of the conscious awareness scale in teaching. A significant and negative relationship was found between conscious awareness and professional burnout. This relationship indicates that as teachers' levels of conscious awareness increase, their professional burnout decreases. Additionally, a positive and significant relationship was observed between conscious awareness and motivation. This indicates that as teachers' levels of conscious awareness increase, their overall motivation levels also increase. The relationship between professional burnout and motivation is negative, meaning that as teachers' motivation levels increase, their professional burnout decreases. Based on the research findings, it is recommended that mindfulness-based in-service training be planned to support teachers' psychological well-being. In this process, it is important to create a trust-based and participatory school culture that encourages teachers' participation in decision-making mechanisms. In addition, increasing access to resources such as psychological counselling and peer support can strengthen teachers' emotional resilience. Experimental research is needed to evaluate the effects of mindfulness-based programmes on teachers. Finally, studies conducted with teachers from different disciplines will provide an opportunity to examine the relationship between mindfulness and burnout in greater depth from a contextual perspective.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    906541

    Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri ile öğretime yönelik özgüvenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between the conscious awareness levels of social studies teachers and their self-confidence towards teaching

    AHMET EKİNCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimSiirt Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP SARAÇOĞLU

  2. Tez No

    839988

    8.sınıf fen bilimleri dersi küresel iklim değişikliği konusunun öğretimine yönelik ihtiyaç analizi

    Analysis of needs for teaching the subject of global climate change in 8th grade science course

    YÜKSEL NARİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimDicle Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULKADİR MASKAN

  3. Tez No

    804974

    Öğretmenlerin ebeveynlikte ve öğretimde bilinçli farkındalıkları ile içsel bilinçli farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    An investigation of the relationship between teacher's dispositional mindfulness and mindfulness in parenting and teaching

    ZEYNEP ŞEBNEM KURT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FAHRİYE FİGEN TURAN

  4. Tez No

    962515

    Bilinçli farkındalık ve tükenmişlik açısından beden eğitimi ve spor öğretmenleri ile diğer branş öğretmenlerinin karşılaştırılması

    Comparison of physical education and sport teacher teachers and other branch teachers in terms of mindfulness and burnout

    ALİ YARDIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimTrabzon Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEYHUN ALEMDAĞ

  5. Tez No

    702641

    Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çevre etiği farkındalıkları ve sürdürülebilir çevreye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

    Study of the relationship between social studies teachers' environmental ethics awareness and attitudes towards sustainable environment in terms of various variables

    ABDULLAH TEKİROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MERYEM HAYIR KANAT

Geri Dön