Sivas ilinde görev yapmakta olan aile hekimlerinin deri kanseri ve güneşten korunma hakkındaki bilgi ve davranış düzeylerinin ölçümü
Measuring the knowledge and behavior levels of family physicians working in Sivas province about skin cancer and sun protection
- Tez No: 969792
- Danışmanlar: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bilgi düzeyi, Deri neoplazmları, Level of knowledge, Skin neoplasms
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Deri kanserlerinde erken tanı ve korunma stratejileri mortalite ve morbiditenin azaltılmasında kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan aile hekimleri hem toplumu bilgilendirme hem de riskli bireyleri erken dönemde saptama açısından kilit bir konumdadır. Bu çalışmada, Sivas ilinde görev yapan aile hekimlerinin deri kanseri konusundaki bilgi düzeyleri ve güneşten korunma davranışlarının değerlendirilmesi, ayrıca hekimlerin bu konudaki bilgi ve davranış düzeylerinin, toplumda deri kanserinin erken tanı ve önlenmesine olası katkılarının incelenmesi ve ilgili değişkenlerle olan ilişkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yürütülen araştırmamız, Sivas ilinde aktif görev yapan 194 aile hekimini kapsıyordu. Katılımcılara, sosyodemografik verileri içeren anket formu uygulandı; bilgi düzeylerini ölçmek için“Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği”, davranışları ölçmek için ise“Güneşten Korunma Davranış Ölçeği”kullanıldı. Ölçeklerin güvenilirlik analizleri yapıldı, verilerin normal dağılıma uygunluğu test edildi. İstatistiksel değerlendirmelerde parametrik ve non-parametrik testler, kategorik değişkenlerde Ki-Kare ve Fisher Exact Testleri, çoklu karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmeli analizler ve nicel değişkenler arasındaki ilişkilerde Spearman's Rho Korelasyon Katsayısı kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Katılımcıların günlük güneş maruziyet süresi ile güneşten korunma davranış puanları arasında zayıf fakat istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki bulundu. Bu durum güneşe maruz kalma süresi arttıkça koruyucu davranışların azaldığını gösteriyordu. Ayrıca, bilgi ve davranış düzeyleri katılımcıların cinsiyet, yaş, mesleki deneyim yılı gibi değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdi. Kadın hekimlerin güneşten korunma davranış puanlarının erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu saptandı. Bununla birlikte, bronzlaşma alışkanlığı olan hekimlerde hem bilgi düzeyi hem de koruyucu davranış puanlarının daha düşük olduğu belirlendi. Çalışmamız, aile hekimlerinin deri kanseri bilgi ve davranış düzeylerinin toplumun korunma stratejilerinde belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, hekimlerin bilgi düzeylerinin yeterli olmadığını, koruyucu davranışların ise istenilen düzeye ulaşmadığını göstermektedir. Bu nedenle, birinci basamak sağlık hizmetlerinde aile hekimlerine yönelik sürekli eğitim programlarının planlanması, güneşten korunma ve deri kanseri farkındalığının artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, ulusal düzeyde uygulanacak toplum temelli kampanyalara aile hekimlerinin daha aktif katılımının sağlanması, erken tanı ve koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğini artıracaktır.
Özet (Çeviri)
Early diagnosis and prevention strategies for skin cancer are critical for reducing mortality and morbidity. In this context, family physicians working in primary health care are in a key position both for informing the public and for identifying at-risk individuals early. This study aimed to assess the knowledge and sun protection behaviors of family physicians working in Sivas province about skin cancer. Furthermore, we aimed to examine the potential contributions of physicians' knowledge and behaviors regarding this issue to the early diagnosis and prevention of skin cancer in the community and to reveal their relationships with relevant variables. Our descriptive, cross-sectional study included 194 active family physicians in Sivas province. Participants were administered a questionnaire containing sociodemographic data; the“Skin Cancer and Sun Knowledge Scale”was used to measure knowledge levels, and the“Sun Protection Behavior Scale”was used to measure behaviors. Reliability analyses of the scales were conducted, and the data were tested for normal distribution. Statistical analyses included parametric and non-parametric tests, Chi-square and Fisher Exact Tests for categorical variables, Bonferroni-corrected analyses for multiple comparisons, and Spearman's Rho Correlation Coefficient for relationships between quantitative variables. A p<0.05 level of significance was considered. A weak but statistically significant negative correlation was found between participants' daily sun exposure and their sun protection behavior scores. This indicated that protective behaviors decreased as sun exposure duration increased. Furthermore, knowledge and behavior levels differed significantly across variables such as participants' gender, age, and years of professional experience. Female physicians had higher sun protection behavior scores than male physicians. However, physicians with a habit of tanning had lower knowledge and protective behavior scores. Our study reveals that family physicians' skin cancer knowledge and behaviors are decisive in society's prevention strategies. The findings indicate that physicians' knowledge levels are insufficient, and protective behaviors have not reached the desired level. Therefore, planning continuing education programs for family physicians in primary health care is crucial for raising awareness about sun protection and skin cancer. Furthermore, ensuring more active participation of family physicians in national community-based campaigns will increase the effectiveness of early diagnosis and preventive health services.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği uygulamasında aile yönelimli klinik yaklaşım eğilimi, bir nitel araştırma
Family-oriented clinical approach tendency in family medicine practice, a qualitative research
RABİA ADEVİYE AKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiCumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Sivas il merkezindeki aile sağlığı merkezlerinde aktif görev yapan hekimlerin çocuk istismarı ve ihmali hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and awareness levels of physicians actively working in family health centers in Sivas province center about child abuse and neglect
ORHAN BIYIKLIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Adli TıpSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA YÜCEL BEYAZTAŞ
- Türkiye ile Körfez ülkeleri arasında dış ticaret ilişkisinin incelenmesi -Çekim modeli yaklaşımı-
An investigation on trade relations between Turkey and Gulf countries - Gravity model approach
OSMAN ERK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
EkonomiGalatasaray Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA BURAK GÜRBÜZ
- Sivas ilinde görev yapmakta olan aile hekimleri ve aile hekimliği asistanlarının besin-ilaç etkileşimi bilgi düzeyi ve farkındalığı
Knowledge levels and awareness of family physicians and family medicine residents regarding food-drug interactions in Sivas
ESRA YUVACI ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Ortaöğretim görsel sanatlar dersinde değerler eğitimine ilişkin öğretmen tutumları: Bir karma yöntem araştırması
Teacher's attitudes to values education in secondary education visual arts course: A mixed method research
AYŞE DUYGU ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÖZNÜLÜER