Ergenlerde öz-denetim becerileri algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal dışlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between self-control skills, perceived parental attitude and social exclusion in adolescents
- Tez No: 969798
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA VAROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Tutumları, Ergen, Öz-Denetim, Sosyal Dışlanma, Parental Attitudes, Adolescent, Self-Control, Social Exclusion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Ergenlerde öz-denetim becerileri, algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal dışlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Materyal ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Mayıs 2024 – Haziran 2025 tarihleri arasında, Ağrı il Merkezine bağlı 3 lisede yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini; Ağrı il Merkezinde bulunan 24 lisenin öğrencileri oluşturmuştur ve basit rastgele örnekleme yöntemi ile 3 liseden seçilen 430 lise öğrencisi de araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma 400 öğrenci ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Anne-Baba Tutum Ölçeği, Ergenlerin Öz-Denetim Becerileri Ölçeği ve Ergenler için Ostrasızm ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programında tanımlayıcı analizler, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans (ANOVA), grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch ANOVA ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Analizlerde p<0.05 (%95 güven aralığı) anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Bulgular: Araştırmada ergenlerin Anne-Baba Tutum Ölçeği'nin ''Kabul/ilgi'' alt boyut puan ortalaması 17.10±4.11, ''Psikolojik özerklik'' alt boyut puan ortalaması 19.93±4.19, ''Denetleme'' alt boyut puan ortalaması 25.52±5.20, öz-denetim becerileri ölçeğinin ''özdenetim başarısı'' alt boyut puan ortalaması 48.48±8.59, ''özdenetim başarısızlığı'' alt boyut puan ortalaması 32.48±6.62 Ostrasızm Ölçeğinin ''önemsenmeme'' alt boyut puan ortalaması 8.65±4.12, ''dışlanma'' alt boyut puan ortalaması 20.37±5.78 ve ölçek toplam puan ortalaması 29.03±5.31 olarak saptanmıştır. Sonuç: Ergenlerin algıladıkları anne- baba tutumlarında ''kabul/ilgi'' artıkça öz-denetim başarısı azalmakta ve sosyal dışlanma artmaktadır. Ergenlerin algıladıkları anne-baba tutumlarında ''psikolojik özerklik'' arttıkça öz-denetim başarısı artmaktadır. Ergenlerin öz denetim başarısı arttıkça sosyal dışlanmaları azalmaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: To determine the relationship between self-control skills, perceived parental attitudes and social exclusion in adolescents. Material and Method: The research was conducted as a descriptive and cross-sectional relationship-seeking type. The research was conducted between March 2024 and June 2025 in 3 high schools in the provincial center of Ağrı. The universe of the study consisted of students from 24 high schools in the provincial center of Ağrı, and 430 high school students selected from 3 high schools using simple random sampling method constituted the research sample. The research was completed with 400 students. Research data were collected using the Personal Information Form, Parental Attitude Scale, Adolescent Self-Regulation Skills Scale, and Ostracism for Adolescents. In the data analysis, descriptive analyses, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and in cases where group variances were not homogeneous, Welch ANOVA, Pearson correlation and regression analysis were used in the SPSS package program. The significance level of p<0.05 (95% confidence interval) was used in the analyses. Findings: In the study, the mean score of the adolescents in the Parental Attitude Scale's“Acceptance/Care”sub-dimension was determined as 17.10±4.11, the mean score in the“Psychological Autonomy”sub-dimension was determined as 19.93±4.19, the mean score in the“Control”sub-dimension was determined as 25.52±5.20, the mean score in the“Self-Control Success”sub-dimension of the Self-Control Skills Scale was determined as 48.48±8.59, the mean score in the“Self-Control Failure”sub-dimension was determined as 32.48±6.62, the mean score in the“Disregard”sub-dimension of the Ostracism Scale was determined as 8.65±4.12, the mean score in the“Exclusion”sub-dimension was determined as 20.37±5.78 and the total score mean of the scale was determined as 29.03±5.31. Conclusion: As adolescents' perceived parental attitudes of“acceptance/involvement”increase, their self-regulatory success decreases and social exclusion increases. As adolescents' perceived parental attitudes of“psychological autonomy”increase, their self-regulatory success increases. As adolescents' perceived self-regulatory success increases, their social exclusion decreases.
Benzer Tezler
- Algılanan ebeveyn tutumlarına göre ergenlerde görülen öz-denetim sorunları ve kişilerarası ilişkilerde bağlanma stillerinin incelenmesi
Examination of self-regulation problems in adolescents and attachment styles in interpersonal relationships based on perceived parental attitudes
ALMİNA SENA ZEYBEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM HALUK YAVUZER
- Ebeveyn kontrol davranışlarının ergenlerin öz düzenleme becerileri ve duygusal sorunları üzerine etkisi
Effects of parental control behaviors on adolescents self regulation and emotional problems
CANAN ÇELİK ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiAdnan Menderes ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM GÜNSELİ DEREBOY
- The impact of parental control and marital conflict on adolescents' self-regulation and adjustment
Ebeveyn kontrolü ve aile içi çatışmanın ergenlerin özdenetim becerileri ve uyumları üzerindeki etkisi
MEHMET HARMA
Yüksek Lisans
İngilizce
2008
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Bölümü
PROF. DR. NEBİ SÜMER
- Ergenlerde öz-denetim becerileri ve sosyal duygusal öğrenme becerilerinin akran zorbalığı eğilimi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between self-regulation skills and social-emotional learning skills with peer bullying tendencies in adolescents
CANSU KIZIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞİN SATAN
- Ergenlerde internet kullanımı ve bağımlılığıyla ilişkili faktörler: Bağlanma, öz-denetim ve algılanan sosyal destek
Factors related to internet use and addiction in adolescents: Attachment, self-regulation and perceived social support
MİHRİBAN TANRIKULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiUfuk ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ANAFARTA ŞENDAĞ