Geri Dön

Ergenlerde öz-denetim becerileri algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal dışlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Determination of the relationship between self-control skills, perceived parental attitude and social exclusion in adolescents

  1. Tez No: 969798
  2. Yazar: ÜMMÜ GÜLSÜM KAYA
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA VAROL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Tutumları, Ergen, Öz-Denetim, Sosyal Dışlanma, Parental Attitudes, Adolescent, Self-Control, Social Exclusion
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Ergenlerde öz-denetim becerileri, algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal dışlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Materyal ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Mayıs 2024 – Haziran 2025 tarihleri arasında, Ağrı il Merkezine bağlı 3 lisede yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini; Ağrı il Merkezinde bulunan 24 lisenin öğrencileri oluşturmuştur ve basit rastgele örnekleme yöntemi ile 3 liseden seçilen 430 lise öğrencisi de araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma 400 öğrenci ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Anne-Baba Tutum Ölçeği, Ergenlerin Öz-Denetim Becerileri Ölçeği ve Ergenler için Ostrasızm ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programında tanımlayıcı analizler, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans (ANOVA), grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch ANOVA ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Analizlerde p<0.05 (%95 güven aralığı) anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Bulgular: Araştırmada ergenlerin Anne-Baba Tutum Ölçeği'nin ''Kabul/ilgi'' alt boyut puan ortalaması 17.10±4.11, ''Psikolojik özerklik'' alt boyut puan ortalaması 19.93±4.19, ''Denetleme'' alt boyut puan ortalaması 25.52±5.20, öz-denetim becerileri ölçeğinin ''özdenetim başarısı'' alt boyut puan ortalaması 48.48±8.59, ''özdenetim başarısızlığı'' alt boyut puan ortalaması 32.48±6.62 Ostrasızm Ölçeğinin ''önemsenmeme'' alt boyut puan ortalaması 8.65±4.12, ''dışlanma'' alt boyut puan ortalaması 20.37±5.78 ve ölçek toplam puan ortalaması 29.03±5.31 olarak saptanmıştır. Sonuç: Ergenlerin algıladıkları anne- baba tutumlarında ''kabul/ilgi'' artıkça öz-denetim başarısı azalmakta ve sosyal dışlanma artmaktadır. Ergenlerin algıladıkları anne-baba tutumlarında ''psikolojik özerklik'' arttıkça öz-denetim başarısı artmaktadır. Ergenlerin öz denetim başarısı arttıkça sosyal dışlanmaları azalmaktadır.

Özet (Çeviri)

Purpose: To determine the relationship between self-control skills, perceived parental attitudes and social exclusion in adolescents. Material and Method: The research was conducted as a descriptive and cross-sectional relationship-seeking type. The research was conducted between March 2024 and June 2025 in 3 high schools in the provincial center of Ağrı. The universe of the study consisted of students from 24 high schools in the provincial center of Ağrı, and 430 high school students selected from 3 high schools using simple random sampling method constituted the research sample. The research was completed with 400 students. Research data were collected using the Personal Information Form, Parental Attitude Scale, Adolescent Self-Regulation Skills Scale, and Ostracism for Adolescents. In the data analysis, descriptive analyses, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and in cases where group variances were not homogeneous, Welch ANOVA, Pearson correlation and regression analysis were used in the SPSS package program. The significance level of p<0.05 (95% confidence interval) was used in the analyses. Findings: In the study, the mean score of the adolescents in the Parental Attitude Scale's“Acceptance/Care”sub-dimension was determined as 17.10±4.11, the mean score in the“Psychological Autonomy”sub-dimension was determined as 19.93±4.19, the mean score in the“Control”sub-dimension was determined as 25.52±5.20, the mean score in the“Self-Control Success”sub-dimension of the Self-Control Skills Scale was determined as 48.48±8.59, the mean score in the“Self-Control Failure”sub-dimension was determined as 32.48±6.62, the mean score in the“Disregard”sub-dimension of the Ostracism Scale was determined as 8.65±4.12, the mean score in the“Exclusion”sub-dimension was determined as 20.37±5.78 and the total score mean of the scale was determined as 29.03±5.31. Conclusion: As adolescents' perceived parental attitudes of“acceptance/involvement”increase, their self-regulatory success decreases and social exclusion increases. As adolescents' perceived parental attitudes of“psychological autonomy”increase, their self-regulatory success increases. As adolescents' perceived self-regulatory success increases, their social exclusion decreases.

Benzer Tezler

  1. Algılanan ebeveyn tutumlarına göre ergenlerde görülen öz-denetim sorunları ve kişilerarası ilişkilerde bağlanma stillerinin incelenmesi

    Examination of self-regulation problems in adolescents and attachment styles in interpersonal relationships based on perceived parental attitudes

    ALMİNA SENA ZEYBEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Psikolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM HALUK YAVUZER

  2. Ebeveyn kontrol davranışlarının ergenlerin öz düzenleme becerileri ve duygusal sorunları üzerine etkisi

    Effects of parental control behaviors on adolescents self regulation and emotional problems

    CANAN ÇELİK ÖZDEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    PsikolojiAdnan Menderes Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÇİĞDEM GÜNSELİ DEREBOY

  3. The impact of parental control and marital conflict on adolescents' self-regulation and adjustment

    Ebeveyn kontrolü ve aile içi çatışmanın ergenlerin özdenetim becerileri ve uyumları üzerindeki etkisi

    MEHMET HARMA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2008

    PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Psikoloji Bölümü

    PROF. DR. NEBİ SÜMER

  4. Ergenlerde öz-denetim becerileri ve sosyal duygusal öğrenme becerilerinin akran zorbalığı eğilimi ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between self-regulation skills and social-emotional learning skills with peer bullying tendencies in adolescents

    CANSU KIZIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞİN SATAN

  5. Ergenlerde internet kullanımı ve bağımlılığıyla ilişkili faktörler: Bağlanma, öz-denetim ve algılanan sosyal destek

    Factors related to internet use and addiction in adolescents: Attachment, self-regulation and perceived social support

    MİHRİBAN TANRIKULU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiUfuk Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ANAFARTA ŞENDAĞ