Divan-ı Muhasebat II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Türkiye'de mali denetim (1909-1934)
Divan-ı Muhasebat financial control in Turkey from the II. Meşrutiyet era to the Republic (1909-1936)
- Tez No: 969816
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİH KIŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Ekonomi, Maliye, History, Economics, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Osmanlı Devleti'nde 1862 yılında kurulan yüksek denetim kurumu Divan-ı Muhasebat'ın bürokratik yapısını, işleyişini, mali denetim ile bütçenin gerçekleşme anındaki denetimi ifade eden vize işleminin teknik yönlerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Ayrıca Divan'ın kurumsal gelişim sürecinin belirlenmesi ve mali denetimde elde edilen başarılar veya başarısızlıkların tespit edilmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın kaynaklarını büyük ölçüde Divan'ın genel kurul karar defterleri oluşturmuştur. Bundan başka diğer arşiv belgeleri ve telif eserlerden yararlanılmıştır. Yapılan çalışma neticesinde Divan'ın kurumsal açıdan 1862 yılından başlamak üzere kesintisiz olarak günümüze kadar varlığını devam ettirdiği görülmüştür. Ayrıca 1862 yılından itibaren kazanılan tecrübe ve bilgi birikimi sayesinde günümüz Sayıştay Başkanlığı'nın prestijinin temellerinin atıldığı anlaşılmıştır. Vize işlemleri ile ilk defa olarak 1910 yılından itibaren bütçenin kullanımının müstakil bir yüksek denetim kurumu tarafından denetlenmeye başladığı tespit edilmiştir. Mali denetim konusunda Divan'ın eldeki imkanlarla üstün bir gayret sarfettiği görülmüştür. Divan daima kanunlar çerçevesinde tetkik görevini yürütmüştür. Savaşlar, muhasebe memurlarının nitelik ve nicelik olarak yetersizliği, ulaşım ve iletişim sonuçlarını tetkik işlemlerini olumsuz etkilediği ve istenilen başarının elde edilemediği görülmüştür. Cumhuriyet Dönemi'nin mali denetim noktasında çok daha sistematik çalışmaların yapıldığı ve sorunların en aza indirildiği bir süreç olduğu da araştırma sonucunda tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to reveal the bureaucratic structure and functioning of the Divan-ı Muhasebat (Court of Accounts), the supreme audit institution established in the Ottoman Empire in 1862, and the technical aspects of the visa process, which refers to financial auditing and budgetary oversight. It also aims to determine the institutional development of the Divan and identify its successes and failures in financial auditing. The research resources largely consist of the Divan's general assembly minutes. Furthermore, other archival documents and copyrighted works were utilized. The study demonstrates that the Divan has continued its institutional existence uninterrupted since 1862. Furthermore, it is understood that the experience and knowledge gained since 1862 laid the foundations for the prestige of the modern Court of Accounts. It has been established that, for the first time, the budget's use began to be audited by an independent supreme audit institution in 1910, through visa procedures. It has been observed that the Divan exerted its utmost effort in financial auditing with the resources available. The Divan has always carried out its investigative duties within the framework of the law. Wars, the inadequacy of accounting clerks in both quantity and quality, and the negative impact of transportation and communication on auditing processes proved detrimental, and the desired success was not achieved. The research also revealed that the Republican era was a period marked by much more systematic financial auditing efforts, minimizing problems.
Benzer Tezler
- Seyrek-Zade Mehmet Asım'ın hayatı ve Zeyl-i Zübdetü'l-Eş'ar adlı eseri
Başlık çevirisi yok
ALİ OSMAN COŞKUN
- Taşlıcalı Yahya Bey Divanında sevgili ve sevgiliye ait fiziki unsurlar
Başlık çevirisi yok
YAVUZ DEMİR
