Yoğun bakım hastasında pnömoni ve sepsis/septik şok klinik karar destek sistemi geliştirilmesi, kullanımı ve antimikrobiyal yönetişim
Development and implementation of a clinical decision support system for pneumonia and sepsis/septic shock in intensive care patients and antimicrobial stewardship
- Tez No: 969967
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMRÜM UZUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pnömoni ve sepsis/septik şok sık karşılaşılan, doğru yönetilmediği takdirde yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden enfeksiyon hastalıklarıdır. Özellikle yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) bu hastaların yönetimi antimikrobiyal direnç (AMR) sebebiyle daha da zor olmaktadır. Artan AMR ve yeni antibiyotiklerin keşfindeki yavaşlık, hekim iş yükündeki artış ile birleşince antimikrobiyal yönetişim programlarının önemi artmış ve teknolojik olanaklardan yararlanma gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon, İç Hastalıkları ve Nöroloji YBÜ'de yatan, pnömoni veya sepsis/septik şok tanısı almış hastalarda klinik karar destek sistemlerinin (KKDS) ampirik antibiyotik tedavi başlama süresine, antibiyotik uygunluğuna ve bunun hasta izlem sonuçlarına etkisi incelendi. Çalışma 1 Mart 2022 ile 1 Eylül 2024 tarihleri arasında, KKDS'nin kullanılmadığı (birinci dönem), KKDS'nin geliştirildiği (ikinci dönem) ve KKDS'nin kullandığı (üçüncü dönem) olarak prospektif yapıldı. Birinci dönemde 37 pnömoni, 39 sepsis/septik şok hastası dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, Enfeksiyon Hastalıkları'na konsültasyon iletilmesinden hastanın intravenöz (İV) antibiyotik ilk dozunu alana kadar geçen her basamağın süresi, önemli laboratuvar ve mikrobiyolojik tetkik sonuçları, antibiyotik tedavisine bağlı bilgiler ve müdahaleler kaydedildi. İkinci dönemde ulusal/uluslararası rehberler doğrultusunda hazırlanmış yerel rehberin tanı, tedavi algoritmaları kullanılarak pnömoni ve sepsis/septik şok için bilgi teknolojileri ekibi ile KKDS geliştirildi. Geliştirilen KKDS pnömoni için 7000 üzerinde olası senaryo için 38 farklı antibiyotik önerisi, sepsis/septik şok için 5000 üzerinde olası senaryo için 36 farklı antibiyotik önerisi vermektedir. Eksternal validasyonda pnömoni KKDS %94,5, sepsis/septik şok KKDS %95,8 doğru öneri vermesi üzerine üçüncü dönemde hastalarda kullanılmaya başlandı. Üçüncü dönemde 49 pnömoni, 41 sepsis/septik şok hastası çalışmaya dahil edildi. KKDS kullanıma açıldıktan sonra kullanım kılavuzu ve sunum dosyaları hazırlanıp dağıtıldı. Haftalık YBÜ ziyaretleri ve aylık bilgilendirme toplantıları yapıldı. KKDS ile; önerilen antibiyotiğin ilk dozu otomatik olarak onaylandı, aynı anda Enfeksiyon Hastalıkları'na konsültasyon KKDS tarafından iletildi. Pnömoni hastaları için üçüncü dönemde, birinci döneme kıyasla daha sık CURB-65 skoru hesaplandığı, solunum yolu viral bakteriyel PZR paneli ile akut faz reaktanlarının daha sık ve zamanında istendiği saptandı (p<0,05). Yine üçüncü dönemde verilen antibiyotiğin yerel rehbere uyumu, antibiyotiğin dozu ve infüzyon süresine uyum birinci döneme göre daha uygundu (p<0,01). Birinci dönemde konsültasyon istenmesinden ilk doz antibiyotik uygulamasına kadar geçen süre medyan 255 dk (IQR; 220 dk), üçüncü dönemde ise KKDS kullanılmasından ilk doz antibiyotik uygulamasına kadar geçen toplam süre medyan 36 dk (IQR; 34 dk) bulundu (p<0,001). Pnömoni yönetimi kalite skoru birinci dönemde medyan 10 (IQR; 4), üçüncü dönemde medyan 13 (IQR; 4) idi (p<0,001). Birinci dönemde konsültanın yerel rehberle %67,6 uyumlu öneri verdiği, üçüncü dönemde ise KKDS'nin yerel rehberle %95,9, konsültanla ise %87,5 uyumlu öneri verdiği saptandı. Sepsis/septik şok hastaları için üçüncü dönemde, birinci döneme göre daha sık SIRS hesaplandığı ve laktat gönderildiği; birinci dönemde ise deltaSOFA skorunun daha sık hesaplandığı gözlendi (p<0,05). Sepsis/septik şokta birinci dönemde konsültasyon istenmesinden ilk doz antibiyotik uygulamasına kadar geçen süre medyan 118 dk (IQR; 257), üçüncü dönemde ise KKDS kullanılmasından ilk doz antibiyotik uygulamasına kadar geçen toplam süre medyan 36 dk (IQR; 48) bulundu (p<0,001). Sepsis/septik şok yönetimi kalite skoru birinci dönemde medyan 16 (IQR; 4), üçüncü dönemde medyan 20 (IQR; 5) idi (p=0,002). Birinci dönemde konsültanın yerel rehberle %84,6 uyumlu öneri verdiği, üçüncü dönemde ise KKDS'nin yerel rehberle %90,2, konsültanla ise %80,5 uyumlu öneri verdiği saptandı. Sonuç olarak, pnömoni ve sepsis/septik şok KKDS'leri, hastaların uygun ampirik tedaviyi daha erken sürede almasını sağlayarak hasta yönetim kalite skorunu arttırmıştır.
Özet (Çeviri)
Pneumonia and sepsis/septic shock are frequently associated with high morbidity and mortality unless managed appropriately. Their management in intensive care units (ICUs) is particularly challenging due to increasing antimicrobial resistance coupled with limited development of new antibiotics and increasing physician workload. This has highlighted the critical role of antimicrobial stewardship programs and the need to utilize technological tools in infection management. This study aimed to evaluate the effect of electronic clinical decision support systems (CDSS) on the timing and appropriateness of empirical antibiotic therapy, as well as on patient outcomes, in those diagnosed with pneumonia or sepsis/septic shock hospitalized in the Anesthesiology and Reanimation, Internal Medicine, and Neurology ICUs of Hacettepe University Adult Hospital. This study was conducted prospectively between March 1, 2022, and September 1, 2024 in three periods: Pre-implementation of CDSS (first period), development of CDSS (second period), and implementation of CDSS (third period). A total of 37 patients with pneumonia and 39 patients with sepsis/septic shock were included in the first period. For each patient, demographic and clinical characteristics, the duration from infectious diseases consultation to the first dose of intravenous antibiotics, relevant laboratory and microbiological test results, antibiotic-related information, and interventions were recorded. During the second period, a CDSS was developed for pneumonia and sepsis/septic shock based on institutional guidelines. The CDSS generated 38 antibiotic recommendations across more than 7,000 possible scenarios for pneumonia and 36 antibiotic recommendations across more than 5,000 scenarios for sepsis/septic shock. External validation revealed that the CDSS provided appropriate recommendations in 94.5% of pneumonia cases and 95.8% of sepsis/septic shock cases. Consequently, the system was implemented in clinical practice during the third period, and a total of 49 patients with pneumonia and 41 patients with sepsis/septic shock were included. Following implementation, user manuals and presentation materials were prepared and distributed, weekly ICU visits and monthly training meetings were held. The first dose of the antibiotic(s) recommended by the CDSS was exempt from pre-authorization approval, and an automatic consultation request was sent to the Infectious Diseases simultaneously. In pneumonia patients, CURB-65 scores were calculated more frequently, respiratory viral-bacterial PCR panels and acute phase reactants were ordered more frequently and in a timely manner during the third period (p<0.05). Additionally, the appropriateness of antibiotic choice, dosage, and infusion time significantly improved (p<0.01). The median time from consultation to the first antibiotic dose was 36 minutes (IQR: 34) in the third period compared to 255 minutes (IQR: 220) in the first period (p<0.001). The pneumonia management quality score increased from a median of 10 (IQR: 4) in the first period to 13 (IQR: 4) in the third period (p<0.001). In the first period, the attending's antibiotic recommendations were 67.6% consistent with the local guidelines, whereas in the third period, the CDSS recommendations were 95.9% concordant to the local protocols and 87.5% concordant to the recommendations of the attending consultant. For patients with sepsis/septic shock, SIRS scores were more frequently calculated and lactate levels were more frequently obtained during the third period, while calculation of delta-SOFA scores was more common in the first period (p<0.05). The median time from consultation to the administration of the first dose of the antibiotic(s) was 36 minutes (IQR: 48) in the third period, significantly shorter from that observed in the first period (median: 118 minutes, IQR: 257) (p<0,001). The sepsis/septic shock management quality score increased from a median of 16 (IQR: 4) in the first period to 20 (IQR: 5) in the third period (p=0.002). In the first period, the attending's recommendations were 84.6% consistent with the local guidelines; in the third period, the CDSS achieved 90.2% concordance with the guideline, and 80.5% with the recommendations of the attending consultant. In conclusion, the CDSS enabled earlier initiation of appropriate empirical therapy in pneumonia and sepsis/septic shock patients and improved the overall quality of clinical management.
Benzer Tezler
- Acil serviste sepsis tanı, mortalite ve morbiditesinin belirlenmesinde hızlı sepsis ilişkili organ yetmezliği değerlendirme, sistemik inflamatuar yanıt sendromu, ulusal erken uyarı skorlarının karşılaştırılması
The comparison of quick sepsis related organ failure assessment, systemic inflammatory response syndrome and national early warning score in determination of sepsis diagnosis, mortality and morbidity in emergency department
ALİ FUAT ODUNCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımEge ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN
- 2007-2014 yıllarında yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen geç prematürlerde mortalite ve morbidite verileri
2007-2014 yillarinda yeni̇doğan yoğun bakim üni̇tesi̇nde i̇zlenen geç prematürlerde mortali̇te ve morbi̇di̇te veri̇leri̇
ELA CEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. RAHMİ ÖRS
- Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen yenidoğanların karbapenem dirençli gram negatif mikroorganizmalar ile kolonize olmasındaki risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of risk factors in colonization of newborns followed in the neonatal intensive care unit with carbapenem resistant gram negative microorganism
İLKSEN YALÇINOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI MEMİŞOĞLU
- Termde elektif sezaryen ile doğan yenidoğanların doğum haftalarına göre sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluating the outcomes of neonates born by elective cesarean delivery at term according to the weeks of gestation
SERKAN SATILMIŞ ERTUĞRUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Kadın Hastalıkları ve DoğumGataKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET VEDAT ATAY
- Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde doğan geç preterm bebeklerin antenatal risk faktörlerinin ve postnatal morbiditelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of antenatal risk factors and postnatal morbidity of late preterm infants born in H.S.U Haseki Education and Research Hospital
MELİKE İREM PETAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ELEVLİ
UZMAN DEMET OĞUZ