Geri Dön

18-65 yaş arasındaki bireylerde felaket kaydırması ile depresyon arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracılık rolü

The mediator role of psychological resilience in relationship between doomscrolling and depression in individuals at 18-65 years of age

PDF İndir

  1. Tez No: 970113
  2. Yazar: EDA AKBAŞ HAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SANEM NEMMEZİ KARACA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Akıllı telefonlar, Depresyon, Psikolojik sağlamlık, Family practice, Smartphones, Depression, Resilience
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışmamız bireylerin, bilgiye akıllı telefon ekranlarından anlık olarak ve kolayca erişebilme durumunun literatüre kattığı yeni bir kavram olan felaket kaydırması davranışının depresyon üzerindeki etkisini ve bu ilişkide psikolojik sağlamlığın olası aracılık rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Mevcut literatür incelendiğinde, felaket kaydırması ve depresyon arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracılık rolünü ele alan bir çalışmanın olmadığı görülmektedir. Çalışmamızdan elde edilecek bulguların, dijital medya kullanımının ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini anlamaya katkı sağlaması ve bireylerin dijital medya içeriklerini daha sağlıklı tüketmelerine yönelik stratejilerin geliştirilmesine ışık tutması, aile hekimliği pratiğinde felaket kaydırması gibi dijital davranışların yol açtığı depresyon ve diğer ruh sağlığı sorunlarına karşı farkındalık oluşturması beklenmektedir. Kesitsel tanımlayıcı tarzda olan çalışmamızda ilişkisel tarama modeli kullanıldı. Çalışmanın evrenini Sivas İbni Sina Toplum Sağlığı Merkezi'ne bağlı Kadı Burhanettin, Mevlana, Fatih Şükrü Beyazıt, Kardeşler, Tuzlugöl, Kızılırmak Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 68311 kişi, örneklemini tabakalı rastgele örneklem seçme yöntemi ile seçilen 387 kişi oluşturdu. Veriler, 18-65 yaş arasındaki akıllı telefon kullanıcısı 387 bireyden sosyodemografik veri formu, Felaket Kaydırması Ölçeği, Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Kısa Beck Depresyon Envanteri kullanılarak toplandı. Tanımlayıcı istatistiklerde SPSS version 23 (SPSS Inc., Armonk, NY), aracılık rolünü incelemek için yapısal modelin analizinde LISREL 8.80 versiyonu kullanıldı. Çalışmamızda, yaptığımız korelasyon analizinde, felaket kaydırması ile depresyon arasında düşük düzeyde, pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p<0,001). Felaket kaydırması ile psikolojik sağlamlık arasında düşük düzeyde, negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,001). Ek olarak depresyon ile psikolojik sağlamlık arasında düşük düzeyde, negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p<0,001). Bu sonuçlar, felaket kaydırması arttıkça depresyon düzeyinin arttığını, psikolojik sağlamlık düzeyinin ise azaldığını göstermektedir. Felaket kaydırması ve depresyon arasındaki ilişki ölçme modeli incelendiğinde (r= 0,48; p<0,001) olarak bulunurken yapısal modelde yapılan incelenmede ise felaket kaydırması ve depresyon arasındaki ilişki (β=0,33; p<0,001) olduğu görülmüştür. Yapısal eşitlik modeli analizinde, psikolojik sağlamlığın felaket kaydırması ile depresyon arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir kısmi aracı role sahip olduğu belirlendi (p<0,001). Bu bulgu, yüksek psikolojik sağlamlığın, bireyleri felaket kaydırmasının olumsuz psikolojik sonuçlarına karşı koruyucu bir tampon görevi görebileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, çalışmamız dijital çağda ruh sağlığını koruma konusunda toplumla en yakın temas halinde olan sağlık profesyonelleri olarak aile hekimlerinin, felaket kaydırması ve ilişkili ruh sağlığı sorunları hakkında özellikle depresyonla ilişkisinde algılarının açık olması gerektiğini gösterdi. Bu kapsamda aile hekimlerinin psikolojik sağlamlık değerlendirmesi yapması, düşük psikolojik sağlamlık tespit ettiği bireyleri psikososyal destek hizmetlerine yönlendirilmesi depresyon gelişimini önleyici etkiler elde etmek açısından önemlidir.

Özet (Çeviri)

In our study, it was aimed to establish the effect of doomscrolling behavior, which has recently emerged into the literature by the ability of instant and easy access to information via smartphones, on depression and mediator role of psychological resilience in the relationship between doomscrolling and depression. In the current literature, it is seen that there is none studies on the mediator role of psychological resilience between doomscrolling and depression.We think that our findings will contribute to understanding the adverse effects of digital media use on mental health and shed light on developing novel strategies such as healthy consumption of digital media content as well as these findings will raise awareness regarding depression and other mental health problems resulting from digital behaviors such as doomscrolling in the family medicine practice. Correlational survey model was used in this cross-sectional descriptive study. The study population included 68,311 people registered to Kadı Burhanettin, Mevlana, Fatih Şükrü Beyazıt, Kardeşler, Tuzlugöl, Kızılırmak Family Health Centers from Sivas İbni Sina Public Health Center. The study sample included 387 subjects (aged 18-65 years) which were selected using stratified random sampling. Data were collected from 387 smartphone users via sociodemographic data sheet, Doomscrolling Scale, Psychological Resilience Scale, Beck Depression Inventory Short Form. Descriptive statistics were analyzed using SPSS version 23.0 (SPSS Inc., Armonk, NY, USA) while LISREL version 8.80 was used to evaluate mediator role in the analysis of structural models. In the correlation analysis, a significant, positive correlation was found between doomscrolling and depression in our study (p<0.001) while a significant, negative correlation was found between doomscrolling and psychological resilience (p<0.001). In addition, it was found that there was a significant, negative correlation between depression and psychological resilience (p<0.001). These findings show that the level of depression was increased while level of psychological resilience was decreased by increasing doomscrolling. When correlational survey model relationship doomscrolling and depression was evaluated, the r value was found as 0.48 (p<0.001) while there was a relationship between doomscrolling and depression in the structural equity model (β=0.33; p<0.001). In the analysis of structural equity model, it was found that psychological resilience had significant, partial role in the relationship between doomscrolling and depression (p<0.001). This finding suggests that high psychological resilience can act as a protective buffer against adverse psychological consequences of doomscrolling. In conclusion, our study showed that, in this digital era, family medicine practitioners, who have the closest contact with community regarding prevention of mental health, should be perceptive about doomscrolling and related mental health issues, and relationship between doomscrolling and depression in particular. Thus, it is important for family practitioners to assess psychological resilience in their patients and to refer patients with low psychological resilience for psychological support in order to achieve preventive effects against depression.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    998759

    Sosyal medya kullanımının felaket haberleri kaydırma ve deprem kaygısı arasındaki ilişkide aracı rolü

    The mediating role of social media use in the relationship between doomscrolling and earthquake anxiety

    ECE DALYAMAN YİĞİT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikolojiÇağ Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENAY KOÇ

  2. Tez No

    946256

    Yetişkinlerde felaket kaydırması (Doomscrolling), ruminasyon ve mental iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between doomscrolling, rumination, and mental well-being in adults

    RABİA GÜNDOĞDU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiYıldız Teknik Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEYDİ AHMET SATICI

  3. Tez No

    598178

    Gürültü hassasiyeti ve tinnitus arasındaki ilişkinin normal işiten ve işitme kayıplı yetişkin olgularda incelenmesi

    Evaluation of the relationship between noise sensitivity and tinnitus handicap in normal hearing and hearing impaired adults with bothersome tinnitus

    MERTCAN BABACAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Kulak Burun ve BoğazGazi Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YUSUF KEMAL KEMALOĞLU

  4. Tez No

    525579

    Olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği arasındaki ilişkinin çeşitli demografik değişkenler göz önünde bulundurularak incelenmesi

    Examination of the relationship between positive thinking ability and coping capability based on several demographical parameters

    HACI HAYDAR SALIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Psikolojiİstanbul Gelişim Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. FİKRİ KÖKSAL

  5. Tez No

    896214

    Kahramanmaraş 6 şubat asrın felaketi sonrası depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of depression, anxiety, and quality of life after the february 6th catastrophe of the century in Kahramanmaraş

    ŞÜKRÜ EKER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM

Geri Dön