Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların afete hazırolunuşluk durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disaster readiness status of patients receiving hemodialysis treatment
- Tez No: 970174
- Danışmanlar: PROF. DR. NİMET OVAYOLU, DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Afete hazırbulunuşluk, Hemşirelik, Haemodialysis, Disasterreadiness, Nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET HEMODİYALİZ TEDAVİSİ ALAN HASTALARIN AFETE HAZIROLUNUŞLUK DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların afete hazırolunuşluk durumlarını değerlendirmek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Ocak- Nisan 2025 tarihleri arasında bir kamu ve üniversite hastanesine başvuran 170 hemodiyaliz tedavisi alan hasta ile yürütüldü. Çalışmanın verileri, Soru Formu ve Afete Hazırbulunuşluk Ölçeği (AHBÖ) kullanılarak toplandı. Acil ve afet durumlarında hazırbulunuşluğu değerlendiren ölçek; afet fiziksel koruma, afet planlama, afet yardım ve afet uyarı sistemleri üzere dört ayrı alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçekten alınabilecek en düşük puan 13, en yüksek puan ise 52'dir ve puan artıkça afete hazırbulunuşluk düzeyi artmaktadır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde Mann-Whitney U, Kruskal Wallis-H ve Benferroni testleri, Spearman Korelasyon ve Lojistik Regresyon analizleri kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edildi. Hastaların yaş ortalamasının 49,93±14,49 olduğu, %94,1'inin daha önce afet yaşadığı ancak %88,8'inin afete hazırlık yapma konusunda ön hazırlık yapmadığı, %71,2'sinin afette diyaliz merkezinin zarar görmesi halinde nasıl bir yol izleyeceğini bilmediği belirlendi. AHBÖ toplam puan ortalamasının 26,72±3,97; alt boyutlardan afet fiziksel koruma 7,39±2,18; afet planlama 6,68±1,96; afet yardım 10,35±1,28 ve afet uyarı sistemleri alt boyut puan ortalamasının 2,29±0,71 olduğu tespit edildi. Hastaların orta düzeyde afete hazırbulunuşluğa sahip olduğu, böbrek yetmezliği tanı süresi, diyalize girme süresindeki artışın afete hazırbulunuşluk düzeyini anlamlı bir şekilde azalttığı, günlük idrar miktarının ise afet hazırbulunuşluk düzeyini anlamlı bir şekilde arttırdığı saptandı. Yaşayabileceği bir afette ilaçlara ve tedavi merkezine erişebileceğini belirten, diyaliz tedavisi aksadığında beslenme ve sıvı alımında ne yapacağını bilen hastaların afete hazırbulunuşluk puan ortalamasının anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü. Sonuç olarak, hastaların orta düzeyde afete hazırbulunuşluğa sahip olduğu ve bazı değişkenlerin afete hazırbulunuşluk düzeyini anlamlı şekilde etkilediği saptandı. Bu doğrultuda, hemodiyaliz tedavisi alan hastalarla afete ilişkin farkındalık ve afete hazır bulunma konusunda çalışmaların yapılması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT EVALUATION OF DISASTER READINESS STATUS OF PATIENTS RECEIVING HEMODIALYSIS TREATMENT This study was conducted to evaluate the disaster preparedness of patients undergoing hemodialysis treatment. This descriptive study was carried out between January and April 2025 with 170 patients receiving hemodialysis treatment at a public and a university hospital. Data were collected using the Questionnaire Form and the Disaster Preparedness Scale (AHBÖ). The scale assessing preparedness in emergencies and disasters consists of four sub-dimensions: disaster physical protection, disaster planning, disaster assistance, and disaster warning systems. The minimum score that can be obtained from the scale is 13, and the maximum is 52; as the score increases, the level of disaster preparedness also increases. For data analysis, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, and Bonferroni tests, as well as Spearman correlation and logistic regression analyses, were used. A significance level of p<0.05 was accepted. The mean age of the patients was 49.93±14.49 years; 94.1% had experienced a disaster before, yet 88.8% had not made any preparations for disaster readiness, and 71.2% did not know what to do in case the dialysis center was damaged during a disaster. The mean total score of the Disaster Preparedness Scale was 26.72±3.97; sub-dimension scores were 7.39±2.18 for disaster physical protection, 6.68±1.96 for disaster planning, 10.35±1.28 for disaster assistance, and 2.29±0.71 for disaster warning systems. It was determined that patients had a moderate level of disaster preparedness. Longer duration of kidney failure diagnosis and dialysis treatment significantly decreased the preparedness level, whereas higher daily urine volume significantly increased it. Patients who stated that they could access medication and treatment centers in case of a disaster, and who knew what to do regarding diet and fluid intake if dialysis was disrupted, had significantly higher preparedness scores. In conclusion, it was found that patients had a moderate level of disaster preparedness and that certain variables significantly affected preparedness levels. Accordingly, it is recommended to carry out studies to increase awareness and readiness for disasters among patients receiving hemodialysis treatment.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların bakımdan sorumlu yakınlarının ve hemşirelerinin eğitim gereksinimleri ile ilişkili görüşlerinin q metodu ile incelenmesi
Q Method Analysis of the Opinions of Relatives and Nurses in Relation to the Training Needs of Patients Receiving Hemodialysis Treatment
CANAN GÜNGÖR
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların hastalığı kabullenmesi ve dini başetme tarzlarının incelenmesi
Accepting the illness who receive the hemodialysis theraphy and examining religious coping styles
ÜMMÜ CANSU AYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların evde bakım vericilerine verilen eğitimin bakım yüküne ve hastaların yaşam kalitesine etkisi
The effect of training provided to home caregivers of patients who received hemodialysis treatment upon care burden and patients' quality of life
BETÜL BAYRAK
Doktora
Türkçe
2019
HemşirelikKaradeniz Teknik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEL CANAN DEMİRBAĞ
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların öz yeterlik düzeyleri ve sıvı kontrolüne uyumlarının değerlendirilmesi
The self-efficacy levels of the hemodialysis patients and evaluating their compliance to fluid control
HATİCE BİÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların yaşadığı semptomların konfor düzeylerine etkisi
The effects of the symptoms that hemodialysis patients are experiencing on the patients comfort level
RUKİYE DEMİR DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKİME ASLAN