Obeziteli ve fazla kilolu bireylerde obezite farkındalığının ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of obesity awareness and health-related quality of life among obese and overweight individuals
- Tez No: 970212
- Danışmanlar: PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Obezite, Kilolu, Farkındalık, Yaşam kalitesi, Obesity, Overweight, Awareness, Quality of Life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, obeziteli ve fazla kilolu bireylerde obezite farkındalığı ve yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırma olarak yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 18-65 yaş aralığında olan ve beden kitle indeksi (BKİ) ≥25 kg/m² olan bireyler üzerinde yürütülmüştür. Basit örnekleme yöntemiyle belirlenen ve araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 422 birey çalışmaya dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı üç bölümden oluşan anket formudur. İlk bölümde bireylerin sosyodemografik özelliklerini içeren 16 soruluk yapılandırılmış form yer almıştır. İkinci bölümde Obezite Farkındalığı ve İçgörü Ölçeği (OFİ), üçüncü bölümde ise EQ-5D Yaşam Kalitesi Ölçeği yer almıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik programı kullanılmıştır. Parametrik testler kullanılarak iki grup karşılaştırmalarında t-testi, çoklu grup karşılaştırmalarında ANOVA, kategorik değişkenlerde Ki-Kare testi uygulanmıştır. Korelasyon analizinde Pearson testi, yordayıcı analizde basit regresyon testi tercih edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %56,9'u fazla kilolu, %43,1'i obezitelidir. OFİ ve alt boyutlarında fazla kilolu bireylerin puan ortalamaları, obeziteli bireylerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yaş ilerledikçe yaşam kalitesi azalmakta, ancak obezite farkındalığı artmaktadır. Cinsiyete göre kadınlarda“semptom atfı”ve“negatif sonuç farkındalığı”, erkeklerde ise yaşam kalitesi puanı daha yüksektir. Üniversite mezunlarında yaşam kalitesi ve farkındalık düzeyi daha yüksektir. Kronik hastalığı olanlarda farkındalık artmakta, yaşam kalitesi düşmektedir. Farkındalık düzeyi ile yaşam kalitesi arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Regresyon analizine göre, fazla kilolu bireylerde OFİ, yaşam kalitesinin %26,5'ini; obeziteli bireylerde ise %12,1'ini yordamaktadır. Sonuç: Obezite farkındalığı yüksek olan bireylerde yaşam kalitesi daha düşük olup, eğitim düzeyi, kronik hastalık ve fiziksel aktivite bu ilişkiyi etkileyen temel faktörler arasında yer almaktadır. Farkındalığın erken dönemde artırılmasına yönelik eğitim ve danışmanlık uygulamaları, yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted as a single-center, cross-sectional, and descriptive study to evaluate obesity awareness and quality of life in overweight and obese individuals. Materials and Methods: The study included individuals aged 18–65 years with a body mass index (BMI) ≥25 kg/m². A total of 422 participants who agreed to take part were selected using a simple sampling method. The data collection form consisted of three sections. The first section included 16 structured questions about sociodemographic characteristics. The second section used the Obesity Awareness and Insight Scale (OFI), and the third section used the EQ-5D Quality of Life Scale. Data were analyzed using the SPSS 22.0 statistical software. Parametric tests were applied: t-test for two-group comparisons, ANOVA for comparisons of more than two groups, and Chi-square test for categorical variables. Pearson correlation was used for correlation analysis, and simple regression was used for predictive analysis. A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. Results: Among the participants, 56.9% were overweight and 43.1% were obese. The mean scores of the OFI and its subscales were significantly higher in overweight individuals compared to obese individuals (p<0.05). As age increased, quality of life decreased, but obesity awareness increased. Women had higher scores in“symptom attribution”and“awareness of negative outcomes”subscales, while men had higher quality of life scores. University graduates had significantly higher awareness and quality of life scores. Those with chronic illness had higher awareness but lower quality of life. A statistically significant negative relationship was found between awareness and quality of life. According to regression analysis, obesity awareness explained 26.5% of the quality of life in overweight individuals and 12.1% in obese individuals. Conclusion: Individuals with higher obesity awareness had lower quality of life. Educational level, chronic illness, and physical activity were the main factors affecting this relationship. Educational and counseling programs that increase awareness at an early stage can help improve quality of life.
Benzer Tezler
- Fazla kilolu ve obez bireylerde yaşam kalitesi ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of quality of life and eating behaviors in overweight and obese individuals
HİLAL IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MURAT GÜNAL
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN
- Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda bel ağrısı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence and associated factors of low back pain in the family medicine polyclinic at Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital
ELİF SERAP ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK TOPRAK
- 10-14 yaş arası çocukların sosyal medya bağımlılığı ile obezite farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of social media addiction and obesity awareness of children between 10-14 years old
SULTAN İLAY DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
- Menstrual siklus fazlarının hedonik açlık, besin seçimi ve aşırı besin isteği üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of menstrual cycle phases on hedonic hunger, food choice, and excessive food desire
EBRU CANDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiToplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERCAN MERVE TENGİLİMOĞLU METİN