Migren hastalarında dash diyetine uyum ve sirkadiyen ritim durumları ile ağrı düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The assesment of the relationship between dash diet compliance and circadian rhythms status and pain level in migraine patients
- Tez No: 970213
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA USTAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Migren, DASH diyeti, Sirkadiyen ritim, Vizüel Analog Skala (VAS), Migraine, DASH diet, Circadian rhythm, Visual Analog Scale (VAS)
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Migren hastalarının DASH uyum kaliteleri ve mevcut kronotipleri ile migren klinik bulguları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan bu çalışma 90 gönüllü migren hastası ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında veriler genel soru formu, antropometrik ölçümler, Hipertansiyonu Durdurmak İçin Beslenme Yaklaşımları (DASH-Q) Kalite Ölçeği, Migren Yeti Yitimi Ölçeği (MİDAS), Vizüel Analog Skala (VAS), Sabahçıl – Akşamcıl Ölçeği (SAÖ) ve üç günlük 24 saatlik hatırlatma yöntemi ile besin tüketim kaydı toplanmıştır. Migren hastalarının %87,8'ini kadındır. Genel yaş ortalaması 36,0 ± 9,3 yıldır. Migren türü açısından hastaların %55,6'sı aurasız, %44,4'ü auralı migren tanısı almıştır. Ailede migren öyküsü %52,2 oranında saptanmış, bu öykü en çok anne (%59,6) ve kız kardeşte (%46,8) görülmektedir. Hastaların beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 27,1 ± 5,5 kg/m², boyun çevresi ortalaması 36,4 ± 4,0 cm'dir. Auralı hastalarda günlük diyet enerji alım ortalaması 1174,4 ± 371,7 kkal, aurasız hastalarda ise 1122,2 ± 334,0 kkal'dir (p>0,05). Enerji dağılımı incelendiğinde, ortalama olarak enerjinin %42,6'sının karbonhidratlardan, %15,9'unun proteinlerden ve %41,4'ünün yağlardan sağlandığı; protein alımının enerjiye katkısının %15,9 düzeyinde olup kilogram başına 0,69 g/kg olarak hesaplandığı (p>0,05) belirlenmiştir. Yüksek yağ alımı ve özellikle doymuş yağ tüketimi ise migren ataklarıyla ilişkilendirilebilecek bir bulgu olarak dikkat çekmektedir. Diyetle lif alımı auralı hastalarda (12,6 ± 4,9 g), aurasız hastalara (11,5 ± 4,0 g) göre daha yüksektir (p>0,05). Hastaların %38,9'unun DASH diyetine uyum düzeyi düşük, %15,6'sının ise uyum düzeyinin yüksek olduğu saptanmıştır. Yüksek uyum grubunda MİDAS puanı ortalaması 14,4 ± 12,6 iken düşük uyum grubunda 32,3 ± 21,2'dir (p<0,05). Sirkadiyen ritim değerlendirmesinde hastaların %38,9'u sabahçıl tip, %15,6'sı akşamcıl tip olarak sınıflandırılmıştır. Sabahçıl tip hastalarda MİDAS puanı (20,9 ± 17,6), akşamcıl hastalara kıyasla (35,2 ± 30,1) daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca Sabahçıl- Akşamcıl Ölçeği (SAÖ) puanı ile MİDAS arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r = –0,265; p = 0,012). Beden kütle indeksi ile DASH (r=0,211; p<0,05), boyun çevresi (r=0,638; p<0,05), yaş (r=0,594; p<0,05) ve SAÖ puanı (r=0,223; p<0,05) arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak; migren hastalarında yüksek yağ ve doymuş yağ tüketimi ile düşük DASH uyumu migren bulgularını artırırken, sabahçıl kronotip ve DASH diyetine yüksek uyum daha düşük MİDAS puanlarıyla ilişkili bulunmuş, böylece beslenme düzeni ve sirkadiyen ritmin migren yönetiminde belirleyici faktörler olabileceği gösterilmiştir. Diyete uyumun tedavide etkinliğinin daha net olarak ortaya konulabilmesi için geniş örneklemli vaka kontrol çalışmalarına ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
This study, conducted to investigate the relationship between migraine patients DASH diet adherence and current chronotypes with migraine clinical features, was carried out with 90 volunteer migraine patients. Data were collected through a general questionnaire, anthropometric measurements, the Dietary Approaches to Stop Hypertension Questionnaire (DASH-Q), Migraine Disability Assessment Scale (MIDAS), Visual Analog Scale (VAS), Morningness–Eveningness Questionnaire (MEQ), and three-day 24-hour dietary recall records. Of the migraine patients, 87,8% were female. The overall mean age was 36,0 ± 9,3 years. Regarding migraine type, 55,6% of patients were diagnosed with migraine without aura and 44,4% with migraine with aura. A family history of migraine was identified in 52,2% of patients, most frequently in the mother (59,6%) and sister (46,8%). The mean body mass index (BMI) of the patients was 27,1 ± 5,5 kg/m², and the mean neck circumference was 36,4 ± 4,0 cm. Average daily dietary energy intake was 1174,4 ± 371,7 kcal in patients with aura and 1122,2 ± 334,0 kcal in those without aura (p>0,05). When energy distribution was evaluated, on average, 42,6% of energy was derived from carbohydrates, 15,9% from protein, and 41,4% from fat; protein contributed 15,9% to total energy intake, corresponding to 0,69 g/kg in both groups (p>0,05). High fat intake, particularly saturated fat, was noted as a finding potentially associated with migraine attacks. Dietary fiber intake was higher in patients with aura (12,6 ± 4,9 g) compared to those without aura (11,5 ± 4,0 g) (p>0,05). Among the patients, 38,9% had low adherence to the DASH diet, while 15,6% had high adherence. The mean MIDAS score was 14,4 ± 12,6 in the high adherence group and 32,3 ± 21,2 in the low adherence group (p<0,05). In terms of circadian rhythm, 38,9% of patients were classified as morning-type and 15,6% as evening-type. Morning-type patients had lower MIDAS scores (20,9 ± 17,6) compared to evening-type patients (35,2 ± 30,1) (p<0,05). Furthermore, a significant negative correlation was found between Morningness–Eveningness Questionnaire (MEQ) scores and MIDAS scores (r=–0,265; p=0,012). Positive significant correlations were also observed between body mass index and DASH adherence (r=0,211; p<0,05), neck circumference (r=0,638; p<0,05), age (r=0,594; p<0,05) and MEQ scores (r=0,223; p<0,05). In conclusion, high fat and saturated fat intake and low DASH diet adherence were associated with increased migraine symptoms, whereas morning chronotype and high DASH adherence were associated with lower MIDAS scores, indicating that dietary patterns and circadian rhythm may be important determinants in migraine management. To more clearly establish the effectiveness of dietary adherence in treatment, large-scale case-control studies are needed.
Benzer Tezler
- Migren hastalarında yaşam ve diyet kalite indeksleri ile hastalık bulguları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between life quality and dietary indexes and disease findings in migraine patients
HANDE ÇEKİCİ
Doktora
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL YILDIRAN
- Baş önde postürü olan hastalarda üst ekstremite nörodinamik değerlendirme ve sinir iletim çalışmaları
Başlık çevirisi yok
TUĞBA ÖZÜDOĞRU ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık BakanlığıFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU DUYUR ÇAKIT
- Migren hastalarında atakta, ataksız dönemde ve sağlıklı kontrol grubunda serum nitrik oksit ve adrenomedullin düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of serum nitric oxide and adrenomedullin levels of migraine patients in attack, attack free period and healty kontrol group
SIRMA GEYİK GÖBEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
NörolojiGaziantep ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. MÜNİFE NEYAL
- Migren hastalarında nnos gen polimorfizminin araştırılması
NNOS gene polymorphism in migraine patients
AYŞE ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eczacılık ve FarmakolojiGaziantep ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ. BELGİN ALAŞEHİRLİ
- Migren başağrısı hastalarında öfke tarzları ve kişilik özellikleri
Anger and personality traits in patients with migraine headache
DİLARAM BİLLUR ÇELİK