Türkiye ve Almanya'da sosyal medyada hegemonik erkeklik inşası: Karşılaştırmalı bir eleştirel söylem analizi
The construction of hegemonic masculinity on social media in Turkey and Germany: A comparative critical discourse analysis
- Tez No: 970297
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, sosyal medya platformu X'de (eski adıyla Twitter) Türkiye ve Almanya'da erkeklik söylemlerinin nasıl inşa edildiği eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Dijitalleşmenin ve sosyal medya kullanımının artışıyla birlikte toplumsal cinsiyet temelli söylemler daha görünür hale gelmiş, özellikle hegemonik erkeklik temsilleri yeni medyada yeniden üretilmeye başlamıştır. Bu çalışmada X platformunda kullanılan #nafakamağdurları, #istanbulsözleşmesiyaşatır, #männerrechte ve #keinemehr etiketleri üzerinden üretilen erkeklik temsilleri söylemsel olarak analiz edilmiştir. Tezin amacı, söz konusu etiketlerdeki içeriklerde yer alan erkeklik temsillerini tespit etmek bu temsillerin hangi söylemsel yapılarla kurulduğunu ortaya koymak ve toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri bağlamında bu söylemlerin nasıl ideolojik bir işlev gördüğünü incelemektir. R. W. Connell'in hegemonik erkeklik kuramı, Pierre Bourdieu'nun sembolik şiddet kavramı, Michel Foucault'nun iktidar ve söylem analizi ve Judith Butler'ın toplumsal cinsiyetin performatifliği yaklaşımı çerçevesinde şekillenen çalışma dijitalleşmenin arttığı 2020 Covid-19 salgınını başlangıç noktası olarak alarak 2020-2024 yıllarını kapsamaktadır. Bu doğrultuda X platformunda yer alan 325 gönderi incelenmiştir. Veriler önce tematik ve kategorik olarak analiz edilmiş, ardından seçilen örnek gönderiler Teun A. van Dijk'in makro ve mikro söylem yapısı modeli doğrultusunda eleştirel söylem analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular; Türkiye'de erkeklik söylemlerinin daha doğrudan ve öfkeli bir mağduriyet diliyle üretildiğini Almanya'da ise daha dolaylı, sembolik ve kurumsal bir söylemle hegemonik erkekliğin yeniden üretildiğini göstermektedir. Sonuç bölümünde sosyal medya üretilen bu söylemlerle mücadele etmek için hukuki, teknolojik ve toplumsal farkındalık temelli önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how masculinity discourses are constructed on the social media platform X (formerly Twitter) in Turkey and Germany through the method of critical discourse analysis. With the increasing impact of digitalization and social media usage, gender-based discourses have become more visible, and particularly, representations of hegemonic masculinity have begun to be reproduced through new media. In this study, masculinity representations produced under the hashtags #nafakamağdurları, #istanbulsözleşmesiyaşatır, #männerrechte, and #keinemehr on the X platform are analyzed discursively. The aim of the thesis is to identify the representations of masculinity in the selected content, to reveal the discursive structures through which these representations are constructed, and to examine the ideological functions of these discourses within the context of gender inequalities. The study is framed by R. W. Connell's theory of hegemonic masculinity, Pierre Bourdieu's concept of symbolic violence, Michel Foucault's analysis of power and discourse, and Judith Butler's theory of gender performativity. Taking the year 2020 and the COVID-19 pandemic as a starting point, the study focuses on the period between 2020 and 2024 and analyzes a total of 325 posts from the X platform. The data were first analyzed thematically and categorically, and then selected examples were subjected to critical discourse analysis using Teun A. van Dijk's macro and micro discourse structure model. The findings indicate that in Turkey, masculinity discourses are produced through a more direct and emotionally charged language of victimhood, while in Germany, hegemonic masculinity is reproduced through a more indirect, symbolic, and institutional discourse. In the conclusion section, legal, technological, and awareness-based recommendations are presented to combat these discourses produced on social media.
Benzer Tezler
- The interactions of middle-class lifestyles within the context of İslamization in TurkeyTürkiye'de orta sınıfın yaşam tarzlarının İslamlaşma bağlamında etkileşimleri
Türkiye'de orta sınıfın yaşam tarzlarının İslamlaşma bağlamında etkileşimleri
MÜGE ÖZTUNÇ
Doktora
İngilizce
2019
İletişim Bilimleriİstanbul Bilgi ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KILIÇ SÜERDEM
- Sosyal medya ve sendikalar: Almanya, Fransa, Hollanda, Polonya ve Türkiye örneği üzerine bir sosyal ağ analizi araştırması
Social media and trade unions: A research of social network analysis in Germany, France, Netherlands, Poland and Turkey
HÜSEYİN SEVGİ
Doktora
Türkçe
2018
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriBursa Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEN TOKOL
- Sosyal medya kullanıcılarının sanal uygulamaları satın alma davranışları: Türkiye ve Almanya karşılaştırması
Virtual applications buying behavior of social media users: The comparison on Turkey and Germany
MENEKŞE HÜRYAŞAR
- İslamofobi ve Eurofobi ekseninde Avrupa'da yabancı düşmanlığı ve Avrupa'da aşırı sağ partilerin milliyetçi iletilerinin analizi
İslamofobi̇ and Eurofobi axen analysis of foreign farmers in Europe and nationalist translations of extraordinary right parts in Europe
ZEHRA BALKANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
GazetecilikKocaeli ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YILMAZ
- Algılanan sosyal medya pazarlama faaliyetlerinin satın alma niyetine etkisinde tüketici temelli marka denkliği ve tüketici-marka bağının aracı rolü: Karşılaştırmalı bir çalışma
The mediation role of consumer based brand equity and consumer-brand engagement in effect of perceived social media marketing activities on purchase intention: A comparative study
BURAK YAPRAK