Geri Dön

Tipik gelişim gösteren çocukların özel gereksinimli akranlarına yönelik prososyal davranışları ve akranlarını kabul düzeyleri ile akran zorbalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Examining the relationship between typical development children's prosocial behaviors towards their peers with special needs and their peer acceptance levels and peer bullying

PDF İndir

  1. Tez No: 970351
  2. Yazar: HACER ŞAHİN TÜRK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DEVLET ALAKOÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Akran kabulü, akran zorbalığı, okul öncesi dönem, özel gereksinimli çocuklar, prososyal davranışlar, Children with special needs, peer acceptance, prosocial behaviors, peer bullying, preschool period
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada tipik gelişim gösteren çocukların özel gereksinimli akranlarına yönelik prososyal davranışları ile çocukların akranlarına yönelik zorbalık davranışları arasındaki ilişkide akran kabulünün aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Konya ilinde MEB'e bağlı bağımsız okul öncesi kurumuna ve anasınıflarına devam eden ve sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan 5-6 yaş grubundaki 260 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Özel Gereksinimli Çocuğa Karşı Prososyal Davranış Ölçeği, Okul Öncesi Kabul Ölçeği-Yenilenmiş Formu, Zorba ve Kurban Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Formu ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada test edilen modelin aracılık etkisinin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi ve bootstrap yöntemini esas alan regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda tipik gelişim gösteren çocukların özel gereksinimli akranlarına yönelik prososyal davranışları ile akranlarını kabul etme düzeyleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak yordayıcılığının olduğu, prososyal davranışlar ile zorba çocuk davranışları ve pasif zorba çocuk davranışları arasında negatif yönlü, istatistiksel olarak yordayıcılığının olduğu ve okul öncesi dönem çocuklarının özel gereksinimli akranlarını kabul etme düzeyleri ile zorba çocuk davranışları ve pasif zorba çocuk davranışları arasında negatif yönlü, istatistiksel olarak yordayıcılığının olduğu bulunmuştur. Araştırmada tipik gelişim gösteren çocukların özel gereksinimli akranlarına yönelik akran kabul düzeyleri çocukların yaş, cinsiyet, doğum sırası, ailedeki çocuk sayısı ve okul öncesi eğitime devam süresi değişkenleri açısından incelenmiş ve yaş değişkeni açısından zorba ve kurban çocuk davranışlarını değerlendirme formunun zorba çocuk davranışları alt boyutunda anlamlı düzeyde farklılaşma saptanmaz iken, pasif zorba çocuk davranışları alt boyutunda anlamlı düzeyde farklılaşma saptanmış, cinsiyet değişkeni açısından akran kabul düzeyleri açısından anlamlı düzeyde bir farklılaşma saptanmaz iken; özel gereksinimli çocuğa karşı prososyal davranış ölçeği puan ortalamaları açısından anlamlı düzeyde farklılık saptanmış, zorba ve kurban çocuk davranışlarını değerlendirme formunun pasif zorba çocuk davranışları alt boyutunda anlamlı düzeyde farklılaşma saptanmamış; zorba çocuk davranışları alt boyutunda istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılık saptanmıştır. Son olarak araştırmada tipik gelişim gösteren çocukların özel gereksinimli akranlarına yönelik prososyal davranışları ile çocukların akranlarına yönelik zorbalık davranışları arasındaki ilişkide akran kabulünün aracı rolünün bulunduğu, yani prososyal davranışların akran kabulünün artmasına sebep olduğu ve bu artış sebebi ile çocukların zorbalık davranışlarının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

In this study, it was aimed to examine the mediating role of peer acceptance in the relationship between the prosocial behaviors of typically developing children toward their peers with special needs and the bullying behaviors of these children toward their peers. The research employed the relational survey model, one of the survey models. The study group consisted of 260 children aged 5–6 who attended independent preschool institutions and kindergarten classes affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in Konya and had inclusive students in their classrooms. The data were collected using the Prosocial Behavior Toward Children with Special Needs Scale, the Revised Preschool Peer Acceptance Scale, the Assessment Form for Bullying and Victim Behaviors in Children, and a Personal Information Form. To determine the mediating effect of the model tested in the study, Pearson correlation analysis and regression analysis based on the bootstrap method were used. The research results indicate that there is a positive statistical correlation between the prosocial behaviors of typically developing children toward their peers with special needs and their level of acceptance of their peers. there was a negative, statistically significant correlation between prosocial behaviors and aggressive child behaviors and passive aggressive child behaviors, and there was a negative, statistically significant correlation between preschool children's levels of acceptance of peers with special needs and aggressive child behaviors and passive aggressive child behaviors. The study examined the peer acceptance levels of typically developing children toward their peers with special needs in terms of variables such as age, gender, birth order, number of children in the family, and duration of preschool education. While no significant differences were found in the bully subscale of the Bully and Victim Child Behavior Assessment Form in terms of the age variable, a significant difference was found in the passive bully child behavior subscale. No significant difference was found in peer acceptance levels based on the gender variable. a significant difference was found in terms of the mean scores on the prosocial behavior scale toward children with special needs. No significant difference was found in the passive bully child behavior subscale of the bully and victim child behavior assessment form; a statistically significant difference was found in the bully child behavior subscale. Finally, the study concluded that peer acceptance has a mediating role in the relationship between typically developing children's prosocial behaviors toward peers with special needs and their bullying behaviors toward peers. That is, prosocial behaviors increase peer acceptance, and this increase leads to a decrease in bullying behaviors among children.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    733454

    Okul öncesi kaynaştırma sınıfında bulunan öğrencilerin özel gereksinimli akranlarına yönelik algılarının resim analizi tekniği ile belirlenmesi

    Determining the perceptions of students in preschool inclusive class towards their peers with special needs by using picture analysis technique

    SERAP DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimÜsküdar Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN

  2. Tez No

    900830

    Okul öncesi dönemde normal gelişen çocukların özel gereksinimli akranlarına ilişkin tutumları: Bir karma yöntem araştırması

    Attitudes of typically developing preschool children towards their peers with special needs: A mixed methods study

    ÖZLEM BAHCECİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERTAN TALAS

  3. Tez No

    992415

    Fiziksel aktivite temelli oyunların kaynaştırma/bütünleştirme öğrencilerinin sosyal beceri ve sosyal kabulüne etkisi

    The effect of physical activity based games on the social skills and social acceptance of inclusion students

    İSMET ALTAY SÜPÜRGECİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimTrakya Üniversitesi

    Engelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR GICI VATANSEVER

  4. Tez No

    630784

    Bütünleşik beden eğitimi dersi ve yaratıcı drama eğitiminin ortaokul öğrencilerinin özel gereksinimli akranlarına yönelik tutumları ve empati becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi

    Examination of effects of integrated physical education course and creative drama education on secondary school students' attitudes towards their peers with special needs and their ability fo empathy

    SEDA AĞIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Sporİstanbul Gedik Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KAMİL ÖZER

  5. Tez No

    991815

    Okul öncesi öğretmenlerinin motivasyonlarıyla kaynaştırmaya yönelik bilgi düzeyleri ve tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Examining the relationship between preschool teachers' motivation, knowledge levels, and attitudes towards inclusive education

    FATMA CEYHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimMersin Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKHAN GÜNEŞ

Geri Dön