Görsel uyarılmış hareket hastalığına sahip bireylerde sanal gerçeklik sistemleri ile vestibüler rehabilitasyon etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of vestibular rehabilitation using virtual reality systems in individuals with visually induced motion sickness
- Tez No: 970467
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT CAN ÇETİNKAYA, DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL UĞUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Odyoloji, Audiology
- Anahtar Kelimeler: Görsel Uyarılmış Hareket Hastalığı, Sanal Gerçeklik (SG), Vestibüler Rehabilitasyon, Statik Postürografi, Visually Induced Motion Sickness (VIMS), Virtual Reality (VR), Vestibular Rehabilitation, Static Posturography
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda hızla gelişen sanal gerçeklik (SG) teknolojisi, kullanıcıya gerçek dünyaya benzer deneyimler sunan, etkileşimli ve yüksek düzeyde sürükleyici dijital ortamlar oluşturarak eğitimden sağlığa, eğlenceden terapötik uygulamalara kadar birçok alanda yaygın şekilde kullanılmaktadır. Ancak SG sistemlerinin artan kullanımı, bazı fizyolojik olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. Bu olumsuzluklardan biri olan Görsel Uyarılmış Hareket Hastalığı (GUHH), özellikle fiziksel olarak hareketsiz bireylerin sanal ortamlarda hareket algısı yaşaması durumunda ortaya çıkan göz yorgunluğu, baş ağrısı, yorgunluk, baş dönmesi ve mide bulantısı gibi semptomlarla karakterize edilen bir sendromdur. GUHH, görsel, vestibüler ve motor sistemler arasındaki duyusal uyuşmazlıktan kaynaklanmakta olup, şiddeti bireyin önceki rahatsızlık düzeyleri ve yaşadığı yanıltıcı hareket algısı gibi değişkenlerle ilişkilidir. Bu çalışmada, SG teknolojisi kullanılarak vestibüler rehabilitasyonun GUHH semptomları üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Uyaran olarak kullanılan videolar, yüksek erişilebilirliği ve geniş kullanıcı kitlesine hitap etmesi nedeniyle YouTube VR platformundaki gerçek videolar arasından seçilmiştir. Bireylerin aşinalığını artırmak ve gerçeklik hissini güçlendirmek amacıyla Türkiye'nin İstanbul şehrini konu alan, zorluk düzeyine göre sınıflandırılmış 360° videolar tercih edilmiştir. Çalışmaya, 23 sağlıklı bireyden (ortalama yaş: 21,8 ± 2,9 yıl) oluşan kontrol grubu ile GUHH tanısı almış 23 bireyden (ortalama yaş: 23,7 ± 3,3 yıl) oluşan çalışma grubu dahil edilmiştir. Tüm katılımcılar başlangıç değerlendirmelerine alınmıştır. Çalışma grubuna, 4 hafta boyunca haftada 2 gün ve her seansı 30 dakika süren SG gözlüğü aracılığıyla vestibüler rehabilitasyon programı uygulanmıştır. Müdahalenin etkinliği, subjektif (Simülatör Hastalığı Ölçeği, VAS semptom puanları) ve objektif (statik postürografi) ölçümlerle değerlendirilmiştir. Çalışma grubunda, rehabilitasyon öncesi ve sonrası denge taraması sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Ayrıca, Simülatör Hastalığı Ölçeği ve VAS skorlarında da anlamlı iyileşmeler görülmüştür (p<0.05). Elde edilen bulgular, SG tabanlı vestibüler rehabilitasyonun GUHH semptomlarını azaltmada etkili olabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, literatüre katkı sunmakta aynı zamanda SG sistemlerinin daha güvenli ve terapötik amaçlarla kullanımına yönelik önemli bir temel oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
In recent years, rapidly advancing virtual reality (VR) technology has been widely used in many fields, from education to health and from entertainment to therapeutic applications, by creating interactive and highly immersive digital environments that offer experiences similar to the real world. However, the increasing use of VR systems has also brought about certain physiological drawbacks. One of these is Visually Induced Motion Sickness (VIMS), a syndrome characterized by symptoms such as eye strain, fatigue, dizziness, headache, and nausea, which occurs especially when physically immobile individuals experience a sense of motion in virtual environments. VIMS results from sensory conflict among the visual, vestibular, and motor systems, and its severity is associated with variables such as the individual's pre-existing discomfort levels and the intensity of the vection. This study aimed to evaluate the effect of vestibular rehabilitation using VR technology on VIMS symptoms. The stimulus videos were selected from real travel videos available on the YouTube VR platform, due to their high accessibility and wide audience reach. To increase participants' familiarity and enhance the sense of presence, 360° videos depicting scenes from Istanbul, Turkey were chosen, categorized according to difficulty level. The study included a control group of 23 healthy individuals (mean age: 21.8 ± 2.9 years) and an experimental group of 23 individuals diagnosed with VIMS (mean age: 23.7 ± 3.3 years). All participants underwent an initial assessment. The experimental group received a vestibular rehabilitation program using a VR headset for 4 weeks, twice a week, with each session lasting 30 minutes. The effectiveness of the intervention was evaluated using both subjective (Simulator Sickness Questionnaire, VAS symptom scores) and objective (static posturography) measures. A statistically significant difference was found between pre- and post-rehabilitation balance screening results in the experimental group. In addition, significant improvements were observed in the Simulator Sickness Questionnaire and VAS scores (p < 0.05). These findings suggest that VR-based vestibular rehabilitation may be effective in reducing VIMS symptoms. This study contributes to the existing literature and provides a valuable basis for the safer and more therapeutic use of VR systems.
Benzer Tezler
- Görsel uyarılmış hareket hastalığında farklı ses uyaranlarına bağlı denge ve semptom değişikliklerinin incelenmesi
Investigation of balance and symptom changes due to different sound stimuli in visually induced motion sickness
BETÜL TEMURBOĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Odyolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE MERAL ÇETİNKAYA
- Hareket hastalığında denge sistemini etkileyen parametrelerin araştırılması
Investigation of parameters affecting the balance system in motion sickness
KÜBRA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaOdyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ATAŞ
- İdiopatik parkinson hastalarında görsel uyandırılmış potansiyel (VEP) ve optik koherens tomografi (OCT) bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of visual evoked potentials (VEP) and optical coherence tomography (OCT) findings in parkinson disease
EMNA JAMOUSSI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
UZMAN CİHAT ÖRKEN
- Beyin sapı lezyonlarında oküler vestibüler uyarılmış potansiyeller
Ocular vestibular evoked myogenic potentials in brainstem lesions
ROZA UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERAY GÜLEÇ UYAROĞLU