Osmanlı donanmasında kürek ve kürekçi temini
Provision of oars and oars men in the Ottoman navy
- Tez No: 970483
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA ŞİMŞEK TOUATI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı donanması yüzyıllardır süregelen bir geleneğe dayanmaktadır. Bu gelenek, Türkiye Selçuklu Devleti'nden Beylikler dönemine uzanan ve Anadolu coğrafyasında yer alan diğer unsurlarla birlikte geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Bu bakımdan Osmanlı donanması kapsam olarak sadece siyasi bir tabana değil sosyal, ekonomik ve hatta hukuk gibi alanları da içerisinde barındıran bir yapıya sahiptir. Donanma bünyesinde yer alan geniş ve uzmanlaşmış işgücü ve donanma gemileri için oldukça çeşitli ve büyük miktarlarda hammadde temini konuyu ister istemez bu kadar çeşitli siyasi-hukuki ve iktisadi alanlarla ilgili hale getirmektedir. Donanmada kalyona geçiş döneminden önce Osmanlı donanmasının hareket mekanizması insan gücüne dayanmaktaydı ve kürekçi sınıfı; bu mekanizmanın en önemli ve görünür olan grubuydu. Bu insan gücünü destekleyen maddi altyapı da en az kürekçiler kadar kritik olup, gemilerin seyrini sağlayan küreklerin yapımında kullanılan malzeme ve tedarik yöntemleri devletin denizcilik kapasitesini doğrudan belirlemiştir. Bu dönemde küreklerin üretimi için gerekli kereste, özellikle meşe ve kayın gibi dayanıklı ağaçlardan sağlanmış; tedarik ise kimi zaman ocaklık yükümlülükleri kimi zaman da satın alma yoluyla karşılanmıştır. Özellikle devletin sınırlarının genişlemesi ve Akdeniz'de önemli kıyı ve ada merkezlerinin ele geçirilmesi buraların güvenliğini sağlanması ve elde tutulması açısından Osmanlı Devleti'nde güçlü bir donanmanın varlığı ve önemi iyiden iyiye anlaşılmıştı. Bu nedenle ihtiyaç duyulan hammadde ve işgücünün sağlanması donanma faaliyetleri ve dolayısıyla devlet için son derece büyük öneme haizdi. Küreklerin temini ve imalatında tersane görevlileri ve taşra idaresi arasındaki iş bölümü de donanmanın bu alandaki sürekliliğini göstermektedir. Tüm bu ögelerin bir araya getirilmesi ve işlevselliğinin devamı için Osmanlı Devleti kendine özgü metot ve usuller geliştirdi. Bu kapsamda donanmada son derece önemli olan ve eksikliği hep kronik bir sorun olarak devam edegelen kürekçi sınıfının incelenmesi donanma teşkilatının daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Bu çalışma ile bahse konu olan kürekçi sınıfının istihdamına dair metot ve usuller ortaya konularak bu yöntemlerin uygulanmasında hangi görevlilerin yer aldığı; nasıl bir organizasyona gidildiği, bu organizasyonun sosyal-siyasi ve iktisadi alanlarla ilişkileri; Osmanlı hukuk yapısı bünyesinde ihtiyacın giderilmesi için bir cezalandırma yöntemi olarak kürek cezasının teşvik edilmesi ve uygulanması; adalar, denize kıyı idari birimlerden veyahut bazı kazalardan kürekçi sınıfının temini gibi konular ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Özet (Çeviri)
The Ottoman navy is based on a tradition that has continued for centuries. This tradition spans a broad spectrum, extending from the Seljuk Empire of Turkey to the Beylik period and encompassing other elements within the geography of Anatolia. In this respect, the Ottoman navy is not only politically based but also encompasses social, economic, and even legal aspects. The large and specialized workforce within the navy and the supply of a wide variety and large quantities of raw materials for naval ships inevitably made the issue relevant to such diverse political, legal, and economic areas. Before the transition to galleys, the Ottoman navy's propulsion mechanism relied on human power, and the oarsmen were the most important and visible group in this mechanism. The material infrastructure supporting this human power was just as critical as the oarsmen themselves, and the materials and procurement methods used in the construction of the oars that propelled the ships directly determined the state's maritime capacity. During this period, the timber required for the production of oars was sourced primarily from durable trees such as oak and beech; procurement was sometimes fulfilled through forestry obligations and sometimes through purchase. The expansion of the state's borders and the capture of important coastal and island centers in the Mediterranean, in particular, made it clear that the existence and importance of a strong navy was essential for the Ottoman Empire to secure and maintain control of these areas.
Benzer Tezler
- 624 numaralı Ayniyat Defterine (H.1266-1271 / M.1850-1855) göre Osmanlı Devleti'nde uygulanan kürek cezası
Penal servitude applied in Ottoman State for number 624 belongings register (H.1266-1271/ M.1850-1855)
MUSTAFA YAĞLIDERE
- Deniz tarihimizin sembol gemilerinden Mahmudiye
The Mahmudiye galleon is one of the symbols of Turkish naval history
HACER BULGURCUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiOrtaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜLKADİR ÖZCAN
- Osmanlı Devleti'nde sürgün siyasetinin Eyâlet-i Rûm'daki yansımaları (XIX. yüzyıl)
The reflections of external politics in the Ottoman State in the state (XIX. century)
ERDOĞAN POLAT
Doktora
Türkçe
2019
TarihErciyes Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHATTİN SAMUR
- Osmanlı donanmasında yabancı müşavirlerin etkileri (18 ve 19. yüzyıllar)
The effects of foreign advisors in the Ottoman Navy (18 and 19th centuries)
SELMAN SOYDEMİR
- Osmanlı Donanmasında Mesûdiye Kalyonu (1799-1861)
Mesûdiye Galleon in the Ottoman Navy (1799-1861)
SAİM AYTİMURER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKAİ METE