Rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programlarına yönelik izleme çalışması: Okul psikolojik danışmanlarının görüşleri
Follow-up study on guidance and psychological counseling undergraduate programs: Opinions of school counselors
- Tez No: 970565
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM HASKAN AVCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Program değerlendirme, Psikolojik danışmanlık, Program evaluation, Psychological consulting
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı rehberlik ve psikolojik danışmanlık (RPD) lisans programlarının okullarda psikolojik danışma ve rehberlik (PDR) hizmetleri sunma yeterliğinin okul psikolojik danışmanları aracılığıyla izlenmesi ve değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda katılımcıların yetkinlik durumlarına ilişkin deneyimlerini ve bu olguya yükledikleri anlamı derinlemesine anlamak amacıyla nitel araştırma türlerinden olgubilim deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda okul psikolojik danışmanı kadrosunda en az bir yıldır çalışmakta olan RPD mezunları oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik yöntemi ile belirlenmiştir. Katılımcıların mesleki deneyim yılları ise bir ile 12 arasında değişmektedir. Araştırma kapsamındaki görüşmelerde araştırmacı tarafından oluşturulmuş Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin tematik analizi sonucunda beş tema ve otuz beş alt temaya ulaşılmıştır. Temalar 'Lisans Programına Dair Güçlü Yönler', 'Lisans Programına Dair Gelişime Açık Yönler, 'Sistemik Eksiklikler', 'Lisans Eğitimi Dışı Yetkinlik' ve 'Bireysel Faktörler' şeklinde isimlendirilmiştir. Araştırma bulguları lisans programlarının bireyle psikolojik danışma, süpervizyon, temel beceri setleri ve terapötik koşullar, öz farkındalık ve iç görü kazandırma noktasında yeterli bulunduğunu göstermektedir. Grupla psikolojik danışma, öz bakım pratikleri, okul ekosistemine hazırlık, spesifik gruplarla çalışmak ve planlama hizmetlerinde ise lisans programları yetersiz olarak değerlendirilmiştir. Lisans programlarının yanı sıra yetkinliği etkileyen faktörler arasında sistemik eksiklikler de dile getirilmiştir. Bunlar arasında lisans programlarına bağlı olarak sosyal duygusal alan ve psikolojik danışma odaklılık, kademeler arası hizmet farklarına hazırlıksızlık, eğitimin yönü, uzmanlaşma sorunları, örtük standartlık vaadi; MEB ve diğer kurumlara bağlı olarak ise somutluk ve hesap verebilirlik, çeşitli sevk ve süreçlere hazırlıksızlık, yasal hak ve güvenlik açıkları ile yoğun hizmet ve rol beklentileri bulunmaktadır. Bulgular ayrıca lisans eğitimi harici konsültasyon, mesleki deneyimler ve hizmet içi eğitimler gibi yetkinlik alanlarının sürekli gelişim değil temel yetkinlik edinimi kapsamında değerlendirildiğini göstermektedir. Ayrıca mesleğe ve çeşitli hizmetlere yüklenen anlamlar, meslek seçim süreçleri, mesleki somutluk algıları ve rol beklentilerinin, lisans programlarından edinilen yetkinlik alanları ve sistemik sorunlarla döngüsel bir nedensellik ve etkileşim kurduğuna işaret etmektedir. Bulgular, ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış ve raporlanmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to examine the adequacy of PCG (psychological counseling and guidance) undergraduate programs in schools through school counselors. In line with this purpose, a phenomenological research design was adopted to seek an in-depth understanding of the participants' experiences regarding their competence and the meaning they attributed to this phenomenon. The study group consisted of counseling and guidance graduates who have been working as school counselors for at least one year. The research sample was determined using the maximum diversity method. The participants' years of professional experience ranged from one to 12. The Semi-Structured Interview Form and Personal Information Form developed by the researcher were used in the interviews. Through thematic analysis, five themes and thirty-five sub-themes were identified. The themes were named“Strengths of the Undergraduate Program,”“Areas for Improvement in the Undergraduate Program,”“Systemic Shortcomings,”“Competencies Outside of Undergraduate Education,”and“Individual Factors.”Findings indicate that undergraduate programs are adequate in terms of individual psychological counseling, supervision, basic skill sets and therapeutic conditions, self-awareness, and insight. However, undergraduate programs were found inadequate in terms of group psychological counseling, self-care practices, preparation for the school ecosystem, working with specific groups, and planning services. In addition to undergraduate programs, systemic deficiencies are also among the factors affecting competence. These include social-emotional domains and counseling focus related to undergraduate programs, unpreparedness for transition from one school level to another (i.e., elementary to highschool) service differences, the direction of education, specialization issues, and implicit promises of standardization. Additionally, there are issues related to the Ministry of National Education and other institutions, such as concreteness and accountability, unpreparedness for various referrals and processes, legal rights and security gaps, and various service and role expectations. The findings also show that competency areas such as consultation, professional experiences and in-service training outside of undergraduate education are evaluated within the scope of basic competency acquisition rather than continuous development. Additionally, the meanings attributed to the profession and various services, career selection processes, perception of professional concreteness and role expectations show that to establish a cyclical causality and interaction with the competency areas acquired from licensure programs and systemic issues. Findings have been discussed in accordance with the relevant literature.
Benzer Tezler
- Çocuklara yönelik bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı kaygıyla başa çıkma programının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin kaygı düzeylerine etkisi
The effect of an anxiety- coping program for children based on cognitive behavioral approach upon 4th graders' anxiety levels
AYKUT KUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP HAMAMCI
- Öğretmenlerin kodlama becerilerine yönelik değerlendirme testinin geliştirilmesi
Developing an assessment tool for evaluating the coding skills of teachers
DENİZHAN YAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BAŞARAN
DOÇ. DR. ŞERMİN METİN
- Hacettepe Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Lisans Programı mezunlarının mezun oldukları programa ilişkin görüşleri
Alumni survey of Psychological Counseling and Guidance Undergraduate Program at the Hacettepe University in Turkey
GÖKMEN ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY ERGENE
- Rehberlik ve psikolojik danışmanlık dersi program tasarısı
Program desing for guidance and psychological counseling course
NİHAT UYANGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT BATTAL
- Akademisyenlerde erteleme ile kişilik özellikleri ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkiler
The relationships between personality traits and the perfectionism with procrastination in academicians
NİHAL TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ODACI