Metabolik sendrom ve sigara ilişkisi: Olgu kontrol çalışması
The relationship between metabolic syndrome and smoking: A case-control study
- Tez No: 970685
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZLI ŞENSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sigara, Metabolik Sendrom, Plazma aterojenite indeksi, MetSCalc, Z Skoru, Fagerström, Smoking, Metabolic Syndrome, Atherogenic Index of Plasma, MetSCalc, Z-Score, Fagerström
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Aile Hekimliği Sigara Bırakma polikliniğine başvuran 18–70 yaş aralığındaki bireylerde sigara kullanımının metabolik sendrom ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif olgu-kontrol çalışması, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Aile Hekimliği ve Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran 229 sigara içen ve 295 sigara içmeyen bireyin verileri incelenerek yapıldı. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, klinik ölçümleri, biyokimyasal değerleri ve sigara kullanım bilgileri toplandı. Veri analizleri, IBM SPSS Statistics for Windows sürüm 26.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirildi. Tüm testlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda metabolik sendrom prevalansı %26,71 (n=140) olarak bulundu. Metabolik sendrom prevalansı sigara içenlerde %34,5 (n=79), içmeyenlerde %20,7 (n=61) olarak tespit edildi. Sigara içenlerde metabolik sendrom prevalansı daha yüksek bulundu (p<0,001). Sigara içenlerde fizyolojik ve antropometrik karşılaştırmalarda sistolik kan basıncı, boy ve bel çevresi daha yüksek saptandı (p<0,05). Laboratuvar bulgularında, HDL düzeyi sigara içmeyenlerde daha yüksek; trigliserid düzeyi ise sigara içenlerde daha yüksek bulundu (p<0,05). Sigara içenlerde hem vücut kitle indeksine hem de bel çevresine göre hesaplanan MetsCalc Z skorları ve Plazma aterojenite indeksi (PAI) daha yüksekti (p<0,001). PAI risk sınıflamasında sigara içenlerde yüksek risk oranı (%32,3), sigara içmeyenlerden (%14,9) anlamlı olarak fazlaydı (p<0,001). Sigara içen grupta erkeklerin total kolesterol, bel çevresi ve PAI değerleri daha yüksek; kadınların HDL düzeyi daha fazlaydı (p<0,05). Ağır içicilerde sistolik/diyastolik tansiyon, bel çevresi, VKİ, AKŞ, LDL, total kolesterol, trigliserid, PAI, Metscalc Z skorları ve Fagerström nikotin bağımlılık puanları daha yüksek; HDL ve satürasyon daha düşüktü (p<0,05). Metabolik sendrom ve yüksek PAI riski ağır sigara içicilerde anlamlı şekilde artmış olarak tespit edildi (p=0,022; p=0,003). Sonuç: Çalışmamızda sigara içen bireylerde metabolik sendrom, plazma aterojenite indeksi, bel çevresi ve trigliserid düzeyleri daha yüksek; HDL düzeyleri daha düşük olarak tespit edildi. Ayrıca ağır içicilik düzeyiyle birlikte metabolik risklerde belirgin bir artış gözlendi. Elde edilen bulgular sigara kullanımının metabolik sağlık üzerinde önemli bir yük oluşturduğunu ve bu bireylerde erken dönem metabolik risk değerlendirmelerinin önem arz ettiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the association between smoking and metabolic syndrome among individuals aged 18–70 who applied to the Smoking Cessation Clinic of Afyonkarahisar Health Sciences University, Department of Family Medicine. Materials and Methods: This retrospective case-control study included data from 229 smokers and 295 non-smokers. Sociodemographic characteristics, clinical measurements, biochemical parameters, and smoking-related information were collected. Statistical analyses were conducted using IBM SPSS Statistics for Windows, version 26.0, with a significance level set at p<0.05. Results: The overall prevalence of metabolic syndrome was 26.71% (n=140), and it was significantly higher in smokers (34.5%) compared to non-smokers (20.7%) (p<0.001). Systolic blood pressure, height, and waist circumference were significantly higher in the smoking group (p<0.05). While HDL levels were higher in non-smokers, triglyceride levels were higher in smokers (p<0.05). Smokers also showed higher MetsCalc Z-scores (based on BMI and waist circumference) and atherogenic index of plasma (AIP) values (p<0.001). The proportion of individuals with high AIP risk was greater in smokers (32.3%) than in non-smokers (14.9%) (p<0.001). Among smokers, males had higher total cholesterol, waist circumference, and AIP values, whereas females had higher HDL levels (p<0.05). Heavy smokers exhibited significantly higher systolic/diastolic blood pressure, waist circumference, BMI, fasting glucose, LDL, total cholesterol, triglycerides, AIP, MetsCalc Z-scores, and FTND scores, while their HDL and oxygen saturation were lower (p<0.05). Both metabolic syndrome prevalence and high AIP risk were significantly increased in heavy smokers (p=0.022; p=0.003). Conclusion: In this study, smokers had higher levels of metabolic syndrome, AIP, waist circumference, and triglycerides, along with lower HDL levels. Additionally, heavy smoking was associated with a marked increase in metabolic risk. These findings suggest that smoking poses a significant burden on metabolic health and highlight the importance of early metabolic risk assessment in this population.
Benzer Tezler
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Melazma hastalarında metabolik durumun ve serum adipokin düzeylerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALP MATUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EZGİ AKTAŞ
- Polikistik Over Sendromunda sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin enflamatuar belirteçlere etkisi: Olgu – kontrol çalışması
The effect of healthy nutrition and physical activity on inflammatory markers in Polycystic Ovary Syndrome: A case-control study
MERVE KERİME AL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
DOÇ. DR. NUR DEMİRBAŞ
- Anjiyografik olarak Safen Ven Greft Hastalığı saptanan Aorta koroner baypaslı hastalarda kilin ve biyokimyasal risk parametreleri ile hastalığın şiddeti arasındaki ilişki
The relationship between clinical and biochemical risk faktors and severity of angiographically documented saphenous vein graft disease among patients with aortacoronary bypass
METEHAN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiKocaeli ÜniversitesiKalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL TURAN BERKİ
- Gebelerde idrar asidifikasyonu ve gestasyonel Diyabetes mellitus ilişkisi
The relationship between urine acidification and gestational Diabetes mellitus in pregnant women
İLKAY ÖZGÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve Doğumİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA BAHAR GÜR