Bölgesel enerji potansiyeline göre kümeleme ve bulanık çok kriterli karar verme ile yenilenebilir enerji alternatiflerinin analizi: rüzgar enerjisi santrali yer seçimi için model önerisi
Assessment of renewable energy alternatives based on regional energy potential through clustering and fuzzy multi-criteria decision making: A site selection model for wind power plants
- Tez No: 970827
- Danışmanlar: PROF. DR. ZERRİN ALADAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde, artan enerji talebi ve fosil yakıtların çevreye olan olumsuz etkileri, ülkeleri sürdürülebilir enerji politikaları geliştirmeye zorlamaktadır. Türkiye, enerji arz ve talebi bakımından homojen olmayan bir yapıya sahiptir. Bu durum, enerji yatırımlarında bölgesel ölçekte planlama yapılmasını gerekli kılmaktadır. Çalışmada, Türkiye'nin sürdürülebilir enerji potansiyeli makine öğrenmesi yöntemleriyle ele alınmış; iller, farklı uzaklık metrikleri ve küme sayıları dikkate alınarak, özgün bir iki aşamalı hiyerarşik kümeleme metodolojisiyle gruplandırılmıştır. Kümeleme başarısı, çeşitli sınıflandırma algoritmaları aracılığıyla doğrulanmıştır. Devamında, her küme için en uygun yenilenebilir enerji alternatifinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Karar sürecindeki belirsizlikleri modellemek amacıyla, Küresel Bulanık Çok Kriterli Karar Verme (SF-ÇKKV) yöntemlerinden yararlanılmıştır. Kriterler arası ilişkiler Küresel Bulanık DEMATEL (Karar Verme Deneme ve Değerlendirme Laboratuvarı) ve Aralık-Değerli Küresel Bulanık DEMATEL ile analiz edilmiştir. Alternatifler, çeşitli SF-ÇKKV teknikleri ve tez kapsamında geliştirilen Hibrit Küresel Bulanık Gri İlişkisel Analiz & Tercih Sıralamasına Dayalı Zenginleştirme Değerlendirme Yöntemi (SF-GİA&PROMETHEE) ile sıralanmış; sonuçlar Parametre Duyarlı Copeland yöntemleriyle bütünleştirilmiştir. Enerji ihtiyacının en yüksek olduğu küme özelinde, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı yer seçimi analizi gerçekleştirilerek Kocaeli için rüzgâr enerjisi santrali kurulumuna uygun alanlar belirlenmiştir. Bu alanlara minimum maliyetle kara tipi rüzgâr türbinlerinin yerleştirilmesini amaçlayan bir karma tamsayılı doğrusal programlama modeli önerilmiştir. Çalışmada önerilen metodolojinin sürdürülebilir enerji planlamasına yenilikçi bir katkı sunarak; politika yapıcılar, yatırımcılar ve yerel yönetimler tarafından uygulanabilecek bölgesel enerji politikalarının geliştirilmesine katkı sağlanması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The increasing global demand for energy and the adverse environmental impacts of fossil fuels have compelled countries to develop sustainable energy policies. Türkiye exhibits a heterogeneous structure in terms of energy supply and demand, which necessitates regionally oriented energy investment planning. In this study, Türkiye's sustainable energy potential is examined through machine learning methods. Provinces are grouped using a novel two-stage hierarchical clustering methodology that incorporates various distance metrics and cluster numbers. The clustering performance is evaluated through various classification methods. Subsequently, the most suitable renewable energy source for each cluster is identified. To address uncertainties in the decision-making process, Spherical Fuzzy Multi-Criteria Decision-Making (SF-MCDM) methods are utilized. Interrelationships among criteria are analyzed using Spherical Fuzzy DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) and Interval-Valued Spherical Fuzzy DEMATEL methods. Alternatives are ranked using various SF-MCDM techniques and the Hybrid Spherical Fuzzy Grey Relational Analysis & Preference Ranking Organization Method for Enrichment Evaluation (SF-GRA&PROMETHEE) developed within the scope of the thesis. The results are aggregated using Parameter-Sensitive Copeland method. For the cluster with the highest energy demand, a Geographic Information Systems (GIS)-based site selection analysis is conducted, and potential locations for wind power plant installation are identified in Kocaeli. A mixed-integer linear programming model is proposed to deploy onshore wind turbines in these areas at minimum cost. The proposed methodology aims to offer an innovative contribution to sustainable energy planning and is expected to support the development of region-specific energy policies that can be implemented by policymakers, investors, and local authorities.
Benzer Tezler
- Evidence-based analysis of Türkiye's energy efficiency obligation scheme: sectoral applications, energy poverty, flexibility options and policy implications
Türkiye enerji verimliliği yükümlülükleri sisteminin kanita dayali analizi: sektörel uygulamalar, enerji yoksulluğu, esneklik seçenekleri ve politika çikarimlari
RABİA CİN
Doktora
İngilizce
2025
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERMİN ONAYGİL
- Güneş enerji sistemleri firmalarının kümelenme düzeyi: Batı Akdeniz bölgesi örneği
The clustering level of solar energy systems firms: The sample of West Mediterranean region
ALİ ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÇETİNKAYA BOZKURT
- Güneş kaynaklı bölgesel ısıtma sistemlerinin incelenmesi ve bir üniversite kampüsündeki belirli bölge için modellenerek değerlendirilmesi
A research on solar thermal district heating systems and reviewing of these systems with a model in spesific area of a university campus
OKAN KARAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAKUP ERHAN BÖKE
- Sosyal medyada çevresel aktivizm ile nükleer enerji algısının analizi: Türkiye örneği üzerinden doğal dil işleme, duygu analizi ve makine öğrenimi uygulamaları
Analysis of nuclear energy perception with environmental activism on social media: Natural language processing, emotion analysis and machine learning applications on the Turkey example
ÖMER FARUK AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Yönetim Bilişim SistemleriErciyes ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA KAHYA ÖZYİRMİDOKUZ
- Residential energy efficiency: Turkish case
Konutta enerji etkinliği: Türkiye örneği
AYSUN KARTAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
EnerjiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP AŞIK