Farklı fizyolojik gelişme dönemlerindeki sulamanın ve farklı azot dozları uygulamasının ayçiçeğinin (Helianthus annuus L.) verim ve kalite unsurlarına etkisi
The effect of irrigation at different physiological growth stages and application of different nitrogen doses on yield and yield components of sunflower (Helianthus annuus L.)
- Tez No: 970860
- Danışmanlar: PROF. DR. FADUL ÖNEMLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ayçiçeği, Sunflower
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı fizyolojik gelişme dönemlerinde uygulanan sulama zamanları ve azot dozlarının verim ile kalite unsurlarına etkilerini belirlemek amacıyla, 2023 ve 2024 yıllarında Kırklareli ili Babaeski ilçesi Kadıköy köyünde yürütülmüştür. Denemeler, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Deseni'ne göre dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ana parseller beş farklı sulama zamanı [S0: sulamasız, R1: generatif dönem başlangıcı, R6: tane oluşumu, R8: tane dolumu, T: her üç dönemde sulama] ve alt parseller beş farklı azot dozu [N0: kontrol, N4, N8, N12, N16 kg/da] olarak düzenlenmiştir. Sulama ortalamalarına göre, en yüksek tane verimleri her iki yılda da T uygulamasında (396,83 ve 374,23 kg/da), en düşük verimler S0 uygulamasında (269,03 ve 253,85 kg/da) elde edilmiştir. Azot dozlarında 2023'te en yüksek verim N12 (388,19 kg/da), 2024'te N16 (364,49 kg/da) olmuştur. En yüksek interaksiyon değeri her iki yılda da T×N12, en düşük ise S0×N0 uygulamasında belirlenmiştir. Yağ oranı bakımından, en yüksek ortalamalar R1 sulamasında (%47,47 ve %46,91), en düşük S0 uygulamasında (%40,94 ve %42,11) elde edilmiştir. Azot dozlarında N12 her iki yılda da en yüksek yağ oranını vermiş, N0 en düşük değerleri sağlamıştır. Sonuç olarak, üç dönemde sulama (T) ile orta-yüksek azot dozları (N12–N16) verim ve kaliteyi artırmıştır. Su kısıtlı koşullarda R1 sulaması ve N8 uygulaması öne çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to determine the effects of irrigation at different physiological growth stages and nitrogen doses on yield and quality components of sunflower (Helianthus annuus L.). The experiments were carried out in 2023 and 2024 in Kadikoy Village, Babaeski District, Kirklareli Province, using a split-plot design in randomized blocks with four replications. Main plots consisted of five irrigation timings [S0: no irrigation, R1: onset of generative stage, R6: grain formation, R8: grain filling, T: all three stages], and subplots consisted of five nitrogen doses [N0: control, N4, N8, N12, N16 kg/da]. Across years, the highest grain yields were obtained from T (396,83 and 374,23 kg/da), and the lowest from S0 (269,03 and 253,85 kg/da). For nitrogen doses, N12 gave the highest yield in 2023 (388,19 kg/da), and N16 in 2024 (364,49 kg/da). The T×N12 interaction produced the highest yields in both years, while S0×N0 had the lowest. Oil content was highest in R1 irrigation (47,47% and 46,91%) and lowest in S0 (40,94% and 42,11%). N12 had the highest oil content in both years, while N0 recorded the lowest. In conclusion, irrigation at all three stages (T) combined with moderate-to-high nitrogen levels (N12–N16) increased yield and quality. Under water-limited conditions, R1 irrigation with N8 stood out.
Benzer Tezler
- Farklı dozda tuz içeren sulama sularının bazı sebze fidelerinin gelişimi üzerine etkisi
The effect of irrigation water that includes various dozes of salt in the development of some vegetable seedlings
MEHMET CÜNEYD ÇAVUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
ZiraatNamık Kemal ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SERDAR POLAT
- Çukurova bölgesinde iki değişik pamuk çeşidinde pamuk bitkisi yaşam çizelgesi oluşturarak bitki gelişmesi-zararlı verim ilişkilerinin saptanması üzerinde bir araştırma
Studies on cotton plant phenelogy-pests yield interactions by constructing life tables for two cotton cultivars in Çukurova region
YÜCE PALA
- Farklı sulama ve gübreleme uygulamalarının Kabaaşı kayısı çeşidinde vegetatif gelişime ve verim üzerine etkisi
The effect of different irrigation and fertilizer applications on Kabaaşi apricot cultivar's vegetative development and yield
İSMAİL BİRGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatMalatya Turgut Özal ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜN DOĞAN
- Yapraktan uygulanan farklı kükürt dozlarının pamuk bitkisinin (Gossypium hirsutum L.) değişik gelişme dönemlerindeki su stresinin azaltılması üzerine etkileri
Effects of foliar sulfur applications i̇n reducing water stress applied to the cotton plant (Gossypium hirsutum L.) during different development periods
DERYA KAZGÖZ CANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatMustafa Kemal ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERKANT ÖDEMİŞ
- Ekmeklik buğdayda (Triticum aestivum L.) kurağa dayanıklılıkla ilişkili morfolojik ve fizyolojik özelliklerin saptanması üzerine araştırmalar
Researches on determination of morphological and physiological traits associated with drought resistance in bread wheat (Triticum aestivum L.)
ALPAY BALKAN
Doktora
Türkçe
2011
ZiraatNamık Kemal ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMEL GENÇTAN