Fermatean bulanık küme tabanlı yeni bir karar verme yaklaşımı ile kapsamlı risk değerlendirme çalışması
A comprehensive risk assessment study with a new decision making approach based on fermatean fuzzy set
- Tez No: 970908
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ FUAT GÜNERİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Mühendislik Bilimleri, Halk Sağlığı, Industrial and Industrial Engineering, Engineering Sciences, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Çok kriterli karar verme, İş sağlığı ve güvenliği, Multi criteria decision making, Occupational health and safety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, ÇKKV yöntemlerinde karar vericilerin değerlendirme kriterlerine göre seçilmesine dayalı yeni bir karar verme yaklaşımı sunmaktadır. Buna göre her bir değerlendirme kriterine göre karar verici gruplar oluşturulur. Bu karar verme yaklaşımı, farklı kriterler içerdiği için risk değerlendirme çalışmasına uygulanmaktadır. Kapsamlı bir risk değerlendirmesi için, tehlikelerin tanımlanması, risklerin değerlendirilmesi ve kontrol önlemlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Plastik enjeksiyon kalıp makinesinin risk değerlendirme çalışması üzerine bir uygulama yapılmaktadır. Risk değerlendirme çalışmasında risk büyüklüğünü belirlemek için olasılık, şiddet, frekans ve tespit edilebilirlik gibi klasik risk parametrelerinin yanı sıra insan hatası, makine hatası ve mevcut güvenlik önlemleri gibi yeni parametreler kullanılmaktadır. Bu risk parametrelerine göre plastik enjeksiyon kalıp makinesine ait dokuz tehlike değerlendirilmiştir. AHP, risk parametre ağırlıkları ve tehlike skorlarını belirlemek için kullanılmıştır. Ardından TOPSIS yöntemiyle, risk katsayı değerleri elde edilmiştir. Tehlikelere ait riskleri yok etmek veya en aza indirmek için kontrol önlemlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Kontrol önlemlerinin değerlendirilmesinde, 23 kontrol önlemine ait ilişkiler DEMATEL yöntemiyle analiz edilmektedir. Risk değerlendirme sürecinde, ÇKKV yöntemlerinin IVFFS ortamına entegrasyonu, risklerin ve belirsizliklerin daha kapsamlı bir şekilde ele alınmasına önemli katkı sağlamaktadır. IVFFAHP-TOPSIS ve IVFF-DEMATEL yöntemleri sonucunda elde edilen sonuçlar ile kontrol önlemleri toplam risk azaltma etki skorlarına göre önceliklendirilmektedir. Bu yöntemlerin modellenmesi MATLAB_R2024a yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Önerilen karar verme yaklaşımının risk değerlendirme sürecine uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu tez çalışması kapsamında, risk değerlendirme süreci kapsamlı bir şekilde uygulanmıştır. Çalışmanın sonunda yapılan duyarlılık analizi ve karşılaştırmalı analiz, önerilen metodolojinin tutarlı ve makul sonuçlar ürettiğini doğrulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis study presents a new decision-making approach based on the selection of decision makers according to the evaluation areas in MCDM methods. Accordingly, sub-decision-making groups are created for each evaluation area. This decision-making approach is applied to the risk assessment study since it includes different criteria. For a comprehensive risk assessment, it is necessary to define the hazards, evaluate the risks and determine the control measures. An application is made on the risk assessment study of the plastic injection moulding machine. In the risk assessment study, in addition to the classical risk parameters such as probability, severity, frequency and detectability, new parameters such as human error, machine error and existing safety measures are used to determine the risk magnitude. According to these risk parameters, nine hazards belonging to the plastic injection moulding machine are evaluated. AHP is used to determine the risk parameter weights and hazard scores. Then, risk coefficient values are obtained with the TOPSIS method. Control measures should be planned to eliminate or minimize the risks related to the hazards. In the assessment of control measures, the relationships of 23 control measures are determined with the DEMATEL method. In the risk assessment process, the integration of MCDM methods into the IVFFS environment provides a significant contribution to addressing risks and uncertainties in a more comprehensive manner. With the results obtained from the IVFFAHP-TOPSIS and IVFF-DEMATEL methods, control measures are prioritized according to total risk reduction scores. Modeling of these methods is carried out using MATLAB_R2024a software. It has been concluded that the proposed decision-making approach is applicable to the risk assessment process. Within the scope of this thesis, the risk assessment process has been implemented comprehensively. The sensitivity analysis and comparative analysis conducted at the end of the study confirm that the proposed methodology produces consistent and reasonable results.
Benzer Tezler
- Fermatean Bulanık küme teorisi ile Şanghay ve Mersin limanlarında verimlilik kriterlerinin analizi: AHP ve COCOSO yöntemlerinin entegrasyonu
Analysis of efficiency criteria at Shanghai and Mersin ports using Fermatean Fuzzy set theory: Integration of AHP and COCOSO methods
BEYZANUR AKTARMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeAnadolu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAMIK KEMAL ERDOĞAN
- Çok kriterli sıralama ve seçim problemleri için fermatean bulanık SWARA - TOPSIS metodolojisi önerisi
Fermatean fuzzy SWARA - TOPSIS methodology proposal for multi-criteria ranking and selection problems
HAKAN AYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VİLDAN ÖZKIR
- Çoklu kriter karar verme yöntemlerinde genelleştirilmiş bulanık kümelerin kullanılması
Using generalized fuzzy sets in multiple criteria decision-making methods
SALİH BERKAN AYDEMİR
Doktora
Türkçe
2020
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEskişehir Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVCAN YILMAZ GÜNDÜZ
- Digitalization in agriculture: Design and modelling of smart agriculture systems
Tarımda dijitalleşme: Akıllı tarım sistemlerinin tasarımı ve modellenmesi
DENİZ UZTÜRK
Doktora
İngilizce
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÇİN BÜYÜKÖZKAN FEYZİOĞLU
- Üstün yetenekli öğrencilerin özel yetenek alanlarının belirlenmesi: Bilim ve sanat merkezi örneği
Determination of special talent areas of gifted students: The case of science and art center
ŞABAN GÜRDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETHULLAH GÖÇER