Özel eğitim öğretmenlerinin erken çocukluk dönemine ilişkin farkındalık düzeylerinin incelenmesi
An investigation into special education teachers' awareness levels regarding the early childhood period
- Tez No: 970909
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN METİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken çocukluk özel eğitimi (EÇÖE), gelişimsel yetersizlik riski taşıyan çocuklara yönelik bireyselleştirilmiş ve bütüncül destek sunmayı amaçlayan kritik bir müdahale alanıdır. Bu sürecin etkinliği, büyük ölçüde uygulayıcı konumundaki öğretmenlerin bilgi, tutum ve farkındalık düzeyine bağlıdır. Ancak mevcut literatür, öğretmenlerin erken müdahale, bireyselleştirilmiş planlama ve aile katılımı gibi temel EÇÖE bileşenlerine dair sınırlı farkındalığa sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, özel eğitim öğretmenlerinin erken çocukluk özel eğitimine yönelik farkındalık düzeyleri belirlenmiş ve çeşitli demografik değişkenlere göre analiz edilmiştir. Betimsel tarama modeline göre yürütülen bu araştırma, Samsun ilinde görev yapan özel eğitim öğretmenleri ile gerçekleştirilmiş ve 432 öğretmenden veri toplanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve altı faktörden oluşan Erken Çocukluk Özel Eğitimi Farkındalık Ölçeği ile toplanmıştır. Bu bulgular, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin genel farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu; en yüksek ortalamanın Bireyselleştirilmiş Eğitim Planlama ve İş Birliği boyutunda, en düşük ortalamanın ise EÇÖE Algısı ve Bilimsel Yaklaşım boyutunda olduğu belirlenmiştir. Araştırmada demografik değişkenler incelendiğinde, bu değişkenlere göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Katılımcıların büyük bölümü EÇÖE'nin önemini kavradığını ifade etmiş; ancak uygulamaya dönük stratejilerde desteğe ihtiyaç duyduklarını belirtmiştir. Bu sonuçlar, öğretmen yetiştirme ve hizmet içi eğitim süreçlerinde erken çocukluk özel eğitimine ilişkin yapılandırılmış, uygulamaya dönük programların geliştirilmesinin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Early Childhood Special Education (ECSE) is a critical intervention field that aims to provide individualized and holistic support to children at risk for developmental disabilities. The effectiveness of this process largely depends on the knowledge, attitudes, and awareness levels of teachers who are in the position of practitioners. However, the existing literature shows that teachers have limited awareness regarding the fundamental components of ECSE such as early intervention, individualized planning, and family involvement. In this study, the awareness levels of special education teachers towards early childhood special education were determined and analyzed according to various demographic variables. Conducted according to the descriptive survey model, this research was carried out with special education teachers working in the province of Samsun, and data were collected from 432 teachers. The data were collected using the Early Childhood Special Education Awareness Scale, which was developed by the researcher and consists of six factors. These findings indicate that the scale is a valid and reliable measurement tool. According to the research findings, teachers' general awareness levels were found to be high; the highest average was identified in the dimension of Individualized Educational Planning and Collaboration, while the lowest average was found in the dimension of Perception of ECSE and Scientific Approach. When demographic variables were examined, no significant difference was found according to these variables. The majority of the participants stated that they grasp the importance of ECSE; however, they indicated a need for support regarding implementation strategies. These results point to the necessity of developing structured, practice-oriented programs on early childhood special education in teacher training and in-service education processes.
Benzer Tezler
- Kaynaştırma ve genel eğitim öğretmenlerinin sesbilgisel farkındalığa ilişkin öğretim etkinliklerini kullanımlarının incelenmesi
Investigating the utilization of teaching activities related to phonological awareness by mainstream and general education teachers
CEYDA EMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET CEM GİRGİN
- Öğrenme güçlüğü risk grubunda olan ve tipik gelişen ana sınıfı çocuklarının üstbilişsel süreçleri ile yürütücü işlevleri ve motivasyonları arasındaki ilişkiler
Trelationships between metacognitive processes, executive functions, and motivation in preschool children at risk for learning disabilities and typically developing preschool children
GÖKHAN AÇIKGÖZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE RÜYA ÖZMEN
- Otizm spektrum bozukluğundan etkilenmiş çocukların annelerinin okulöncesi eğitim hizmetleri sürecine ilişkin deneyimlerinin incelenmesi
Exami̇ni̇ng experi̇ence of mothers of chi̇ldren wi̇th auti̇sm about preshcool servi̇ces
SAFİYE ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Okan ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH RAKAP
- Erken çocuklukta müzik eğitimi alanında uzmanlık eğitimi için alan yeterliklerinin belirlenmesi ve bir program önerisi
A suggested program for determining the field competencies in early childhood music education specialty
YUNUS YAPALI
Doktora
Türkçe
2023
MüzikAnkara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
PROF. DR. SALİM SEVER
- Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklar hakkındaki algılarının incelenmesi
Investigation of preschool teachers' perceptions on gifted and talented children
DİLEK BASMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH DERELİ