Türkiyede'ki işletmelerde enflasyon muhasebesinin VUK'a göre değerlendirilmesi ve TMS 29 ile karşılaştırmalı bir analiz
An evaluation of inflation accounting in Turkish companiesaccording to tax procedure law (VUK) and a comparative analysis with IAS 29
- Tez No: 970989
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYNUR AKPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Enflasyon muhasebesi, yüksek enflasyonun finansal tablolar üzerindeki bozucu ve yanıltıcı etkilerini gidermek amacıyla kullanılan bir muhasebe tekniğidir. Bu yöntem, genel fiyat seviyelerindeki artış ve paranın satın alma gücündeki azalışı dikkate alarak finansal tablo kalemlerinin yeniden hesaplanmasını kapsar. Böylelikle enflasyondan arındırılmış finansal tablolar, işletmelerin mali durumunu, faaliyet sonuçlarını ve finansal performansını gerçeğe daha yakın bir biçimde ortaya koymaktadır. Türkiye'de enflasyon muhasebesi uygulaması, VUK mükerrer 298. maddesinde tanımlanmış ve belirli koşullara bağlanmıştır. Ancak, bu zorunluluk farklı dönemlerde ertelenebilmekte ya da mevzuat değişiklikleriyle yeniden düzenlenebilmektedir. Enflasyon muhasebesi, yalnızca yasal bir yükümlülük değil aynı zamanda işletmelerin mali yapılarının doğru, şeffaf ve güvenilir şekilde sunulması için de kritik bir öneme sahiptir. Tarihi maliyet esasına dayalı finansal tablolar, enflasyonist ortamda işletmelerin gerçek performansını yansıtmakta yetersiz kalmakta ve yatırımcılar, kreditörler ile düzenleyici otoriteler açısından yanıltıcı olabilmektedir. Bu durum özellikle yüksek sermaye yatırımları olan veya uzun vadeli faaliyet gösteren şirketlerde daha da belirginleşmektedir. Bu çalışmada, enflasyon kavramı teorik açıdan ele alınmış; Türkiye'deki uygulamalar TMS 29 ve VUK kapsamında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca 2023 yılı finansal tabloları üzerinde yapılan enflasyon düzeltmesi uygulamalarıyla düzenlemenin işletmelerin mali tablolarına etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada özellikle bir tarım işletmesi örneği üzerinden uygulamalı hesaplamalar yapılmış, enflasyon muhasebesinin reel sektör üzerindeki etkileri somut verilerle ortaya konmuştur. Bulgular, enflasyon muhasebesinin finansal raporlama kalitesini artırmada, işletmelerin reel mali gücünü daha doğru yansıtmada ve paydaşlara güvenilir bilgi sunmada önemli bir araç olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Inflation accounting is an accounting technique developed to eliminate the distortive and misleading effects of high inflation on financial statements. This method involves the recalculation of financial statement items by taking into account the increase in general price levels and the decline in the purchasing power of money. As a result, inflation-adjusted financial statements present a more accurate picture of a company's financial position, operating results, and overall performance. In Turkey, the application of inflation accounting is defined under Article 298 (repeated) of the Tax Procedure Law (VUK) and is subject to certain conditions. However, this obligation may be postponed or revised depending on legislative amendments, reflecting the dynamic nature of economic policy-making. Inflation accounting is not only a legal requirement but also a critical tool for presenting companies' financial positions in a transparent and reliable manner. Historical cost-based financial statements are insufficient in reflecting real performance under inflationary conditions, and thus may be misleading for investors, creditors, and regulators. This problem becomes even more significant for firms with large capital investments or long-term projects, where inflation distorts asset values and equity balances. In this study, the concept of inflation is theoretically examined, and its applications in Turkey are analyzed comparatively within the framework of IAS 29 and VUK. Furthermore, inflation adjustment practices applied to the 2023 financial statements are evaluated to demonstrate the effects of inflation accounting on financial reporting. The empirical part of the research focuses on a case study of an agricultural enterprise, where practical calculations were conducted to illustrate the impact of inflation accounting on real sector businesses. The findings reveal that inflation accounting plays a vital role in enhancing the quality of financial reporting, ensuring more accurate representation of companies' financial strength, and providing stakeholders with reliable data for decision-making.
Benzer Tezler
- İktisadi ve mali etkileriyle Türkiye'de enflasyon muhasebesi
Economic and financial effects of inflation accounting in Turkey
DİLEK YALÇIN
- Üretim işletmelerinin stok hesaplarında enflasyon düzeltmesi ve eğitimine ilişkin öneriler
Suggestions on the inflation adjustment of the stock accounts in bussiness corporation
FİLİZ ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
İşletmeGazi Üniversitesiİşletme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEVLÜT KARAKAYA
- Enflasyon muhasebesinin finansal tablolara etkisi: Teorik ve uygulamalı bir inceleme
The impact of inflation accounting on financial statements: A theoretical and practical analysis
HAKAN ACER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAMIK KEMAL ERDEMİR
- Enflasyon muhasebesi
Inflation accounting
BÜLENT CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
EkonomiDicle ÜniversitesiMaliye ve Ekonomi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SELİM ERDOĞAN
- Enflasyonun finansal tablolar ve maliyetler üzerindeki etkilerinin genel fiyat düzeyi muhasebesine göre düzeltilmesi ve bir uygulama
Adjustment of the effects of inflation on the financial tables and costs according to the general price level accountancy and a case study
MURAT KOÇSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
İşletmeAnadolu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. H. ERDİN GÜNDÜZ