Parametrı̇k ve parametrı̇k olmayan yöntemler kullanarak otobüs durakta bekleme süresı̇nı̇ etkı̇leyen faktörlerı̇n modellenmesı̇
Modelling bus dwell time using parametric and non-parametric methods
- Tez No: 971265
- Danışmanlar: PROF. DR. YALÇIN ALVER, DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET METİN MUTLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ulaşım, Transportation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, otobüs durakta bekleme süresini etkileyen temel operasyonel ve yolcuya ait faktörleri modellemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, manuel olarak toplanan durak düzeyindeki veriler kullanılarak İzmir kentinde gerçekleştirilmiştir. Analiz kapsamında toplam binen yolcu sayısı, otobüs içi kalabalıklık düzeyi, açılan kapı sayısı ve yolcu çeşitliliği oranı olmak üzere dört temel değişken ele alınmıştır. Veri seti 443 gözlemden oluşmakta olup, eksik veriler çıkartılmıştır. Modelleme sürecinde, parametrik yöntemler olan Çoklu Doğrusal Regresyon, Elastik Net ve Polinom Regresyon yöntemlerine ek olarak parametrik olmayan K-En Yakın Komşu, Rastgele Orman ve XGBoost yöntemleri uygulanmıştır. Modeller; R², Ayarlanmış R², OKH, Ortalama Mutlak Hata ve Kök Ortalama Kare Hata gibi ölçütlerle karşılaştırılmıştır. Elastik Net modeli %72'lik, XGBoost ve Rastgele Orman modelleri ise %77'nin üzerinde ayarlanmış R² değerleri ile en başarılı sonuçları vermiştir. K-En Yakın Komşu modeli nispeten düşük performans göstermiştir. Tüm modellerde en etkili değişkenin binen yolcu sayısı olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye bağlamında otobüs durakta bekleme süresini tahmin etmeye yönelik çok yönlü bir modelleme yaklaşımı sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to model the key operational and passenger-related factors affecting bus dwell time. The study was conducted using stop-level data collected manually, focusing on İzmir as a case study. Four main variables were analyzed: total number of boarding passengers, interior crowdedness level, number of doors opened, and the complexity ratio (i.e., the proportion of elderly, disabled, or stroller users among boarding passengers). The dataset consists of 443 observations, with missing values cleaned prior to analysis. Parametric Multiple Linear Regression, Elastic Net, Polynomial Regression, and non-parametric K-Nearest Neighbors, Random Forest, and XGBoost modeling approaches were implemented. Models were evaluated using statistical metrics such as R², adjusted R², Mean Squared Error, Mean Absolute Error, and Root Mean Squared Error. The Elastic Net model achieved an adjusted R² of 72%, while XGBoost and Random Forest yielded the best performance, with Adjusted R² values exceeding 77%. The KNN (K-Nearest Neighbors) model showed relatively lower performance. Across all models, the number of boarding passengers emerged as the most influential factor affecting dwell time. This study contributes to the literature by offering a multifaceted modeling approach for predicting bus dwell times in Türkiye.
Benzer Tezler
- Examination of the proportional Hazard assumption in Cox regression model
Cox regresyon modelinde oransal Hazard varsayımının incelenmesi
AYHAN YAĞCI
- İnsan-makine etkileşimli bilgisayar deneyi kullanarak insan operatörlerin parametrik ve akıllı sistemlerle modellenmesi
Modeling of human-operators using linear parametric and intelligent techniques
HALİT İLKER ÇARDAKLI
- Durağan olmayan sinyallerin parametrik izgel kestirimi
Parametrik spectral estimation of nonstationary signals
ALİ KADERLİ
- Nonparametric approaches for discovering triggering events from spatio-temporal patterns
Mekansal-zamansal örüntülerden birbirini tetikleyen olayları bulmak için parametrik olmayan yaklaşımlar
BERNA BAKIR BATU
- BAYESIAN INFERENCE FRAMEWORKS FOR LLM ACTIVATION SPACE OPTIMIZATION: A STEIN VARIATIONAL AND PARAMETRIC APPROACH
BÜYÜK DİL MODELİ AKTİVASYON UZAYI OPTİMİZASYONU İÇİN BAYESÇİ ÇIKARIM YAPILARI: STEIN VARYASYONEL VE PARAMETRİK BİR YAKLAŞIM
AYTAÇ KASIMOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İstanbul Teknik ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
