Gastrointestinal sistem kanamalarında mortalite ve rekürrens değerlendirmesi
Assessment of mortality and recurrence in gastrointestinal bleeding
- Tez No: 971301
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELMAS BİBERCİ KESKİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: Üst gastrointestinal sistem kanaması, rekürrens, mortalite, Upper gastrointestinal bleeding, recurrence, mortality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda, 2021–2024 yılları arasında üst gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle takip edilen hastaların demografik verileri, mevcut ek hastalıkları, kullandıkları antikoagülan ve antiagregan ilaçlar, laboratuvar sonuçları ve endoskopik bulgularının; yeniden kanama ve mortaliteye etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, 2021–2024 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'nde üst gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle yatırılan hastalarda yürütülmüştür. Özofagogastroduodenoskopi ile varis dışı üst gastrointestinal kanama tanısı doğrulanan ve 18 yaşını doldurmuş toplam 299 hasta analize alınmıştır. On sekiz yaş altı, varis veya maligniteye bağlı kanama saptanan ya da kanama kaynağı alt gastrointestinal sistem belirlenen olgular çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastane otomasyon sistemi verilerinden elde edilen bilgiler ışığında demografik özellikler, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, laboratuvar sonuçları, endoskopik bulgular ve Forrest sınıflaması kaydedilmiştir. Mortalitenin yanı sıra yeniden kanama, hastane yatış süresi, yoğun bakım gereksinimi, uygulanan girişimler ve transfüzyon ihtiyacı değerlendirilmiştir. Tüm hastalarda Rockall ve Glasgow-Blatchford skorları ile Charlson Komorbidite İndeksi hesaplanmış; bu skorların mortalite ve rekürrensle ilişkisi lojistik regresyon, ROC analizi ve Kaplan–Meier yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 299 hastanın %68,9'u erkek, %31,1'i kadın olup, yaş ortalaması 62±17 yıl idi. Başvurularda en sık görülen semptom melena, ikinci sırada ise hematemezdi. Hastaların önemli bir kısmında hipertansiyon ve diabetes mellitus mevcut olup, yaklaşık %11'inde karotis arter darlığı veya geçirilmiş nörolojik olay öyküsü saptandı. En sık etiyolojik neden peptik ülserdi. Nüks oranı %17,7 olarak belirlendi. Nüks gelişen olgularda karotis arter darlığı/nörolojik olay öyküsü anlamlı derecede daha sık görüldü (p=0,014). Hematemez nüks olmayan grupta daha yaygınken (p=0,018), eroziv-inflamatuvar lezyonlar da bu grupta daha yüksek orandaydı (p=0,045). Endoskopik incelemede Forrest Ib lezyonları nüks grubunda, Forrest III lezyonları ise nüks olmayanlarda daha sık izlendi (p=0,014 ve p=0,022). Gastroprotektif ajan kullanımı (evde ve hastane yatışı sırasında) nüks grubunda anlamlı şekilde daha fazlaydı (p<0,001). Çok değişkenli analizde hematemezin nüks riskini azaltıcı, gastroprotektif ajan kullanımının ise artırıcı etkisi olduğu bulundu. Mortalite oranı %11 idi. Kaybedilen hastalar daha ileri yaşta olup (p<0,001), ), heparin/Düşük moleküler ağırlıklı heparin kullanımı (p=0,011), karotis arter darlığı/nörolojik olay öyküsü (p=0,043) ve karaciğer hastalığı (p=0,015) bu grupta daha sık izlendi. Mortalite ile ilişkili bağımsız göstergeler düşük albümin (p=0,004), Forrest IIc lezyonları (p=0,031), yüksek Glasgow-Blatchford Skoru (p=0,007), yoğun bakım gereksinimi (p<0,001) ve transfüzyon ihtiyacı (p<0,001) olarak belirlendi. Kaplan-Meier analizinde Rockall ve Glasgow-Blatchford skorlarının mortaliteyi öngörmede anlamlı olduğu, ancak nüks tahmininde ek katkı sağlamadığı gösterildi. Sonuç: Çalışmamızda, üst gastrointestinal sistem kanamalı olgularda mortalite oranı %11, rekürrens oranı ise %17,7 olarak saptanmıştır. Multivaryant analizlerde mortalite ile düşük albümin düzeyi, ileri yaş, Forrest IIc lezyonları, yüksek Glasgow-Blatchford Skoru, yoğun bakım ihtiyacı ve transfüzyon gereksinimi arasında bağımsız ilişki bulunmuştur. Rekürrenssiz grupta hematemezin daha sık görülmesi, semptom farklılığını yansıtmakta olup klinik açıdan koruyucu bir etki olarak değerlendirilmemiştir. Rekürrens grubunda gözlenen yoğun gastroprotektif tedavi kullanımı (evde ve hastane yatışında) ise, esasen olguların daha ağır klinik seyri ve artan tedavi ihtiyacını göstermektedir. Sonuçlarımız, mortalite ve yeniden kanamanın öngörülmesinde klinik, laboratuvar ve endoskopik parametrelerin birlikte değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Özellikle ileri yaş, çoklu komorbidite veya yüksek riskli endoskopik bulgular varlığında, uygun tedavi stratejilerinin erken dönemde planlanması hasta yönetiminde kritik rol taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the demographic characteristics, comorbidities, use of anticoagulant and antiplatelet drugs, laboratory findings, and endoscopic results of patients followed for upper gastrointestinal bleeding between 2021 and 2024, to determine the factors associated with rebleeding and mortality. Materials and Methods: This retrospective study was conducted in the Department of Internal Medicine at the University of Health Sciences Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between 2021 and 2024 on patients hospitalized for upper gastrointestinal bleeding. A total of 299 patients aged 18 years or older with non-variceal upper gastrointestinal bleeding confirmed by esophagogastroduodenoscopy were included in the analysis. Cases under 18 years of age, with bleeding due to varices or malignancy, or with a bleeding source identified in the lower gastrointestinal tract, were excluded. Demographic characteristics, comorbidities, medications, laboratory findings, endoscopic features, and Forrest classification were recorded using data obtained from the hospital information system. In addition to mortality, rebleeding, length of hospital stay, need for intensive care, applied interventions, and transfusion requirements were evaluated. The Rockall and Glasgow-Blatchford scores, along with the Charlson Comorbidity Index, were calculated for all patients, and their relationships with mortality and recurrence were analyzed using logistic regression, ROC analysis, and the Kaplan–Meier method. Results: This study evaluated 299 patients with upper gastrointestinal bleeding, of whom 68.9% were male and 31.1% female, with a mean age of 62±17 years. Melena represented the most common presenting symptom, followed by hematemesis. Hypertension and diabetes mellitus were the most frequent comorbidities, and nearly 11% of patients had a history of carotid artery stenosis or neurological events. The predominant etiology was peptic ulcer disease. The rebleeding rate was 17.7%. Patients with a history of carotid artery stenosis/neurological events showed a significantly higher risk of rebleeding (p=0.014). Hematemesis occurred more often in the non-rebleeding group (p=0.018), and erosive-inflammatory lesions were also more prevalent in this group (p=0.045). Endoscopic assessment revealed Forrest Ib lesions were more frequent in patients with rebleeding, while Forrest III lesions predominated among those without rebleeding (p=0.014 and p=0.022, respectively). The use of gastroprotective agents (at home and during hospitalization) was more common in the rebleeding group (p<0.001). In multivariate analysis, hematemesis appeared as a protective factor, whereas gastroprotective therapy was associated with an increased risk of rebleeding. The overall mortality rate was 11%. Patients who died were significantly older (p<0.001). In addition, mortality was more frequent among those receiving heparin/ Low-molecular-weight heparin (LMWH) (p=0.011), with carotid artery disease/neurological events (p=0.043), or with liver disease (p=0.015). Independent predictors of mortality included low albumin levels (p=0.004), Forrest IIc lesions (p=0.031), higher Glasgow-Blatchford Score (p=0.007), need for intensive care (p<0.001), and blood transfusion requirement (p<0.001). Kaplan-Meier analysis confirmed that Rockall and Glasgow-Blatchford scores significantly predicted mortality, while none of the scoring systems provided substantial predictive value for rebleeding. Conclusion: In this study of patients with upper gastrointestinal bleeding, mortality was 11% and rebleeding occurred in 17.7% of cases. Multivariate analyses identified low serum albumin, advanced age, Forrest IIc lesions, higher Glasgow-Blatchford Score, intensive care admission, and transfusion requirement as independent predictors of mortality. Hematemesis was observed more frequently in the non-rebleeding group, reflecting differences in presenting symptoms rather than a protective effect. The higher use of gastroprotective agents (at home and during hospitalization) in the rebleeding group was considered to mirror more severe clinical presentation and greater treatment demand. These findings highlight the importance of integrating clinical, laboratory, and endoscopic parameters when assessing prognosis. Early recognition of high-risk patients, particularly those of advanced age, with multiple comorbidities, or with high-risk endoscopic features, may guide timely therapeutic interventions and contribute to improved clinical outcomes.
Benzer Tezler
- Masif üst gastro-intestinal sistem kanamalarında cerrahi tedavi yaklaşımları
Başlık çevirisi yok
HAMDİ UÇAR
- ESOGÜ Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bölümüne 2000-2009 yıllar arasında başvuran üst gastrointestinal kanamalı hastaların analizi
ESOGU Medical Faculty in Gastrointestinal Department between 2000-2009 analysis of bleeding patients in upper gastrointestinal system
NARGÜLER AKSU TOMUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
GastroenterolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL HARMANCI ÖZAKYOL
- Varis dışı üst gastrointestinal sistem kanamalarında endoskopik tedavi ihtiyacını predikte eden faktörler
Predictive factors for endoscopic treatment requirement in nonvariceal upper gastrointestinal bleeding
NUMAN AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ATEŞ
- Akut gastrointestinal sistem kanamalarında endoskopi ve kolonoskopinin etkinliği ve güvenilirliği
Efficacy and reliability of endoscopy and colonoscopy in acute gastrointestinal bleeding
MERVE BATUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
GastroenterolojiPamukkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Acil servise üst gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle başvuran hastalarda klinik skorlama sistemlerinin hastanede kalış süresi, transfüzyon ihtiyacı ve yeniden kanama öngörüsünde etkinliğinin araştırılması, retrospektif gözlemsel çalışma
Investigation of effectiveness of clinical scoring systems on stay time in hospital, need transfusion and prediction of re-bleeding in patients who apply to the emergency department due to upper gastrointestinal system bleeding, retrospective observational study
MÜGE ÇARDAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN CAHİT HALHALLI