Hibrit çok kriterli karar verme yaklaşımıyla sürdürülebilir tedarikçi seçimi: Modüler mobilya sektöründe bir uygulama
Sustainable supplier selection with hybrid multi-criteria decision making approach: An application in the modular furniture industry
- Tez No: 971311
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE NALAN BİLİŞİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel tedarik zincirlerinin artan karmaşıklığı, sürdürülebilirlik temelli stratejik kararların işletmeler için kaçınılmaz hale gelmesini sağlamıştır. Bu nedenle, sürdürülebilir tedarikçi seçimi, günümüzde çok boyutlu ve belirsizlik içeren bir karar problemine dönüşmüş durumdadır. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde yapılandırılmış kriterlerin tedarikçi değerlendirme süreçlerine bütüncül bir şekilde entegre edilmesini sağlamak ve çok kriterli karar verme yöntemleriyle metodolojik bir çerçeve sunmaktır. Araştırma, modüler mobilya sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın tedarikçi değerlendirme sistemi esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Firma tarafından belirlenen sistemdeki ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlara ait toplam 23 alt kriter, sürdürülebilir tedarikçi seçim modeli içerisinde yapılandırılmıştır. Bu kriter yapısı, sektörel gereksinimler dikkate alınarak saha verisiyle oluşturulmuştur ve uygulamada karşılaşılan gerçekçi koşulları yansıtmaktadır. Çalışmada uzman görüşlerindeki belirsizlikleri modelleyebilmek amacıyla trapezoidal bulanık sayılar kullanılmıştır, bu sayede öznel değerlendirmelerdeki muğlaklıklar daha sistematik biçimde ele alınabilmiştir. Uzman değerlendirmeleri ile elde edilen veriler, Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (Fuzzy AHP) yöntemiyle değerlendirilmiş ve kriter ağırlıkları hesaplanmıştır. Kriter ağırlıkları üzerinden Bulanık TOPSIS (Fuzzy Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) ile ideal çözüme benzerliğe göre sıralama tekniği yöntem olarak kullanılarak alternatif tedarikçiler için uygulanabilir bir karar yapısı kurulmuştur. Elde edilen bulgular yorumlanmış ve firmanın tedarikçi değerlendirme sürecine sürdürülebilirlik kriterlerini entegre etmesi de ön plana çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
The increasing complexity of global supply chains has rendered sustainability-driven strategic decisions indispensable for modern enterprises. Consequently, sustainable supplier selection has evolved into a multidimensional and uncertain decision-making challenge. This study aims to systematically integrate sustainability principles into supplier evaluation processes by proposing a methodological framework based on multi-criteria decision-making (MCDM) techniques. The research is situated within a modular furniture manufacturer's supplier evaluation system. A total of 23 sub-criteria under economic, social, and environmental dimensions defined by the firm were structured into the sustainable supplier selection model. These criteria were established using field data to reflect realistic, sector-specific conditions. To account for uncertainty in expert assessments, trapezoidal fuzzy numbers were applied to model the ambiguity inherent in subjective judgments. Expert responses were processed using the Fuzzy Analytic Hierarchy Process (Fuzzy AHP) to calculate the criteria weights. These weights were then integrated into the Fuzzy TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) method to rank alternative suppliers based on their closeness to the ideal solution. Notably, the integration of sustainability criteria into the supplier evaluation process emerged as a prominent feature of this study.
Benzer Tezler
- Yenilenebilir enerji planlaması için bütünleşik çok amaçlı bir karar modeli önerisi
An integrated multi-objective decision model for renewable energy planning
BEYZANUR ÇAYIR ERVURAL
Doktora
Türkçe
2018
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN EVREN
- Yükseköğretim kurumlarının öğretim, araştırma ve topluma hizmet etkinliği: Veri zarflama analizi ve hibrit çok kriterli karar verme yaklaşımı
Teaching, research and social service efficiency of higher education institutions: Data envelopment analysis and hybrid multi-criteria decision making approach
MUAMMER MARAL
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
- A hybrid multi-criteria decision-making model for air traffic controller recruitment, case study: Rwanda
Hava trafık kontrolörü işe alımı için hibrit çok kriterli karar verme modeli, Ruanda örneğı
JANVIER IRADUKUNDA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İşletmeTürk Hava Kurumu ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERİÇ H. GÖKDALAY
- Bitkisel ve hayvansal biyodizel kullanılan bir dizel motorun performans, emisyon ve yanma karakteristiklerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of performance, emission and combustion characteristics of a diesel engine used by vegetable and animal biodiesel with multi-criteria decision-making methods
SİNAN ERDOĞAN
Doktora
Türkçe
2019
Makine MühendisliğiMarmara ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK SAYIN
- A novel approach for time series forecast combinations based on multi-criteria decision making (MCDM) methods
Zaman serisi tahmin kombinasyonları için çok kriterli karar verme yöntemlerine dayalı yeni bir yaklaşım
TUĞBA YASEMİN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN IŞIKLI