Vergi kaçakçılığı suçunda yargılama usulleri
Trial procedures in tax evasion crime
- Tez No: 971395
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YILDIRIM TAYLAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Vergi, Vergi Kaçakçılığı, Vergi Usul Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Yargılama Usulleri, Tax, Tax Evasion, Tax Procedure Law, Turkish Penal Code, Judicial Procedures
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu hizmetlerinin finansmanını sağlamak amacıyla elde edilen en sağlam gelir kalemlerinden biri de vergilerdir. Devletler, egemenlik yetkisinden aldığı güce dayandırarak belirledikleri vergilerin, noksansız bir şekilde ve belirlenen zamanda ödenmesini teminat altına alabilmek amacıyla vergi ile ilgili uyulması gereken kurallara riayet edilmemesi halinde uygulanacak müeyyideleri de belirlemektedirler. Bu müeyyidelerin mali ceza kısmı bulunduğu gibi hapis cezası niteliğinde kısmı da mevcuttur. Hukukumuzda vergi kanunlarına riayet edilmemesini cezalandırmak amacıyla bahsedilen bu iki tür müeyyideye yer vermiştir. Vergi konusunda düzenleme getirilen kanunların hükümlerine uygun olmayan fiiller ve bu fiillerin meydana gelmesi halinde kişilerin karşılaşacağı müeyyideler sistematik bir biçimde Vergi Usul Kanunu'nda hüküm altına alınmıştır. Sözü edilen bu emredici fiillerin ve fiillerin işlenmesi halinde ihlalin sonucu olarak uygulanacak olan müeyyidelerin neler olduğunu ve müeyyidelerin nasıl sonuçlanacağı konusu vergi ceza hukukunun temelini oluşturmaktadır. Vergi suçları, Türk Ceza Kanunu'nun genel hükümleri ile Vergi Usul Kanun'un da düzenlenen özel hükümlerden faydalanılarak cezalandırma yapılacaktır. Devletin temel finans kaynağı olan vergilerin optimum düzeyde tahsili, kamu ekonomisi yönetiminin en önemli amacı ve hedefidir. Bu amaç ve hedefin gerçekleştirilmesinde, bireylerin gelirinde azalmaya neden olan vergiyi ödememe ya da tam anlamıyla ödememe konusunda mükellefler ve vergi sürecinde yer alan kişilerin vergi ödev ve sorumluluğuna aykırı ve kanuna göre suç oluşturan eylemlerinin neticesi olarak cezai yaptırım ile karşı karşıya kalınacağını bilmeleri bu anlamda önem teşkil etmektedir. İdari yaptırımlar idare tarafından uygulanan idari para cezası ve diğer idari yaptırımlar şeklinde uygulanmakta, cezai yaptırımlar ise kanunilik ilkesi uyarınca kanuna göre suç olarak düzenlenen hukuka aykırı eylemler için adli makamlar tarafından yapılan yargılamalar sonucunda verilen kararlar uyarınca uygulanan hapis ya da adli para cezası şeklindeki yaptırımlar olduğu bilinmelidir. Devletin vergi kaybını önlemeye yönelik tedbirlerin en sert ve bireyler üzerinde etkisi en yüksek olanı hürriyeti bağlayıcı özelliği olan cezai yaptırımlardır. Vergi kanunlarında gösterilen maddi ve şekli yükümlülüklere aykırı davranmak suretiyle devletin mali yapısına karşı işlenen fiiller olan vergi suçlarında amaç, cezanın caydırıcılığı ilkesi uyarınca vergi suçunun işlenmesinin önlenerek vergi kaybının önüne geçilebilmesidir. Çalışmamızda vergi suçunun tanımı ve buna ilişkin kavramlar açıklanmış devamında VUK m. 359'da yer alan suçun unsurlarına tek tek değinilmiştir. Son bölümde ise olağan ve olağanüstü kanun yolları ele alınmıştır. Vergi kaçakçılığı suçu, Türk Hukuku'nda gerçek anlamda suç olarak girişi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda (VUK) yapılan değişiklikle oluşmuştur. Bu değişiklikle, 344. maddede yer alan“hileli vergi suçu”kelimesi“vergi kaçakçılık suçu”olarak yeniden düzenlenmiştir. Söz konusu suç tipi, 4369 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra günümüzde VUK'un“Ceza Hükümleri”başlıklı Dördüncü Kitabı'nın, İkinci Kısmı'nın, Üçüncü Bölümü'nde bulunan 359. maddesinde yer almaktadır. Bu madde,“Kaçakçılık Suçları ve Cezaları”başlığı altında yer bulmuş, kanun koyucunun günümüzde de bu maddelerde yer alan eylemler için vergi kaçakçılığı terimini benimsediğini işaret etmektedir. Türk kanunlarında ceza hukuku anlamında kaçakçılık suçunu oluşturan fiillerin neler olduğu, öncelikle 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu olmak üzere çeşitli kanunlarda düzenlenerek yer aldığı bilinmelidir. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, ne tür eylemlerin kaçakçılık suçlarının maddi unsurunu oluşturacağını sıralanmıştır. Kısaca belirtmek gerekirse, bu eylemler; gümrük mevzuatına aykırı olarak, muamele yapmaksızın bazı madde veya eşyaların ya da devlet tekeli kapsamında bulunan madde veya eşyaların yurda ithali, ihracı, yurt içinde bir yerden başka bir yere götürülmesi, satılması veya muhafaza edilmesi fiilleridir. Mevzuatımızda gerçek anlamda kaçakçılık olarak kabul edilen eylemler bunlardır. Mevzuatımız da ayrıca Kaçakçılık Kanunu'n uygulanmadığı hallerde 4458 sayılı Gümrük Kanunu uygulanmaktadır. Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'n da yer alan eylemler, bu kanunda ki hükümler çerçevesinde ele alınarak belirli yaptırımlar öngörülmüştür. Türk mevzuatında, ceza hükümleri içeren bazı özel kanunlarda“kaçakçılık”terimleri kullanılmış ve bu suçlar özel kaçakçılık suçları olarak tanımlanmıştır. Örneğin, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında düzenlemelere aykırı olarak kültür varlıklarının yurtdışına izinsiz ihracı (tarihi eser kaçakçılığı) olarak yer almıştır. Benzer şekilde, 6136 numaralı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a göre, izne tabi birkaç istisna dışında, silah olarak kabul edilen aletlerin izinsiz yurda taşınması kaçakçılık suçu olarak nitelendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
One of the most reliable revenue items obtained in order to provide financing for public services is taxes. States, relying on the power they derive from their sovereignty, also determine the sanctions to be applied in case of non-compliance with the rules to be followed regarding taxes in order to ensure that the taxes they determine are paid completely and on time. These sanctions have a financial penalty section as well as a part that is in the nature of imprisonment. Our law has included these two types of sanctions in order to punish non-compliance with tax laws. Acts that do not comply with the provisions of the laws regulated on tax and the sanctions that individuals will face in case of these acts are systematically regulated in the Tax Procedure Law. The subject of what the sanctions to be applied as a result of the violation in case of these imperative acts and acts are committed and how the sanctions will result form the basis of tax criminal law. Tax crimes will be punished by benefiting from the general provisions of the Turkish Penal Code and the special provisions regulated in the Tax Procedure Law. The optimum collection of taxes, which are the main financial resources of the state, is the most important goal and objective of public economy management. In order to achieve this goal and objective, it is important for taxpayers and those involved in the tax process to know that they will face criminal sanctions as a result of their actions that are contrary to their tax duties and responsibilities and constitute a crime according to the law, in case of not paying the tax that causes a decrease in the income of individuals or not paying it completely. Administrative sanctions are implemented in the form of administrative fines and other administrative sanctions imposed by the administration, while penal sanctions are sanctions in the form of imprisonment or judicial fines imposed pursuant to decisions made by judicial authorities as a result of trials for unlawful acts regulated as crimes according to the principle of legality. The most severe and most effective measures of the state to prevent tax loss are penal sanctions that are binding on freedom. In tax crimes, which are acts committed against the financial structure of the state by acting contrary to the material and formal obligations specified in the tax laws, the aim is to prevent tax loss by preventing the commission of the tax crime in accordance with the principle of deterrence of punishment. In our study, the definition of tax crime and the concepts related to it are explained, and then the elements of the crime included in VUK article 359 are discussed one by one. In the last section, ordinary and extraordinary legal remedies are discussed. The crime of tax evasion was introduced as a real crime in Turkish Law with the amendment made in the Tax Procedure Law No. 213 (VUK). With this amendment, the phrase“fraudulent tax crime”in Article 344 was rearranged as“tax evasion crime”. The type of crime in question is currently included in Article 359 of the Third Section of the Second Part of the Fourth Book of the VUK titled“Penal Provisions”after the amendment made with Law No. 4369. This article is included under the title of“Smuggling Crimes and Penalties”, indicating that the legislator has adopted the term tax evasion for the actions included in these articles today. It should be known that the acts constituting the crime of smuggling in terms of criminal law in Turkish laws are regulated and included in various laws, primarily the Law on Combating Smuggling No. 5607. The Law on Combating Smuggling No. 5607 lists the types of actions that constitute the material element of smuggling crimes. In short, these actions are the acts of importing, exporting, moving from one place to another within the country, selling or storing certain substances or goods or substances or goods within the scope of state monopoly, without any treatment, in violation of customs legislation. These are the actions that are accepted as real smuggling in our legislation. In addition, in our legislation, the Customs Law No. 4458 is applied in cases where the Law on Combating Smuggling is not applied. The actions included in the Law on Combating Smuggling are considered within the framework of the provisions in this law and certain sanctions are foreseen. In Turkish legislation, the term“smuggling”has been used in some special laws containing penal provisions and these crimes have been defined as special smuggling crimes. For example, the unauthorized export of cultural assets abroad (historical artifact smuggling) in violation of regulations is included in the scope of Law No. 2863 on the Protection of Cultural and Natural Assets. Similarly, according to Law No. 6136 on Firearms, Knives and Other Tools, the unauthorized transportation of tools considered as weapons into the country, with a few exceptions subject to permission, is considered a smuggling crime.
Benzer Tezler
- Güncel değişikliklerle vergi kaçakçılığı suçunun VUK. madde 359/d bendi kapsamında değerlendirmesi
Evaluation of the crime of tax evasion with current changes within the scope of article 359/d of the VUK. Turkey
HİLAL ESRA BAŞTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIRIM TAYLAR
- Defter ve belgeleri ibraz etmeme suçu
The neglect or refusal in submitting tax rolls and relevant documents
TAHA KÜRŞAD UZUN
- Vergi kaçakçılığı suçunda uygulamada görülen sorunlar ve çözüm önerileri
Problems observed in practice in the tax evasion crime and solution offers
SERDAL İBRAHİMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MaliyeTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ŞAHİN DURAN