Gelişimsel dil bozukluğunda morfosentaktik işlemlemenin olaya ilişkin beyin potansiyelleri kullanılarak incelenmesi
Examining morphosyntactic processing in children with developmental language disorder and their typically developing peers: Evidence from event-related potentials
- Tez No: 971537
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TALAT BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Dilbilim, Language and Speech Therapy, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelişimsel dil bozukluğu (GDB), bireylerin beklenen düzeyde bilişsel ve duyusal yeterliliğe sahip olmalarına rağmen alıcı ve ifade edici dil becerilerinde yaşanan aksaklıklarla karakterizedir ve nedeni bilinmemektedir. Dil becerilerindeki bu bozulmalar bireylerin akademik başarılarını ve sosyal etkileşimlerini olumsuz etkileyebilir; bu nedenle dil ve konuşma terapisi müdahalesi önem taşır. Bu çalışmada, GDB'nin doğasını ve özelliklerini daha iyi anlayabilmek amacıyla, GDB olan ve olmayan çocukların morfosentaktik işlemleme süreçleri, olaya ilişkin potansiyeller (OİP) yöntemiyle, özellikle P600 bileşeni temel alınarak karşılaştırılmıştır. Araştırmaya 9 GDB'li ve 28 tipik gelişim gösteren (TGG) çocuk katılmıştır. Katılımcılara işitsel ve görsel dil uyaranları sunulmuş, elde edilen nörofizyolojik veriler grup karşılaştırmalarıyla analiz edilmiştir. Bulgular, TGG grubunun TODİL sözlü dil bileşke puan ortalamasının 259,6, GDB grubunun ise 113,8 olduğunu göstermektedir. Deneyde sunulan uyaranlara verilen doğru cevap yüzdeleri, karmaşık cümlelerde TGG için %81,9, GDB için %57,42; basit cümlelerde ise TGG için %93,58 ve GDB için %74,6 olarak hesaplanmıştır. TGG grubu karmaşık cümlelere karşı tipik P600 yanıtları gösterirken, GDB grubunda bu yanıt atipik bir dağılımla ortaya çıkmıştır. Özellikle CP1 elektrotunda 900–1000 ms zaman aralığında gruplar arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Ayrıca yaş değişkeni P600 genliği üzerinde anlamlı etkiler göstermiştir. GDB grubundaki zayıf P600 yanıtlarının yürütücü işlevler, dikkat gibi bilişsel sınırlılıklar ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızın sonuçları, OİP ölçümlerinin gelişimsel dil bozukluğu tanı ve değerlendirme süreçlerinde kullanılabilirliğini desteklemekte ve alan yazına önemli nörofizyolojik kanıtlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Developmental language disorder (DLD) is characterized by disruptions in individuals' receptive and expressive language abilities despite having age-appropriate cognitive and sensory development, and no identifiable cause. These impairments can significantly affect academic achievement and social participation, making speech and language therapy essential. This study aimed to explore the morphosyntactic processing abilities of children with and without DLD by examining their neurophysiological responses, specifically the P600 component, using event-related potentials (ERPs). The study included nine children diagnosed with DLD and 28 typically developing (TD) peers. Participants were exposed to both auditory and visual language stimuli, and their ERP responses were recorded and compared across groups.Results showed that the average TODIL verbal composite score was 113,8 for the DLD group and 259,6 for the TD group. In response to auditory stimuli, the DLD group achieved 57.42% accuracy for complex sentences and 74.6% for simple ones, whereas the TD group scored 81.9% and 93.58%, respectively. The TD group displayed typical P600 effects in response to complex syntactic structures, while the DLD group exhibited atypical P600 patterns. Notably, significant group differences emerged at the CP1 electrode, especially within the 900–1000 ms time window. Additionally, age was found to significantly influence P600 amplitude. The diminished P600 responses in the DLD group may be linked to broader cognitive limitations, including deficits in executive functioning and attention. These findings indicate that the P600 is sensitive to morphosyntactic violations in Turkish and highlight its potential as a neurophysiological marker in the diagnosis and evaluation of DLD.
Benzer Tezler
- Tipik gelişim gösteren ve gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda öğrenme güçlüğü erken belirtilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
The comparative examination of the early symptoms of learning disability in children with typical development and developmental language disorder
MERVE DAŞBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELÇİN TADIHAN ÖZKAN
- Gelişimsel dil ve konuşma bozukluğu olan 2-6 yaş arası çocuklarda ebeveyn tutumlarının incelenmesi
The investigation of parenting attitudes between 2-6 years old children with developmental speech and language disorder
AHMET KARAKUZU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimDicle ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TARCAN
- Otizm spekturm bozukluğu olan ve normal gelişim gösteren çocuklarda, pragmatik dil becerilerinin ve dil gelişimlerinin incelenmesi
Examination of pragmatic language skills and language development in children withautism spectrum disorder and normal development
SENA DELİKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE YALAP
- Konuşma dışı oral motor egzersizlerin konuşma sesi bozukluklarında dil ve konuşma terapistleri tarafından kullanımı
The use of non-speech oral motor exercises by speech and language therapists in speech sound disorders
BERİRE SENA TOPUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KONROT KONROT
- Kortikal görme kaybı tanılı çocuklarda online ergoterapi uygulamalarının gelişim ve oyun becerileriyle ilişkisi
Effect of online occupational therapy interventions on developmental and play skills in children with cortical vision i̇mpairment
SEVAL CEVHER EYLEN