Modern dönemde eklektik bir oluşum: Dünya kardeşlik birliği Mevlâna Yüce Vakfı
An eclectic religious formation i̇n the modern period: The world brotherhood union Mevlana Supreme Foundation
- Tez No: 971543
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHSET KARSLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeni Dini Hareketler (YDH), modernleşme, bireyselleşme ve geleneksel dini yapılardan kopuş gibi sosyokültürel süreçlerin etkisiyle ortaya çıkan, çoğu zaman alternatif bir kutsal evren ve kozmoloji inşa eden dini oluşumlardır. YDH'ler, klasik dinî yapılardan farklı olarak kutsal metin, liderlik modeli, ritüel sistemi ve inanç doktrinlerini yeniden tanımlar; bireyin ruhsal gelişimini merkeze alan bir yaklaşım sergiler. Bu yapılar, sekülerleşen dünyada yeni anlam arayışlarına yanıt üretmeleriyle ve farklı toplumsal ve kültürel kodlara entegre olabilmeleriyle sosyolojik açıdan dikkat çekici örnekler sunmaktadır. Bu çalışmanın odağında, Türkiye merkezli özgün bir YDH örneği olan Dünya Kardeşlik Birliği Mevlâna Yüce Vakfı yer almaktadır. Vakfın temel metni olan Bilgi Kitabı, sadece metafizik içerik barındırmakla kalmayıp aynı zamanda Türkiye'nin kültürel hafızasına ait sembol ve figürleri evrensel bir bilinç sistemiyle bütünleştirerek, kendine özgü bir kutsallık dili ve örgütsel yapı geliştirmektedir. Çalışma kapsamında, bu hareketin doktrinel sistemi, kutsal metin anlayışı, Tanrı tasavvuru, ahiret görüşü, örgütsel yapılanması ve sembolik dili sosyolojik bir perspektifle ele alınıp değerlendirilmiştir. Araştırma nitel yöntem çerçevesinde, dokümantasyon taramasıyla yürütülmüştür; Bilgi Kitabı başta olmak üzere vakfın kendilerine ait yayınları sistemli biçimde incelenmiştir. Ayrıca, Antalya'da bulunan Mevlâna Yüce Vakfı temsilciliğinde yapılan sınırlı gözlemler ve görüşme girişimleri sürece dâhil edilmiştir. Ancak kurumun kendisini“dinî yapı”olarak tanımlamaması ve“Yeni Dini Hareket”başlığı altında yapılacak akademik bir çalışmada yer almanın kendi misyonlarıyla örtüşmediğini ifade etmeleri nedeniyle, katılımcı görüşmeler gerçekleştirilmemiştir. Bu sebeple, doğrudan katılımcı verileri sınırlı kalmıştır. Bununla birlikte, yazılı kaynaklar üzerinden yürütülen çözümlemeler, yapının temel öğretilerini ve yapısal işleyişini anlamada anlamlı bir zemin sunmuştur
Özet (Çeviri)
New Religious Movements (NRMs) are religious formations that emerge under the influence of sociocultural processes such as modernization, individualization, and detachment from traditional religious structures, often constructing an alternative sacred universe and cosmology. Unlike classical religious structures, NRMs redefine sacred texts, leadership models, ritual systems, and doctrinal beliefs, adopting an approach that places the individual's spiritual development at its core. These movements provide sociologically noteworthy examples through their ability to respond to new quests for meaning in a secularizing world and to integrate into diverse social and cultural codes. This study focuses on the World Brotherhood Union Mevlâna Supreme Foundation, an original NRM based in Turkey. The foundation's primary text, The Knowledge Book, not only contains metaphysical content but also integrates symbols and figures from Turkey's cultural memory into a universal consciousness system, thereby developing its own distinctive language of sacredness and organizational structure. Within the scope of this study, the doctrinal system, understanding of sacred texts, concept of God, view of the afterlife, organizational structure, and symbolic language of this movement have been examined and evaluated from a sociological perspective. The research was conducted within the framework of qualitative methodology, primarily through documentation review; the foundation's own publications – especially The Knowledge Book – were systematically analyzed. In addition, limited observations and interview attempts were carried out at the Mevlâna Supreme Foundation's branch in Antalya. However, since the institution does not define itself as a“religious structure”and expressed that participating in an academic study under the title of“New Religious Movement”does not align with its mission, no formal participant interviews were conducted. Therefore, direct participant data remained limited. Nevertheless, analyses based on written sources provided a meaningful basis for understanding the movement's core teachings and structural functioning.
Benzer Tezler
- 1980 sonrası Türkiye'deki sanatın dönüşümünde Gülsün Karamustafa'nın yeri
Art of Gülsün Karamustafa in the transformation of art after 1980
ÇİĞDEM SAĞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNKUT AKIN
- Türkiye'de sosyal değişim sürecinde sekülerleşme eğilimleri üzerine sosyolojik bir değerlendirme
A sociological analysis on the secularization trends within the context of sociological change in Turkey
KADRİYE DURMUŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2019
SosyolojiBursa Uludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN KURT
PROF. DR. KEMAL ATAMAN
- Eclectic Approaches of Paul Hindemith as exemplified in his Sonata for Two Pianos
Paul Hindemith'in İki Piyano İçin Sonat'ında örneklenen eklektik yaklaşımları
HATİCE ÇAĞLA ÇOKER
- Ziraat bankası'nın taşradaki yüzü: şube yapıları ve bağlamları
The face of ziraat bankasi in the periphery: branch buildings and their context
AYŞE MERVE ÇİLİNGİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KUBAN TOKGÖZ
