Türk bankacılık sisteminde yabancı sermayenin tarihsel kökenleri
Historical origins of foreign capital in the Turkish banking system
- Tez No: 971604
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET MERT TÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Bankacılık, Yabancı Sermaye, Türk Bankacılık Sistemi ve Yapısı, Türk bankacılık sistemi, Banking, Foreign Capital, Turkish Banking System and Structure, Turkish banking system
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bankacılık ve Sigortacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk bankacılık sistemi, Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze uzanan bir süreçte, yabancı sermaye etkisi altında şekillenmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin finansal ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yabancı bankaların ülkede faaliyet göstermesiyle başlamıştır. Özellikle 19. yüzyılda artan borçlanma, Düyûn-ı Umumiye İdaresi'nin kurulması ve Osmanlı Bankası gibi yabancı sermaye odaklı bankaların güçlenmesi, bankacılık sektöründeki yabancı etkisinin temellerini atmıştır. Bu konu, hem Türkiye'nin ekonomik bağımsızlık sürecini anlamak hem de bankacılık sektöründe yabancı sermayenin rolünü değerlendirmek açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, Türk bankacılık sistemindeki yabancı sermayenin tarihsel kökenlerini analiz etmek için tarihsel belge analizi ve literatür taraması yöntemlerini kullanmaktadır. Osmanlı döneminden Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar olan süreçteki bankacılık gelişmeleri, ekonomik raporlar, resmî belgeler ve akademik yayınlar incelenmiştir. Ayrıca yabancı sermayenin sektördeki etkilerini anlamak için, bankacılık sisteminin yapısına ilişkin veriler değerlendirilmiştir. Araştırma, Osmanlı döneminde yabancı sermayeli bankaların, yerli sermaye eksikliği nedeniyle ekonomide büyük bir rol oynadığını göstermiştir. 1856 yılında kurulan Osmanlı Bankası, devletin finansal kontrolünde önemli bir araç olmuş ve yabancı ülkelerin ekonomik nüfuzunu artırmıştır. Cumhuriyet döneminde ise bankacılık sektörü millîleştirme politikalarıyla yeniden yapılandırılmaya çalışılmıştır. Ancak 1980'lerde başlayan liberalizasyon politikalarıyla yabancı sermaye, Türk bankacılık sektörüne tekrar dâhil olmuştur. Günümüzde yabancı bankaların Türk bankacılık sistemindeki varlığı, hem sermaye artışı hem de teknoloji transferi açısından olumlu görülmekle birlikte, ekonomik bağımsızlık ve kriz anlarında dışa bağımlılık gibi riskler oluşturmaktadır. Türk bankacılık sistemindeki yabancı sermayenin tarihsel kökenleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun finansal ihtiyaçlarından doğmuş ve günümüze kadar devam eden bir süreci temsil etmektedir. Yabancı sermaye, yerel bankacılık sektörünü güçlendirme potansiyeline sahip olsa da, bağımlılık oluşturma riski taşımaktadır. Tarihsel süreç, bağımsız bir ekonomik yapı inşa etmek için yerel sermaye ve ulusal politikaların önemini vurgulamaktadır. Türkiye, bankacılık sektöründe yabancı sermayenin etkilerini dengelemek ve ekonomik bağımsızlığını korumak için daha stratejik bir yaklaşım benimsemelidir.
Özet (Çeviri)
The Turkish banking system has been shaped by the influence of foreign capital from the Ottoman Empire to the present day. This influence began with the operation of foreign banks in the country to meet the financial needs of the Ottoman state. In particular, the increasing debt in the 19th century, the establishment of the Ottoman Public Debt Administration (Düyûn-ı Umumiye), and the rise of foreign-capitalized banks such as the Ottoman Bank laid the foundations for foreign influence in the banking sector. This topic is significant for understanding Turkey's journey toward economic independence and evaluating the role of foreign capital in the banking sector. This study employs historical document analysis and literature review methods to examine the historical roots of foreign capital in the Turkish banking system. The developments in banking during the Ottoman period and the early years of the Republic are analyzed using economic reports, official documents, and academic publications. Additionally, data on the structure of the banking system have been evaluated to understand the impacts of foreign capital on the sector. Research has shown that during the Ottoman period, foreign-capital banks played a major role in the economy due to the lack of domestic capital. The Ottoman Bank, established in 1856, became a significant instrument of financial control for the state and enhanced the economic influence of foreign nations. During the Republican era, efforts were made to restructure the banking sector through nationalization policies. However, with the liberalization policies initiated in the 1980s, foreign capital re-entered the Turkish banking sector. Today, the presence of foreign banks in the Turkish banking system is seen as beneficial for capital inflow and technology transfer, yet it also poses risks such as dependency in times of economic crises and challenges to economic sovereignty. The historical roots of foreign capital in the Turkish banking system originated from the financial needs of the Ottoman Empire and have persisted to this day. While foreign capital has the potential to strengthen the local banking sector, it carries the risk of creating dependency. The historical process underscores the importance of local capital and national policies in building an independent economic structure. Turkey must adopt a more strategic approach to balance the effects of foreign capital in the banking sector and safeguard its economic independence.
Benzer Tezler
- Yabancı bankacılığın Türkiye`deki yeri ve önemi
Başlık çevirisi yok
MURAT TARLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
BankacılıkYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM EKREN
- Türkiye`de ihracatın finansmanında ihracat kredileri ve ihracat kredi garantilerinin yeri
Export credits and export credit guarentees in the export financing system of Turkey
ÖZGE AŞÇIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
EkonomiGazi ÜniversitesiUluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. TUBA ONGUN
- Ege bölgesindeki tarihi banka yapıları (1915-1930)
Historical bank buildings in Aegean zone (1915-1930)
UMUT DEVRİM GENÇ
- Bankaların finansal yapısı çerçevesinde bağımsız denetçi görüşünün hisse senedi performansı üzerine etkisi
The effect of independent auditor's opinion on share performance in the framework of the financial structure of banks
CENK AYDOĞAN
Doktora
Türkçe
2021
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NECEF YERELİ
- The synergy between Islamic finance and venture capital in context of Türkiye: A new paradigm for growth
İslami finans ve girişim sermayesi arasındaki sinerji: Türkiye bağlamında yeni bir büyüme paradigması
HAKAN AKBÖRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
EkonomiAnkara Sosyal Bilimler Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN YAZICI