19. yy. Diyarbekir Şer'iyye Sicillerine göre evliliğin sonlanması ve İslam hukuku açısından tahlili
19th century termination of marriage according to Diyarbekir Qadi Registers and its analysis in terms of Islamic law
- Tez No: 971630
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 19. yy. Osmanlı Diyarbekiri'ne ait şer'iyye sicillerindeki evliliğin sonlanması vakalarını inceleme konusu edinmekte ve İslam hukuku açısından tahlile tabi tutmaktadır. Araştırmada, Osmanlı Diyarbekiri'nde şer'î mahkemelere intikal eden ilgili vakaların neler olduğu, mahkemenin bu davaları ne şekilde çözüme kavuşturduğu, bu süreçteki İslam hukuku tatbikatının niteliğinin nasıl olduğu gibi sorulara cevap aranmıştır. Çalışmanın veri tabanını 19. yüzyıl Diyarbekir şer'iyye sicilleri oluşturmaktadır. Birinci elden tarihi ve hukuki vesikalar olan şer'iyye sicilleri, özel olarak Osmanlı Diyarbekiri genel olarak da Osmanlı toplumu ve hukuk pratiğine dair son derece kıymetli veriler sunmaktadır. Çalışmada araştırma dönemi olarak, İslam-Osmanlı hukukunun son dönemini yansıtan 19. yüzyıl; bölge olarak da birçok farklı etnik ve dinî kimliği bünyesinde barındıran, bu özelliğiyle Osmanlı Devleti'nin küçük bir nüvesi mesabesinde olan Diyarbekir şehri seçilmiştir. Tez, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Diyarbekir'in genel bir tarihçesi ile 19. yüzyıldaki idarî, kazâî ve sosyal durumu kısaca ele alınmıştır. Birinci bölümde“evliliğin sona ermesi”; ikinci bölümde de“evliliğin sona ermesinin hukuki sonuçları”ile ilgili sicil kayıtları İslam hukuku açısından tahlile tabi tutulmuştur. Tezin temel kaynaklarını, 19. yüzyıla ait Diyarbekir şer'iyye sicil defterleri ile klasik ve çağdaş İslam hukuku çalışmaları oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the cases of marriage termination in the qadi registers of 19th century Ottoman Diyarbekir and analyzes them in terms of Islamic law. The research seeks answers to questions such as what the relevant cases were that were referred to the qadi registers in Ottoman Diyarbekir, how the courts resolved these cases, and the nature of the application of Islamic law during this process. The main data source for the study consists of 19th century Diyarbekir qadi registers. These primary sources, containing historical and legal documents, offer significant insights into the legal practices of Ottoman society in general and of Ottoman Diyarbekir in particular. The study focuses on the 19th century as the research period, reflecting a transitional era of Ottoman law, and selects Diyarbekir as the subject due to its unique structure encompassing various ethnic and religious identities and its representation of a microcosm of the Ottoman Empire. The thesis is composed of an introduction and two main chapters. The introduction provides a general historical overview of Diyarbekir and briefly touches upon its administrative, judicial and social structure in the 19th century. The first chapter discusses“the termination of marriage,”while the second chapter focuses on“the legal consequences of the termination of marriage”based on qadi registers and analyzes them from the perspective of Islamic law. The main sources of the thesis are 19th century Diyarbekir qadi registers, contributing to both classical and contemporary Islamic legal studies.
Benzer Tezler
- 19.yy. Diyarbakır Şer'iyye Sicillerine göre ailenin oluşumu ve İslam hukuku açısından tahlili
According to 19th century Diyarbakir Shar'iyye Registers, the formation of the family and its analysis in terms of Islamic law
ABDURREZZAK GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukBatman ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT GÜLER
- Osmanlı Devleti idari yapılanmasında Genç Sancağı (XVI.- XIX. yüzyıl)
Genç Sandjak in the governing structure of the Ottoman Empire (Between XVI- XIXcenturies)
FIRAT ATAN
- Diyarbakır ilinde doğal olarak yayılış gösteren Vicia L. ( Fabaceoe ) türleri üzerinde morfolojik ve sistematik bir araştırma
Başlık çevirisi yok
HAKAN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
BiyolojiDicle ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. SELÇUK ERTEKİN
- Osmanlı Devleti'nde Milli Aşireti XVIII.-XIX. yy.
Milli Tribe of the Ottoman Empire(18th-19tc c.)
MEHMET REZAN EKİNCİ