Sağlıklı yetişkinlerin anlatı örneklerinde emosyonel terim ve metaforların sıklık ve türlerinin cinsiyete göre karşılaştırılması
A comparison of the frequency and types of emotional terms and metaphors in narrative samples of healthy adults by gender
- Tez No: 971724
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Atlas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sağlıklı yetişkin bireylerin anlatı örneklerinde kullandıkları duygusal ve mecazlı terimlerin sıklığı ve türlerinin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Çalışma, sosyal kognisyon bağlamında bireylerin dilsel ifade biçimlerinin cinsiyet temelli değişkenlik gösterip göstermediğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırmaya, herhangi bir tanı almamış ve nörolojik ya da psikiyatrik rahatsızlığı bulunmayan, yaş ve eğitim düzeyi bakımından eşleştirilmiş 75 kadın ve 75 erkek olmak üzere toplam 150 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 37, 5'tir. Eğitim durumlarına göre dağılım; %48, 66'sı üniversite, %37, 99'u lise ve %13, 33'ü ortaokul mezunu olacak şekilde gerçekleşmiştir. Veri toplama sürecinde katılımcılara,“gelin, damat ve görümce”temalı dört bölümlük video temelli gerçek yaşam senaryoları izletilmiş ve her bölüm sonunda açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Katılımcıların verdiği sözlü yanıtlar ses kaydına alınarak yazıya dökülmüş (çevriyazı) ve duygusal, mecazlı, bilişsel ve dilsel terimler bakımından analiz edilmiştir. Veriler, bağımsız örneklem t-testleri ve çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, cinsiyetin duygusal, mecazlı, bilişsel ve dilsel terimlerin kullanım sıklığı ve türleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmadığını göstermektedir. Her ne kadar kadın katılımcıların duygusal ifadeleri daha fazla kullandıkları gözlemlense de bu farklılık anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Bu sonuçlar, anlatı temelli dil kullanımında cinsiyetin tek başına belirleyici bir değişken olmadığını ortaya koymaktadır. Bireylerin dilsel ifade biçimlerinin, kişisel deneyimler, sosyal roller ve kültürel etkenler gibi daha karmaşık faktörler tarafından şekillendiği düşünülmektedir. Araştırmanın, sosyal kognisyon ve dil kullanımı ilişkisinde toplumsal cinsiyetin etkisini inceleyen literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine whether the frequency and types of emotional and metaphorical terms used in narrative samples of healthy adults differ by gender. The study seeks to reveal, within the context of social cognition, whether individuals' linguistic expressions vary according to gender. A total of 150 healthy individuals, including 75 females and 75 males with no prior diagnoses or neurological/psychiatric disorders, and matched for age and educational level, participated in the study. The mean age of the participants was 37.5 years. The educational distribution was as follows: 48.66% university graduates, 37.99% high school graduates, and 13.33% middle school graduates. During data collection, participants were shown four video-based real-life scenarios themed around“bride, groom, and sister-in-law,”and at the end of each segment, they were asked open-ended questions. The verbal responses provided by the participants were audio-recorded, transcribed, and analyzed in terms of emotional, metaphorical, cognitive, and linguistic terms. Data were evaluated using independent-samples t-tests and multivariate analysis of variance (MANOVA). The findings indicated that gender did not produce statistically significant differences in the frequency or types of emotional, metaphorical, cognitive, or linguistic terms used. Although female participants were observed to use more emotionally expressive language, this difference did not reach statistical significance. These results suggest that gender alone is not a determining variable in narrative-based language use. Instead, individuals' linguistic expressions appear to be shaped by more complex factors such as personal experiences, social roles, and cultural influences. This study is expected to contribute to the literature examining the influence of gender on the relationship between social cognition and language use.
Benzer Tezler
- Sağlıklı yetişkinlerin anlatı örneklerinde doğal akıcısızlıkların dilbilimsel ve söylem düzeyinde incelenmesi
Linguistic and discourse level investigation of natural disfluencies in narrative samples of healthy adults
AYŞE SALİHA YAZAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma Terapisiİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- Sağlıklı yetişkinlerin anlatılarında metafor kullanımlarının incelenmesi
Analyzing the internal state terms in the narratives of young and elderly individuals
EMİNE KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma Terapisiİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- 40 yaş üstü sağlıklı bireylerde verbal fragmantasyonların gramatik karmaşıklıkla ilişkisi
The relationship between verbal fragmentation and grammatical complexity in healthy individuals over 40
AYŞE BETÜL GÜNGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dilbilimİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- 20-30 yaş arası sağlıklı yetişkinlerde fabl ile elde edilen anlatı örneklerinin analizi: Pilot çalışma
Analysis of narrative examples obtained through fables in healthy adults aged 20-30: Pilot study
MURAT BERK HORZUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dilbilimİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- Anadili türkçe olan sağlıklı yetişkinlerin söylemlerinde ana kavram analizinin kullanılması ve güvenilirliği
The use and reliability of main concept analysis in the discourses of healthy adults whose native language is turkish
VİLDAN TOPRAK MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKEM KARA