40 yaş üstü sağlıklı bireylerde verbal fragmantasyonların gramatik karmaşıklıkla ilişkisi
The relationship between verbal fragmentation and grammatical complexity in healthy individuals over 40
- Tez No: 932477
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Atlas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil becerilerinin yetişkinlik döneminde nasıl şekillendiği ve dilsel üretim süreçlerindeki değişimler, geleneksel dil edinimi yaklaşımlarında sabit bir olgu olarak ele alınmıştır. Ancak, dilsel üretim süreçlerinde verbal fragmantasyonun gramatik karmaşıklıkla olan ilişkisinin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışma, 40 yaş üstü sağlıklı bireylerden toplanan anlatı örneklerini analiz ederek, bu iki dilsel bileşenin etkileşimlerini anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada,“Kurbağa Neredesin?”Hikayesi,“Kurabiye Hırsızlığı Resmi”ve“Kaza Kompozisyon Resmi”anlatı araçlarıyla katılımcılardan dil örnekleri toplanmıştır. Toplanan veriler SALT-TK 18 Research yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Verbal fragmantasyon ölçütleri arasında sözce içi duraksama, sözcük ve morfem düzeyinde omisyon, hatalar ve tekrarlar yer almıştır. Gramatik karmaşıklık ise ortalama sözce uzunluğu (OSU-M), karmaşık cümle oranları ve eylemsi sayısı gibi parametreler kullanılarak değerlendirilmiştir. Analizlerde, değişkenler arasındaki ilişkiler regresyon ve korelasyon yöntemleriyle incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda GK'nın bağımsız, VF'nin ise bağımlı değişken olarak değerlendirildiği regresyon analizlerinde, morfolojik omisyonlar (R2=0,59), tek sözcük düzeyinde boşluk doldurma (R2=0,53), sözcüksel omisyon (R2=0,55) ve ifade düzeyinde düzenleme (R2=0,65) gibi VF türlerinin GK'dan etkilendiği görülmüştür. Özellikle OSU-M ile tümcesel yoğunluk (p: 0.854) arasında pozitif yönlü güçlü korelasyon bulunması, OSU-M'nin Türkçe konuşan yetişkinlerin anlatı örneklerinde bir GK parametresi olarak değerlendirilebileceği varsayımını güçlendirmektedir. Bu bulgular, dilbilgisel karmaşıklığın artmasının VF türlerini etkilediğini ve Türkçe söylemlerde morfosentaktik işlemlemleme yükünü artırabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The development of language skills during adulthood and the changes in linguistic production processes have traditionally been considered a fixed phenomenon within conventional language acquisition approaches. However, a more detailed examination of the relationship between verbal fragmentation and grammatical complexity in linguistic production processes is necessary. This study aims to explore the interaction between these two linguistic components by analyzing narrative samples collected from healthy individuals over the age of 40. In this study, language samples were collected from participants using narrative tools“Frog, Where Are You?”story, the“Cookie Theft Picture,”and the“Accident Composition Picture.”The collected data were analyzed using the SALT-TK 18 Research software. Verbal fragmentation (VF) criteria included within-utterance pauses, omissions at the word and morpheme levels, errors, and repetitions. Grammatical complexity (GC), on the other hand, was evaluated using parameters such as mean length of utterance in morphemes (MLU-M), the proportion of complex sentences, and the number of verbals. The relationships between variables were examined through regression and correlation analyses. The regression analyses, where GK was considered the independent variable and VF the dependent variable, revealed that VF types such as morphological omissions (R²=0.59), single-word fillers (R²=0.53), lexical omissions (R²=0.55), and phrase-level revisions (R²=0.65) were influenced by GK. Notably, a strong positive correlation between MLU-M and clause density (p=0.854) reinforced the assumption that MLU-M could be regarded as a GK parameter in narrative samples of Turkish-speaking adults. These findings suggest that increased grammatical complexity affects VF types and may elevate the morphosyntactic processing load in Turkish discourse.
Benzer Tezler
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Izgara ve altlık üstünde barındırılan ile de france X kıvırcık (Fl) ve merinos kuzularının entansif besideki performansları
Başlık çevirisi yok
ÜMRAN ŞAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Veteriner HekimliğiUludağ ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN TUNCEL
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM