Nostaljik manipülasyon ve benlik farklılıklarının benlik korkusu üzerindeki etkisi
The effect of nostalgic manipulation and self discrepancies on fear of self
- Tez No: 971780
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Nostalji, Nostaljik Manipülasyon, Benlik Korkusu, Benlik Farklılıkları, Otobiyografik Anlatı, Nostalgia, Nostalgic Manipulation, Fear of Self, Self-discrepancies, Nostalgia Proneness, Autobiographical Narrative
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nostalji, geçmişe dair anıları canlandıran acı-tatlı bir deneyim olarak tanımlanmaktadır. Nostaljik anlatılarda benliğin merkezde konumlandığı ve benlik ile ilişkili değerlendirme süreçleriyle yakından ilişkili olduğunu bilinmektedir. Araştırmalarda, nostaljinin bireylerin olumsuz benlik algılarına karşı koruyucu bir rol üstlenebileceği bulgulanmıştır. Bu araştırmanın amacı, nostaljik manipülasyon ve benlik farklılıklarının benlik korkusu üzerindeki etkisini incelemektir. Deneysel desende kurgulanan araştırma, kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 18 yaş ve üzeri 71 katılımcıyla yürütülmüş; katılımcılar basit rastgele atama yöntemiyle deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Deney grubundaki katılımcılardan nostaljik bir anı, kontrol grubundaki katılımcılardan ise gündelik yaşamlarına dair olağan bir anıyı (nötr) yazmaları istenmiştir. Yazılı anlatıların içeriği doğrultusunda, nostalji grubundaki anılar olumlu ve olumsuz olarak sınıflandırılmış, böylelikle olumlu/olumsuz nostaljik anı ve nötr anı olmak üzere üç koşul oluşturulmuştur. Araştırmada ön test ve son test ölçümleri Benlik Korkusu Ölçeği ile alınmış; katılımcılara Benlik Farklılıkları Envanteri ve Nostalji Eğilimi Ölçeği uygulanmıştır. Nostaljik ve nötr anı yazma görevlerinin ardından benlik korkusunda meydana gelen değişim analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, benlik farklılıkları ile benlik korkusu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ancak deney ve kontrol grupları arasında benlik korkusundaki değişim açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, tüm koşullarda benlik korkusunda deney sonunda azalma gözlenmiştir. Ayrıca benlik farklılığı düzeyinin benlik korkusundaki değişim üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Anıların duygusal içeriğine ve cinsiyete göre benlik korkusunda anlamlı farklılık saptanmamıştır. Nostalji, benlik korkusu ve benlik farklılıklarını birlikte ele alan ilk deneysel çalışmalardan biri olan bu araştırma, nostaljinin psikolojik işlevlerine dair özgün ve çok boyutlu bir bakış sunmaktadır. Gelecek araştırmalarda, nostalji manipülasyonlarının çoklu duyusal uyaranlarla (müzik, görsel, video) desteklenmesi; anlatıların tema analiziyle derinlemesine incelenmesi ve boylamsal tasarımlarla benlik süreçleri üzerindeki kalıcı etkilerinin değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Nostalgia is defined as a bittersweet experience that brings back memories of the past. It is known that in nostalgic narratives, the self is positioned at the center and is closely related to self-evaluation processes. Studies have found that nostalgia may play a protective role against individuals' negative self-perceptions. The aim of this study is to examine the effects of nostalgic manipulation and self-discrepancies on fear of self. The research, designed in an experimental design, was conducted with 71 participants aged 18 and over who were reached through convenience sampling method; the participants were divided into experimental and control groups using the simple random assignment method. Participants in the experimental group were asked to write a nostalgic memory, while participants in the control group were asked to write an ordinary memory (neutral) from their daily lives. Based on the content of the written narratives, the memories in the nostalgia group were classified as positive and negative, thus three conditions were created: positive/negative nostalgic memory and neutral memory. Pre-test and post-test measurements in the study were taken with the Fear of Self Scale; The Self-Discrepancies Inventory and the Nostalgia Proneness Scale were administered to the participants. Changes in fear of the self following nostalgic and neutral memory writing tasks were analyzed. The research findings showed a significant positive correlation between self-discrepancies and fear of the self. However, no significant difference was found in change in fear of the self between the experimental and control groups. However, a decrease in fear of the self was observed at the end of the experiment in all conditions. Furthermore, the level of self-discrepancies was not found to have a significant effect on change in fear of the self. No significant differences were found in fear of the self according to the emotional content of the memories or gender. This research, one of the first experimental studies to examine nostalgia, fear of the self, and self-discrepancies together, offers a unique and multidimensional perspective on the psychological functions of nostalgia. Future research is recommended to supplement nostalgia manipulations with multisensory stimuli (music, visuals, video), to examine narratives in depth with theme analysis, and to evaluate their lasting effects on self-processes through longitudinal designs.
Benzer Tezler
- Yaratıcı manipülasyonlar: TikTok'ta kullanıcı türevli müzikal meme'ler
Creative manipulations: User-generated musical memes on TikTok
CEVHER SARIGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ZEYNEP GONCA İNCEDERE
- Investigation of the effect of collective nostalgia on conspiracy beliefs about the rival political party
Kolektif nostaljinin rakip siyasi parti hakkındaki komplo inançlarına etkisinin araştırılması
EYLÜL DERAN ATALAY
- The politics of place: A study of lieux de mémoire in Orwell's early novels
Mekanın politikası: George Orwell'in erken dönem romanlarında bellek mekanları (lieux de mémoire) üzerine bir inceleme
EVRİM IŞIK
Doktora
İngilizce
2025
İngiliz Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ ÇELİKEL
- Hakikat Sonrası Çağda sentetik medya olgusu, güncel görünümleri ve kullanıcıların gerçeklik algısı üzerine bir araştırma
A research of synthetic media phenomenon, current examples and users reality perception in the Post-Truth Era
ÖZLEM AS KOÇBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halkla İlişkilerİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLNUR TANDAÇGÜNEŞ KAHRAMAN
- Toplumsal hafıza çerçevesinde mekânsal yıkım, yerellik ve mimarlık; Denizli örneği
Spatial destruction, locality and architecture in the framework of social memory; the case of Denizli
DİLEK AVSAN KARAMAN
Doktora
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÇİN PULAT GÖKMEN
DOÇ. DR. IŞIL UÇMAN