Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan dil bilgisi etkinliklerinin işlevsel dil bilgisine göre incelenmesi ve ilgili etkinliklerin yenilenmiş bloom taksonomisine göre sınıflandırılması
Examination of grammar activities in the secondary school 5th grade Turkish coursebook according to functional grammar and classification of related activities according to the revised bloom taxonomy
- Tez No: 971876
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURULLAH ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında 2024 yılında yenilenen Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda, işlevsel dil bilgisi yaklaşımı esas alınmakta ve MEB'in esas aldığı bu yaklaşım doğrultusunda güncellenen öğretim programında dil yapıları ile söz varlığı unsurlarının işlevsel dil bilgisi öğretimini temel alarak oluşturulduğu ifade edilmektedir. Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan dil bilgisi etkinliklerinin işlevsel dil bilgisine göre incelenmesi ve ilgili etkinliklerin Yenilenmiş Bloom Taksonomisi düzeylerine göre sınıflandırılması, bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan belge (doküman) analizi yöntemi tercih edilmiştir. Yapılan araştırma kapsamında MEB tarafından 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılı için yayınlanan ortaokul 5. sınıf Türkçe kitaplarının 1 ve 2. dönemlerinde yer alan toplam 109 dil bilgisi etkinliği, işlevsel dil bilgisi açısından incelenmiş ve ilgili etkinlikler Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre sınıflandırılmıştır. Ulaşılan bulgulardan hareketle ilgili ders kitaplarında bulunan dil bilgisine yönelik etkinliklerin genelinin işlevsel dil bilgisini dikkate alarak hazırlandığı; fakat etkinliklerde daha çok noktalama işaretlerinin işlevlerine ağırlık verildiği tespit edilmiştir. Noktalama işaretleri arasında yer alan; nokta, virgül, soru işareti, ünlem, iki nokta, uzun çizgi, üç nokta, kesme işareti, kısa çizginin işlevleri üzerinde durulmaktadır. Diğer dil bilgisi konularından ise; isimler, geçiş ve bağlantı ifadeleri, büyük harflerin kullanım alanları ve sıfatlar işlevsel dil bilgisine uygun olarak hazırlanmıştır. İşlevsel dil bilgisine uygun olarak hazırlanan noktalama işaretleri etkinliklerine yönelik çok sayıda pekiştirme etkinliği de hazırlanmıştır. Ortaokul 5. sınıf Türkçe 1 ve 2. dönem ders kitabındaki dil bilgisi etkinlikleri Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre sınıflandırıldığında, 109 dil bilgisi etkinliğinden 33'ü hatırlama, 49'u anlama, 8'si uygulama, 14'ü çözümleme ve 6'sı ise yaratma basamaklarına karşılık gelmektedir. Buradan hareketle dil bilgisi etkinlikleri genel olarak hatırlama ve anlama basamakları düzeyinde hazırlandığı ve üst düzey bilişsel basamaklara uygun yeteri kadar etkinliğin yer almadığı söylenebilir.
Özet (Çeviri)
In the Secondary School Turkish Course Curriculum, which was renewed in 2024 within the scope of the Turkey Century Education Model, the functional grammar approach is taken as a basis and it is stated that the language structures and vocabulary elements in the curriculum updated in line with this approach taken as a basis by the Ministry of National Education are formed based on the teaching of functional grammar. The main purpose of this research is to examine the grammar activities in the 5th grade secondary school Turkish textbook according to functional grammar and to classify the relevant activities according to the levels of the revised Bloom taxonomy. In this study, document analysis method, which is one of the qualitative research designs, was preferred. Within the scope of the research, a total of 109 grammar activities in the 1st and 2nd terms of the 5th grade Turkish textbooks published by the Ministry of National Education for the 2024-2025 Academic Year were examined in terms of functional grammar and the relevant activities were classified according to the renewed Bloom Taxonomy. Based on the findings, it was determined that most of the grammar activities in the relevant textbooks were prepared by taking functional grammar into account; however, the activities focused more on the functions of punctuation marks. The functions of punctuation marks such as periods, commas, question marks, exclamation points, colons, em dashes, ellipsis, apostrophes, and hyphens are emphasized. Other grammar topics include nouns, transitional and connecting expressions, areas of use of capital letters, and adjectives, all prepared in accordance with functional grammar. A number of reinforcement activities have also been prepared for punctuation activities prepared in accordance with functional grammar. When the grammar activities in the 5th grade Turkish 1st and 2nd term textbook of secondary school are classified according to Bloom Taxonomy, 33 of the 109 grammar activities correspond to the remembering, 49 to the understanding, 8 to the application, 14 to the analysis and 6 to the creation steps. Based on this, it can be said that grammar activities are generally prepared at the level of remembering and understanding steps and that there are not enough activities suitable for higher-level cognitive steps.
Benzer Tezler
- Ortaokul ders kitaplarının söz varlığı açısından karşılaştırılması
Comparison of vocabulary in middle school textbooks
RAMAZAN GÜNER
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT UNGAN
- Etkileşimli kelime duvarı tekniğinin ortaokul 5. sınıf düzeyinde kelime öğretimine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of interactive word wall technique on vocabulary teaching at secondary school 5th grade level
ASLI UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEKİR DİREKCİ
- Ortaokul altıncı sınıf Türkçe ders kitabında yer alan şiirlerin şiirsellik ve temalar açısından değerlendirilmesi
The evaluation of poems in secondary school sixth grade Turkish course book in terms of poetry and themes
MEHMET AKALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT KARATAY
- Ortaokul düzeyindeki soruların Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel süreçlerine göre incelenmesi
Investigation of secondary level questions according to cognitive processes of Renewed Bloom Taxonomy
GAMZE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED EYYÜP SALLABAŞ
- Ortaokul 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin bağdaşıklık ve tutarlılık yönünden incelenmesi
Analysis of the text in the 8th grade Turkish textbooks for cohesion and coherence
LÜTFÜ BOZOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JALE ÖZTÜRK