Duygu durumunun kısa süreli bellek üzerindeki etkisi: Duygulanım-bellek kuramları
The effect of mood on short-term memory: Affect-memory models
- Tez No: 971981
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYRİYE GÜLEÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygudurum, Kısa süreli bellek, Mood, Short term memory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Farklı duygu durumlarının bellek performansını nasıl etkilediği üzerine ilişkisel ağ, şema ve duygu düzenleme modeli başta olmak üzere farklı yaklaşımlar geliştirilmiş ve sayısız çalışma yürütülmüştür. Literatür incelendiğinde bulgulardaki çelişkiler ve kısa süreli belleği inceleyen çalışmaların eksikliği dikkat çekmektedir. Bu araştırmanın temel amacı farklı duygu durumlarının kısa süreli bellek üzerindeki etkisini anlamaktır. Bu amaçla, katılımcıların hatırladıkları uyaran sayısının ve içeriğinin olumlu, olumsuz ve nötr duygu durumu grupları arasında farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Olumlu duygu durumunun bellek performansını arttıracağı, olumsuz duygu durumunun ise azaltacağı iddia edilmiştir. Ayrıca, ilişkisel ağ ve şema modelinin varsayımları esas alınarak, duygu durum uyumlu bellek etkilerinin gözlenmesi beklenmiştir. 18-25 yaş aralığındaki 80 katılımcı ile yürütülen çalışmada, otobiyografik anı yazma ve film gösterimi olmak üzere iki farklı duygu durum değişimleme tekniği kullanılarak olumlu, olumsuz, nötr duygu durumları yaratılmaya çalışılmıştır. Değişimleme tekniklerinin etkililiği Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS) ile ölçülmüştür. Ardından katılımcılara olumlu, olumsuz ve nötr kelimelerin yer aldığı serbest hatırlama görevi sunulmuş ve hatırladıkları kelimelerin sayısı ve içeriği incelenmiştir. Analizler, olumsuz duygu durum grubundaki katılımcıların PANAS puanlarının anlamlı ölçüde farklılaştığını (p=.02) ancak olumlu duygu durum grubunda anlamlı bir fark bulunmadığını göstermiştir. Bu sonuç, kullanılan değişimleme tekniklerinin olumlu duygu durumu yaratmakta yetersiz kaldığını ortaya koymuştur. Katılımcıların bellek performansları incelendiğinde ise, hatırlanan kelime sayısı ve içeriğinin duygu durum grupları arasında farklılaşmadığı görülmüştür. Özetle, duygu durumunun kısa süreli bellek üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamış ve duygu durum uyumlu bellek etkileri gözlenmemiştir. Araştırma, kullanılan değişimleme tekniklerinin etkililiğine yönelik sorunları ve duygu durum-bellek ilişkisinin daha doğru anlaşılabilmesi için ek bulgulara olan ihtiyacı gündeme getirmektedir.
Özet (Çeviri)
Various approaches, particularly the associative network, schema, and emotion regulation models, have been developed and many studies conducted to examine how mood states affect memory performance. A review of the literature shows contradictions in findings and a lack of research on short-term memory. This study aimed to understand the effect of different moods on short-term memory, examining whether the number and content of remembered stimuli differed between positive, negative, and neutral mood groups. It was hypothesized that positive mood would enhance memory performance, while negative mood would reduce it. Based on the associative network and schema models, mood-congruent memory effects were also expected. Eighty participants aged 18–25 took part. Two mood induction techniques—autobiographical memory writing and film viewing—were used to create positive, negative, and neutral moods. The effectiveness of these techniques was measured with the Positive and Negative Affect Schedule (PANAS). Participants then performed a free recall task with positive, negative, and neutral words. Analyses showed that PANAS scores in the negative mood group differed significantly (p = .02), while no significant change was found in the positive mood group, suggesting the techniques were insufficient for generating positive mood. Memory performance results showed no differences in the number or content of recalled words between mood groups. In summary, mood had no effect on short-term memory, and no mood-congruent memory effects were observed. The study underlines the limitations of the induction techniques and the need for further research to better understand the mood–memory relationship.
Benzer Tezler
- Multipl skleroz hastalarında aktif bilişsel rezervin bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkisi
The effect of active cognitive reserve on cognitive functions in multiple sclerosis patients
ÖZGEN DENİZ DELİKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
NörolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSinirbilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHİR KURTULUŞ YOLDAŞ
- Derin öğrenme ile cerrahi video anlama
Surgical video understanding with deep learning
ABDISHAKOUR ABDILLAHI AWALE ABDISHAKOUR ABDILLAHI AWALE
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU SARIKAYA
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Çeviri dersinde yapılaşma (uygulama sorunları-yöntem önerileri)
Strukturierung im übersetzungsunterricht (probleme der praxis-vorschlage zur methodik)
A. TURGAY KURULTAY
Doktora
Türkçe
1989
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
PROF.DR. ŞARA SAYIN
- Sinema ve terapi Venüs`ün Çiçek Sepeti
Cinema and theraphy the Flower Basket of Venus
CANEL BİNGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF.DR. SEMİR ASLANYÜREK