Akut inme ile başvuran hastalarda demans gelişimi
Development of dementia in patients presenting with acute stroke
- Tez No: 972015
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VİLDAN ALTUNAYOĞLU ÇAKMAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Akut inme, Post-stroke kognitif bozukluk (PSCI), Vasküler demans, ACE-R MMSE, Eğitim düzeyi, İnme lokalizasyonu, ROC analizi, Nöropsikolojik testler, Beyaz cevher lezyonları
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: İnme, tüm dünyada önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Artan sağkalım oranlarıyla birlikte, inme sonrası bilişsel bozukluk (post-stroke cognitive impairment, PSCI) giderek artan bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Bu çalışma, iskemik inme sonrası erken dönemde gelişen kognitif bozuklukların sıklığını ve seyrini belirlemeyi, bilişsel bozulma ile ilişkili demografik, klinik ve radyolojik risk faktörlerini tanımlamayı ve Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Ölçeği-Revised (ACE-R) kullanılarak erken tanı süreçlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve yöntem: 2023–2025 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı'na başvuran, manyetik rezonans görüntüleme (MRG) veya bilgisayarlı tomografi (BT) ile akut iskemik inme tanısı konmuş ve öncesinde demans tanısı bulunmayan 82 hasta çalışmaya dahil edildi. 6 hastanın vefat etmesi, 8 hastanın takiplere katılmaması nedeniyle 14 hasta çalışma dışı bırakıldı ve kalan 68 hasta, 1., 3. ve 6. aylarda ACE-R, MMSE, Blessed Demans Ölçeği ve Hamilton Depresyon Skalası ile değerlendirildi. Elde edilen veriler yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, vasküler risk faktörleri, inme lokalizasyonu ve radyolojik bulgularla karşılaştırıldı. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 66.8±12.3 yıl olup, %48.5'i kadındı. %54.4'ü ≤5 yıl eğitim düzeyine sahipti. Çalışmada, düşük eğitim düzeyi, ileri yaş, hipertansiyon ve hiperlipidemi ile bilişsel bozulma arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.05). Cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. MMSE ve ACE-R skorları genel olarak zaman içinde stabil kalırken, dil ve dikkat alanlarında bazı alt testlerde sınırlı iyileşme gözlendi. Radyolojik olarak sağ/sol hemisfer ve posterior dolaşım inmeleri arasında kognitif skorlar açısından anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: İnme sonrası erken dönemde bilişsel bozukluk gelişimi, başta yaş ve eğitim düzeyi olmak üzere bireysel demografik özellikler ve vasküler risk faktörleriyle yakından ilişkilidir. Bu çalışmada, ACE-R testinin özellikle düşük eğitim düzeyine sahip bireylerde PSCI tanısında kullanılabilirliği desteklenmiştir. İnme sonrası kognitif bozulmaların erken dönemde tanınması, rehabilitasyon süreçlerinin planlanmasında ve hastaların yaşam kalitesinin korunmasında kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, tüm inme hastalarında bilişsel izlem planlarının oluşturulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Objective: Stroke is a major cause of mortality and morbidity worldwide. With increasing survival rates, post-stroke cognitive impairment (PSCI) has become a growing public health problem. This study aims to determine the frequency and course of cognitive impairment developing in the early period after ischemic stroke, to identify demographic, clinical, and radiological risk factors associated with cognitive impairment, and to evaluate early diagnosis processes using the Addenbrooke Cognitive Evaluation Scale-Revised (ACE-R). Materials and methods: Between 2023 and 2025, 82 patients who applied to the Department of Neurology at Karadeniz Technical University, were diagnosed with acute ischemic stroke by magnetic resonance imaging (MRI) or computed tomography (CT), and had no prior diagnosis of dementia were included in the study. Six patients died, and eight patients did not participate in follow-ups, resulting in 14 patients being excluded from the study. The remaining 68 patients were evaluated at 1, 3, and 6 months using the ACE-R, MMSE, Blessed Dementia Scale, and Hamilton Depression Scale. The data obtained were compared with age, gender, education level, vascular risk factors, stroke location, and radiological findings. Findings: The mean age of participants was 66.8±12.3 years, and 48.5% were female. 54.4% had ≤5 years of education. The study found a significant association between low education level, advanced age, hypertension, hyperlipidemia, and cognitive impairment (p<0.05). No statistically significant difference was found between genders. MMSE and ACE-R scores generally remained stable over time, while limited improvement was observed in some subtests in the language and attention domains. Radiologically, no significant difference was found in cognitive scores between right/left hemisphere and posterior circulation strokes. Conclusion: The development of cognitive impairment in the early post-stroke period is closely related to individual demographic characteristics, primarily age and educational level, as well as vascular risk factors. This study supports the use of the ACE-R test for diagnosing PSCI, particularly in individuals with low educational levels. Early recognition of cognitive impairments following stroke is critical for planning rehabilitation processes and maintaining patients' quality of life. Therefore, establishing cognitive monitoring plans for all stroke patients is recommended.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran hastalarda sessiz beyin infarktı insidansının ve takiplerinde görülen inme ve mortalite riskinin belirlenmesi
Assessment of the incidence of silent brain infarction in patients presenting to the emergency department and its associated risk of subsequent stroke and mortality
ASİBE TÜRKKAN ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Acil TıpMarmara ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALDUN AKOĞLU
UZMAN EMİR ÜNAL
- Serebral küçük damar hastalığı ile ilişkili parkinsonizm ve demans: Prevalans, klinik özellikler ve ilintili radyolojik ve elektrofizyolojik bulguların saptanması
Cerebral small vascular disease associated parkinsonism and dementia: prevalance, clinical presentation and related radiologic and electrophysiologic findings
SEDAT GEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Nörolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL GÜNDÜZ
- İnteratriyal septal anevrizma izlenen hastalarda nöron spesifik enolaz düzeyi ile subklinik nöron hasarının değerlendirilmesi
Evaluation of neuron-specific enolase level and subclinic neuron damage in patients with interatrial septal aneurism
EBRU ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
KardiyolojiAnkara ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANSIN TULUNAY KAYA
- Acil serviste inme tanısı konulan hastaların tedavi süreci sonrasında ilk 3 ayda acil servise başvuru sebeplerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the reasons for admission to the emergency department in the first 3 months after the treatment process of patients diagnosed with stroke in the emergency department
YAYLANUR HANDE TEMİZER
- İskemik beyin damar hastalığında hematokrit ve kardiyak ejeksiyon fraksiyonunun prognoz üzerine etkisi
The effect of Cardiac Ejection Fraction and Haematocrit on prognosis of İschemic Cerebrovascular Disease
YAKUP TÜRKEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
NörolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LEVENT GÜNGÖR