Makroekonomik faktörlerin döviz kuru üzerindeki belirleyici etkileri: Seçilmiş ülke örnekleri ile ekonometrik analiz
Determinants of exchange rates in relation to macroeconomic factors: An econometric study of selected countries
- Tez No: 972049
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSA BAYIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Döviz kuru, uzun süredir ekonomilerde ilgiyle incelenen ve birçok araştırmaya konu olan bir değişkendir. Döviz kurunun diğer makroekonomik değişkenlerle arasındaki ilişkinin bilinmesi ekonominin sağlıklı ve istikrarlı bir şekilde ilerlemesi ve olası bir kriz halinde politika yapıcıların bu ilişkileri göz önüne alarak politikaları buna göre ayarlamaları açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, döviz kurları ile faiz oranı, enflasyon oranı, gelir ve para arzı gibi bazı makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi teorik ve ampirik olarak incelemek ve bu ilişkileri Satın Alma Gücü Paritesi, Faiz Oranı Paritesi ve Parasalcı Yaklaşım çerçevesinde değerlendirmektedir. Ocak 2003-Aralık 2023 dönemini kapsayan çalışmada, söz konusu dönemde dünya enflasyon ortalaması üzerinde enflasyona sahip altı gelişmekte olan (Brezilya, Meksika, Güney Afrika, Türkiye, Macaristan ve Romanya) ülke incelenmiştir. Analizler sonucunda hem uzun hem de kısa dönemde faiz oranı, enflasyon oranı ve para arzının döviz kuru üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçtan hareketle, döviz kuru değişikliklerin açıklanmasında Satın Alma Gücü Paritesi ve Parasalcı Yaklaşım geçerli iken, Faiz Oranı Paritesi Yaklaşımının geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte gelirdeki değişmeler ne uzun dönemde ne de kısa dönemde döviz kurunu etkilememektedir. Bu sonuçlardan hareketle, döviz kuru değişikliklerinin açıklanmasında Satın Alma Gücü Paritesi ve Parasalcı Yaklaşım geçerli iken, Faiz Oranı Paritesi Yaklaşımının geçerli olmadığı yorumu yapılabilmektedir.
Özet (Çeviri)
Exchange rates have long been a subject of curiosity across economies and have been extensively studied in academic research. Understanding the relationship between exchange rates and other macroeconomic variables is crucial for ensuring economic stability and for enabling policymakers to design appropriate responses in times of crisis. The aim of this study is to theoretically and empirically examine the relationship between exchange rates and selected macroeconomic variables—namely interest rates, inflation, income, and money supply—within the frameworks of Purchasing Power Parity (PPP), Interest Rate Parity (IRP), and the Monetarist Approach. The study covers the period from January 2003 to December 2023 and focuses on six developing countries (Brazil, Mexico, South Africa, Turkey, Hungary, and Romania) that experienced inflation rates above the global average during this period. The empirical analyses reveal that, in the long run, interest rates, inflation, and money supply exert a statistically significant positive impact on exchange rates. In the short run, these three variables continue to have a positive and significant effect on exchange rates. However, changes in income do not appear to influence exchange rates in either the short or long run. Based on these findings, it can be concluded that while the Purchasing Power Parity and Monetarist Approach hold in explaining exchange rate movements, the Interest Rate Parity theory does not appear to be valid in this context.
Benzer Tezler
- Dış ticaret ve finansal gelişmeye etki eden faktörlerin analizi Türkiye örneği
Analysis of factors affecting foreign trade and financial development: The case of Turkey
SİBEL İZOL SÖNMEZ
- BİST KOBİ sanayi endeksi üzerinde jeopolitik risklerin ve makro ekonomik değişkenlerin etkisi
The impact of geopolitical risks and macroeconomic variables on the BIST SME industry index
ÜMRAN UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MaliyeAfyon Kocatepe ÜniversitesiMuhasebe ve Finans Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KAYNAR BİLEN
- Yerli ve yabancı sermayeli işletmelerde ihracat performansının finansal belirleyicileri: BIST imalat sektörü üzerine bir analiz
Financial determinants of export performance in domestic and foreign capital enterprises: An analysis on BIST manufacturing sector
SARAH ALREFAEI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası TicaretSakarya ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN TUNAHAN
- Türkiye'de makro ihtiyati politikalar altında döviz kurundan enflasyona geçişkenlik: Zamana göre değişen parametreli bir analiz
Exchange rate pass-through under macroprudential policies in Turkey: An analysis of time-varying parameter models
FATİH CEYLAN
- Euro değerindeki değişmelerin Türkiye ekonomisine yansımalarının Avrupa Birliği'ne tam üyelik perspektifinde değerlendirilmesi
The evaluation of reflections of changes in the value of euro on the Turkish economy from the perspective of European Union membership
ÇAĞDAŞ CENGİZ