Liyakat sisteminin analizi ve Türkiye için bir modelönerisi
Analysis of the merit system and a model proposal for Turkey
- Tez No: 972241
- Danışmanlar: PROF. DR. NAMIK KEMAL ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Liyakat İlkesi, Kayırmacılık Sistemi, Kamu Personel Sistemi, The Principle of Merit, the System of Nepotism, the Public Personnel System
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu personel yönetiminin temel ilkeleri arasında yer alan liyakat ilkesinin içeriklerinin tespit edilmesi, dünya genelindeki gelişimi ve Türkiye'de uygulanan personel yönetimindeki uygulama ve düzenlemelerin liyakat ilkesine uygun olması demokrasi, insan hakları ve hukuk devleti bağlamında önem arz etmektedir. Liyakat ilkesinin etkin bir şekilde uygulanmasında çeşitli yapısal ve sistemsel güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Liyakate dayalı işe alım ve terfii teşvik etmek amacıyla oluşturulmuş yasal çerçevelere rağmen, siyasi müdahale ve patronaj uygulamaları bu ilkeleri uygulanamaz hale getirmektedir. Siyasal bağlantıların ve nüfuzun yaygın etkisi, kamu görevlilerinin seçimi ve terfi süreçlerinde liyakatten ziyade siyasi sadakat ve bağlılığa öncelik verilmesine neden olmaktadır. Bu durum, kamu yönetiminin verimliliğini ve etkinliğini azaltarak, nitelikli insan kaynağının etkin kullanılamamasına yol açmaktadır. Çalışmada hedeflenen bu problemlerin çözülmesi, kamu personelinin doğru tercihlerle belirlenip vatandaşa doğru, hızlı ve kaliteli hizmet götürülebilmesi amacıyla karşılaştırmalı bir analiz yaparak bir liyakat sistemi denetleme organı modeli oluşturmaktır. Bu çerçevede liyakat ilkesinin öncelikle temel karşılaştırma nesnesi olan ABD'deki ve sonrasında İngiltere, Almanya, Fransa, Singapur gibi diğer ülkelerdeki uygulama ve düzenlemeleri değerlendirilmekte, bu amaçla oluşturulmuş özel kurumlara, liyakat denetleme mekanizmalarına ve yasal mevzuata yer verilmektedir. Ayrıca liyakat ilkesinin Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'ndeki gelişim süreci, işleyişi ve denetleme yapıları kapsamlı bir şekilde incelenerek Türkiye'de uygulanan kamu personeli liyakat sistemiyle karşılaştırılmaktadır. Son olarak Türkiye için bir liyakat sistemi denetleme modeli geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In public personnel management, the principle of merit is recognized as a fundamental tenet. Identifying the content of this principle, examining its development worldwide, and ensuring that the practices and regulations in Turkey's personnel management comply with it are significant in the context of democracy, human rights, and the rule of law. The effective implementation of the merit principle faces various structural and systemic challenges. Despite legal frameworks established to encourage merit-based recruitment and promotion, political intervention and patronage practices render these principles unenforceable in practice. The pervasive influence of political connections leads to a prioritization of political loyalty and allegiance over merit in the selection and promotion of public officials. This situation undermines the efficiency and effectiveness of public administration and prevents the effective utilization of qualified human resources. This study aims to address these problems and ensure that public personnel are selected appropriately so that citizens receive accurate, timely, and high-quality services. To this end, a comparative analysis is conducted to develop a model for a merit system oversight body. Within this framework, the implementation and regulation of the merit principle are first evaluated in the United States (as the primary case of comparison) and then in other countries such as the United Kingdom, Germany, France, and Singapore. The analysis includes the special institutions established for this purpose, the merit oversight mechanisms, and the relevant legal regulations. In addition, the development, functioning, and oversight structures of the merit principle in the United States are examined comprehensively and compared with those of Turkey's public personnel merit system. Finally, based on these analyses, a model for a merit system oversight body is proposed for Turkey.
Benzer Tezler
- Türkiye Eğitim Denetimi Sistemini yeniden tasarlamak
Problems in the Turkish Education Supervision System and a model suggestion
NEVZAT ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN ASLANARGUN
- Eğitim yöneticilerinin seçimi ve yetiştirilmesi sürecinin incelenmesi
An investigation of the process for selecting and training the education directors
ERKAN BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VİCDAN ALTINOK
- Okul yöneticilerinin atama ve yer değiştirme süreçlerine ilişkin bir model önerisi
A model proposal for the appoi̇ntment and transfer processes of school administrators
RAMAZAN BURAK KAHYAOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KARATAŞ
- Eğitim yöneticilerinin profesyonelleşmesi: OECD ülkeleri bağlamında bir karşılaştırma
Professionalization of educational administrators: A comparison in the context of OECD countries
KÜBRA YENEL
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
- Akkuyu nükleer güç santralinin Türkiye elektrik enerjisi piyasası ile enerji sisteminin işleyişi üzerindeki olası etkilerinin kantitatif analizi
Quantitative analysis of the potential effects of the Akkuyu nuclear power plant on Turkey's electricity market and the operation of the energy system
ALİ ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EnerjiYıldız Teknik ÜniversitesiEnerji Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN İZGİ