Deprem bölgesindeki ortaokul öğrencilerinin deprem algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the earthquake perceptions of middle school students living in earthquake-prone areas in relation to various variables
- Tez No: 972310
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZKAN AKMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, deprem bilinci, öğrenci tutumu, afet eğitimi, müfredat, eğitim değişkenleri, Social Studies, earthquake awareness, student attitudes, disaster education, curriculum, educational variables
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal bilgiler dersinin deprem bölgesinde yaşayan öğrencilerde deprem bilinci oluşturmadaki rolünü inceleyen bu araştırma, Şanlıurfa merkez ilçelerindeki imam hatip ve diğer ortaokullarda öğrenim gören 1006 öğrenciyi kapsamaktadır. Çalışmada Türkiye'nin aktif deprem kuşağında yer alması ve 6 Şubat 2023'te meydana gelen büyük felaket sonrası deprem bölgesinde yaşayan öğrencilerde sosyal bilgiler dersinin afet farkındalığına etkisinin ne olduğunun belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve 2018 yılı Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı kapsamında sosyal bilgiler müfredatının farklı öğrenme alanları incelenmiş; öğrencilerin bu derslerde edindikleri bilgileri günlük yaşamla ne ölçüde ilişkilendirebildikleri değerlendirilmiştir. Deprem bilincinin sınıf düzeyi, cinsiyet, sosyo-ekonomik durum, ebeveyn eğitimi ve bölgesel risk gibi değişkenler üzerinden nasıl şekillenebileceğine ağırlık verilerek araştırma yapılmıştır. Veri toplama sürecinde Deprem Tutum Ölçeği kullanılarak Deprem Bilgi Ölçeği ile çalışma desteklenmiştir. Ölçeklerin güvenirlik katsayıları sırasıyla 0.85 ve 0.78 olarak hesaplanmıştır. Parametrik testlerle gerçekleştirilen analizlerde t-testi ve ANOVA uygulanmış, çalışmada ANOVA'da gözlenen farklar için Scheffe testi kullanılmıştır. Literatürde elde edilen verilerle uyumlu şekilde öğretmen ve öğrencilerin bilgi düzeyleri, müfredat içerikleri, coğrafi, kültürel etmenler ile uygulama yöntemlerinin afet bilinci üzerinde doğrudan etkili olabileceğine ulaşılmıştır. Sonuç olarak sosyal bilgiler dersinin deprem bölgesinde yaşayan öğrenciler üzerinde afet farkındalığı oluşturmadaki etkisinin sınırlı olduğu ortaya konulmuştur. Çalışmada öğrencilerde içselleştirme düzeyinin düşük olduğu, bilgilerin günlük yaşamla ilişkilendirilme kapasitesinin zayıf kaldığı görülmüştür. Araştırma bulgularına göre depremi yaşamış olmak, öğrencilerin bilgi ve tutum puanlarında anlamlı bir fark yaratmamıştır. Cinsiyet, sınıf düzeyi, ekonomik durum, bölgesel risk ve tatbikat katılımı gibi değişkenlerde deprem puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Sadece ebeveyn eğitim düzeyinin, öğrencilerin deprem puanları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study, which examines the role of social studies classes in raising earthquake awareness among students living in earthquake-prone areas, covers 1,006 students attending imam hatip and other middle schools in the central districts of Şanlıurfa. The study aimed to determine the impact of social studies classes on disaster awareness among students, given Turkey's location in an active earthquake zone and the major disaster that occurred on February 6, 2023. The study examined different learning areas of the social studies curriculum within the scope of the Turkey Century Education Model and the 2018 Social Studies Teaching Program; it evaluated the extent to which students could relate the knowledge they acquired in these courses to their daily lives. The study focused on how earthquake awareness could be shaped by variables such as grade level, gender, socioeconomic status, parental education, and regional risk. The Earthquake Attitude Scale was used in the data collection process, and the study was supported by the Earthquake Knowledge Scale; the reliability coefficients of the scales were calculated as 0.85 and 0.78, respectively. Parametric tests were performed using t-tests and ANOVA, and the Scheffe test was used for the differences observed in the ANOVA. In line with the data obtained in the literature, it has been concluded that the knowledge levels of teachers and students, curriculum content, geographical and cultural factors, and application methods can have a direct impact on disaster awareness. As a result, it has been revealed that the impact of social studies courses on creating disaster awareness is limited. It was observed that students' level of internalization was low and their capacity to relate the information to daily life was weak. According to the research findings, having experienced an earthquake did not create a significant difference in students' knowledge and attitude scores. No statistically significant difference was found in earthquake scores for variables such as gender, grade level, economic status, regional risk, and drill participation. Only the parents' education level was found to have a significant effect on students' earthquake scores.
Benzer Tezler
- Deprem bölgesinde yaşayan ortaokul öğrencilerinin besin güvenliği davranışı ile sağlıklı beslenme özyeterliliği, tutum ve davranışlarının incelenmesi
Investigation of food safety behaviors, healthy eating self-efficacy, attitudes and behaviors of secondary school students living in earthquake zones
SEDİKA BAYRAKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL KALAYCI
- Ortaokul öğrencilerinin deprem öncesi, sırası ve sonrası yapılacaklar hakkındaki görüşlerinin geliştirilmesi: Kahramanmaraş depremi örneğinde öğrenciler ve araştırmacının yaşam öyküleri
Developing middle school students' views on what to do before, during and after an earthquake: The life stories of the students and the researcher in the example of the Kahramanmaraş earthquake
SELCAN ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNKUT MESCİ
- Okul yöneticilerinin deprem süreci tecrübesi
School administrators experiences during the earthquake
TUBA SARIBAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKilis 7 Aralık ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KÜLEKÇİ AKYAVUZ
- Manisa şehzadeler eğitim araştırma toplum sağlığı merkezi bölgesinde okul sağlığı düzeyinin tanımlanması
Description of school health level in Manisa sehzadeler education, research and public health center area
SELÇUK HATİPOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıCelal Bayar ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEYHAN CENGİZ ÖZYURT
- Deprem bölgesindeki ergenlerde travma sonrası stres bozukluğunun ergen asiliğine ve okul tükenmişliğine etkisinin incelenmesi
The impact of post-traumatic stress disorder on adolescent rebelliousness and school burnout among adolescents in earthquake-affected areas
ASLIHAN BİLİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Topkapı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI ENEZ DARÇIN