Yiyecek içecek işletmelerinde sürdürülebilirlik uygulamaları
Sustainability practices in food and beverage businesses
- Tez No: 972692
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEVKİ ULEMA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Sosyal sürdürülebilirlik, Çevresel sürdürülebilirlik, Social sustainability, Sustainable environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde doğal, tarihi, kültürel ve ekonomik kaynakların tükenme riskiyle karşı karşıya kalması, sürdürülebilirlik kavramının ve bu alandaki çalışmaların ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Sadece günümüzün ihtiyaçlarını değil aynı zamanda gelecek kuşakların yaşam hakkını da gözetmeyi ilke edinen sürdürülebilirlik anlayışı, tüm canlılar açısından hayati bir değer taşımaktadır. Günümüzde, her çalışma alanının sürdürülebilirlikle uyumlu ve entegre şekilde ilerlemesi beklenmektedir. Bu alanlar arasında yer alan turizm sektörü ve yiyecek-içecek işletmeleri, sürdürülebilirliğin çevresel, sosyal ve ekonomik olarak ayrılan üç boyutuyla da doğrudan ilişkilidir. Turistik cazibesi, ekolojik, kültürel ve tarihi değerleriyle ilgi odağı olan Muğla ilinin Fethiye ilçesi, sürdürülebilirlik ilkelerine yanıt verebilecek olanaklara sahip olması nedeni ile bu çalışmanın araştırma sahası olarak seçilmiştir. Bu bağlamda, Fethiye ilçesinde gerçekleştirilen bu araştırma, literatürdeki mevcut boşluğu doldurma potansiyeli açısından ayrı bir önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı, Fethiye ilçesinde yer alan Sürdürülebilir Turizm Sertifikasına sahip yiyecek içecek işletmelerinin sürdürülebilirlik uygulamalarına bakış açısını ve işletmelerde yer alan sürdürülebilirlik uygulamalarının hangilerinin ve nasıl gerçekleştiğini incelemektir. Ayrıca bu uygulamaların sürdürülebilirliğin çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarıyla hangi düzeyde örtüştüğünü ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında bu özelliklere sahip işletmelerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış olup, ardından bu görüşmelerin çıktıları MAXQDA analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. MAXQDA programı ile veriler tema, kod ve alt kod kategorilerine ayrılmış olup yiyecek içecek işletmelerinin sürdürülebilirlik uygulamalarına yönelik bakış açısını incelenmesine olanak sağlamıştır. Analiz sonucunda, Fethiye'de yer alan yiyecek içecek işletmelerinde birçok sürdürülebilirlik uygulamasına yer verildiği gözlemlenmiştir. Ancak bu çalışmaların temel düzeyde kalmış olması eksik oldukları noktaların fazla olduğunu göstermektedir. Bu işletmeler sürdürülebilirlik uygulamalarını benimsemiş ve çalışmaya başlamışlardır ancak bazı işletmelerin henüz bu uygulamalara hazır olmadığı görülmüştür. İşletmelerin üç boyutta da ayrı ayrı çalışmaları bulunmaktadır. İşletmelerin çevresel boyutta, enerji tasarrufu, geri dönüşüm, atık yönetimi ve azaltımı, tedarik zinciri uygulamalarına; toplumsal boyutta, sosyal sorumuluk çalışmalarına, eğitim ve müşteri katılım uygulamalarına, ekonomik boyutta ise imaj-rekabet, maliyet ve karlılık, ve kalite ve verimlilik konularına odaklandığını ve çalışmalar yaptığını görmekteyiz.
Özet (Çeviri)
The increasing threat of depletion facing the world's natural, historical, cultural, and economic resources has brought the concept of sustainability to the forefront. Sustainability is no longer just a theoretical idea—it's a necessity that urges us to consider not only our present needs but also the well-being of future generations. Today, it is expected that nearly every field of work incorporates sustainable practices into its operations. Among the most critical of these are tourism and food & beverage enterprises, both of which are closely tied to the environmental, social, and economic aspects of sustainability. Fethiye, a district of Muğla in Türkiye, stands out as a prime example thanks to its natural beauty, cultural richness, and tourism appeal. These qualities make it a fitting setting for examining how sustainability is being implemented in practice. This research focuses on food and beverage businesses in Fethiye that have received the Sustainable Tourism Certification. Its main goal is to explore how these businesses perceive sustainability, what types of practices they have put into action, and how well these align with the broader goals of environmental, social, and economic sustainability. To gain deeper insight, semi-structured interviews were conducted with eight certified businesses. These conversations were recorded with permission and later transcribed. The data were analyzed using MAXQDA, a qualitative analysis software, which helped identify themes, codes, and sub-codes. Through this process, the attitudes and actions of these businesses regarding sustainability were mapped and better understood. The findings show that many food and beverage businesses in Fethiye are taking meaningful steps toward sustainability. However, most of these efforts appear to be at an early or basic stage, indicating that there is still room for improvement. Some businesses are clearly more prepared and proactive, while others seem to be just beginning or still hesitant. In terms of environmental efforts, companies focus on energy efficiency, recycling, waste reduction, and improvements to their supply chains. Socially, they are involved in corporate responsibility projects, staff training, and customer engagement. Economically, their efforts center on brand image, competitiveness, cost control, profitability, and increasing overall efficiency.
Benzer Tezler
- Yiyecek içecek işletmelerinde yerel mutfak ögelerinin kullanımı ve sürdürülebilirlik açısından incelenmesi: İzmir örneği
The use of local cuisine items at food and beverage businesses and examined in terms of sustainability: Example of Izmir
SİNEM BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TurizmBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN AKOĞLU
- Yiyecek ıçecek işletmelerinde gıda atık yönetimi diyarbakır ve antalya ılleri karşılastırmalı örneği
Comparative Example of Food Waste Management in Food and Beverage Businesses in Diyarbakır and Antalya Provinces
YASEMİN ÇÖKÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıMardin Artuklu ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEHMUS AYKOL
- Menülerinde vegan ürünlere yer veren yiyecek içecek işletmelerinin sürdürülebilirlik açısından incelenmesi: İstanbul'daki mutfak şefleri üzerine bir araştırma
Investigation of food and baverage businesses that include vegan products in their menus in terms of sustainability: A research on cuisine chefs in İstanbul
GÜLŞAH AYTAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Gelişim ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR KIZILDEMİR
- Girişimcilerin iş kurma ve geliştirme süreçlerine inovatif bakış açısının etkisi: Yiyecek–içecek işletmelerinde bir uygulama
The effect of innovative perspective on processes to set up and develop a business of entrepreneurs: An application in the food and beverage industry
HAFİZE UFUK KORKMAZ
Doktora
Türkçe
2020
TurizmNecmettin Erbakan ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇAĞATAY ÜNÜSAN
- Restoran yöneticilerinin bakış açısıyla sürdürülebilir uygulamaların önündeki engeller: İzmir örneği
Challenge of sustainable practices with perpective of restaurants managers: The case of İzmir city
ASLI EMİRDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmDokuz Eylül ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER KOÇAK