Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlık düzeyleri, fene yönelik öz yeterlik inançları ve tutumları arasındaki ilişki
The relationship between science literacy, self-efficacy beliefs, and attitudes toward science among 8th grade middle school students
- Tez No: 973061
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜNEVVER SUBAŞI ÇOLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlık düzeyleri, fene yönelik öz yeterlik inançları ve tutumlarını belirlenmek ve değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada, nicel araştırma yaklaşımlarımdan ilişkisel (korelasyonel) araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Hatay ili Reyhanlı ilçesi merkeze bağlı bulunan 4 devlet ortaokulunun 8. Sınıflarında öğrenim gören toplam 720 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma örneklemi amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir Çalışmada, 'Temel Fen Okuryazarlığı Testi', 'Fen ve Teknoloji Dersi Öz Yeterlik Ölçeği' ve 'Fene Yönelik Tutum Ölçeği' ile veriler toplanmıştır. Nicel verilerin analizi için betimsel ve kestirimsel istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Betimsel ve kestirimsel istatistik analizlerinde AMOS 24 ve SPSS 27 paket programlarından faydalanılmıştır. Değişkenler arasındaki varsayılan nedensellik bağlarının önemini ve büyüklüğünü tahmin etmek ve buna bağlı çıkarımlarda bulunmak için path (yol) analizi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarında ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlık testinden aldığı toplam puan ortalaması X̄=26,50, fen ve teknoloji dersi öz yeterlik ölçeğinden aldığı toplam puan ortalaması X̄=73,12 ve fene yönelik tutum ölçeğinden aldığı puan ortalaması X̄=68,29 olduğu görülmüştür. Ayrıca fen okuryazarlığı düzeylerinin fene yönelik öz yeterlik inançları ve tutumları anlamlı biçimde yordamadığı; buna karşılık fene yönelik öz yeterlik inançlarının tutumları pozitif ve anlamlı olarak yordadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlık, fene yönelik öz yeterlik inançları ve tutumlarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin fen okuryazarlık düzeyleri ile fene yönelik öz yeterlik inançları ve tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu durum, öğrencilerin fen okuryazarlık düzeylerinin fene yönelik öz yeterlik inançları ve tutumları üzerinde tek başına doğrudan, belirleyici ve güçlü bir etkiye sahip olmadığını göstermektedir. Ayrıca, öğrencilerin fene yönelik öz yeterlik inançları ile tutumları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki görülmüştür. Bu sonuç fene yönelik öz yeterlik inançlarının tutumlar üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the levels of scientific literacy, self-efficacy beliefs regarding science, and attitudes toward science among 8th-grade middle school students, as well as to examine the relationships among these variables. A correlational research design, one of the quantitative research approaches, was employed. The study sample consisted of 720 8th-grade students enrolled in four public middle schools located in the central district of Reyhanlı, Hatay. The sample was selected through criterion sampling, one of the purposive sampling methods. Data were collected using the Basic Scientific Literacy Test, the Science and Technology Self-Efficacy Scale, and the Attitude Toward Science Scale. Descriptive and inferential statistical methods were applied to analyze the quantitative data, utilizing AMOS 24 and SPSS 27 software packages. Path analysis was conducted to estimate the significance and magnitude of the hypothesized causal relationships among the variables and to draw inferences accordingly. The analysis revealed that the mean total score of students on the scientific literacy test was X̄ = 26.50, on the science and technology self-efficacy scale was X̄ = 73.12, and on the attitude toward science scale was X̄ = 68.29. Furthermore, it was found that scientific literacy levels did not significantly predict self-efficacy beliefs or attitudes toward science; however, self-efficacy beliefs significantly and positively predicted attitudes toward science. Based on the results, it was concluded that the students' scientific literacy, self-efficacy beliefs regarding science, and attitudes toward science were at a moderate level. No significant relationship was found between students' scientific literacy levels and their self-efficacy beliefs or attitudes toward science. This indicates that scientific literacy alone does not exert a direct, strong, or decisive influence on students' self-efficacy beliefs or attitudes. Moreover, a positive and significant relationship was identified between students' self-efficacy beliefs and their attitudes toward science, highlighting the crucial role of self-efficacy in shaping attitudes toward science.
Benzer Tezler
- Üstün yetenekli tanısı konmuş ve konmamış öğrencilerin bilimsel yaratıcılıklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Edirne il örneği)
Examining the scientific creativity of students diagnosed and not diagnosed as gifted in terms of different variables (Edirne province example)
KEMAL CANER ÖNCÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KILIÇ
- Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık düzeylerinin ve fen öğrenme yaklaşımlarının fen bilimleri dersindeki başarılarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of scientific literary levels and science learning approaches on the achievement of secondary school students in science curriculum
MEHMET AKİF ARDUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN ERCAN
- 8. sınıf öğrencilerinin su okuryazarlık düzeyleri, suya yönelik tutumları ve görüşleri
Water literacy levels, attitudes and opinions toward water among 8th grade students
SAMET ÇALIKUŞU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN SABANCI
- Ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile öğrenme stilleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of relationship between digital literacy levels and learning styles of secondary school students
TÜRKAN NUR METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN YENİCE
- Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak, motivasyon ve fen okuryazarlık düzeylerine etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of the effective factors on middle school students' curiosity and motivation towards science and scientific literacy
GÜLENDAM HALİMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÜLAY KIRBAŞLAR