Depremzede kadınların deprem sonrası yaşama uyum deneyimleri ve psikososyal destek ihtiyaçları
Earthquake survivor women's life after the earthquake adaptation experiences and psychosocial support needs
- Tez No: 973134
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF DEMİRBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Kadın, Psikososyal Destek, Travma, Baş Etme Stratejileri, Earthquake, Women, Psychosocial Support, Trauma, Coping Strategies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tarsus Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş merkezli büyük deprem felaketinin ardından Mersin iline göç etmiş olan kadın depremzedelerin deprem sonrası yaşama uyum süreçlerini ve psikososyal destek ihtiyaçlarını derinlemesine anlamayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine dayanan çalışmada, amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen ve halen Mersin'de ikamet eden 20 kadın depremzede ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 35,5 olup, %80'i evlidir ve bu evli katılımcıların yaklaşık %60'ının çocuğu bulunmaktadır. Görüşülen kadınların yarısı aktif olarak bir işte çalışmakta, diğer yarısı ise çalışmamaktadır. Veriler, içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiş ve elde edilen verilerden anlamlı temalar ve alt temalar oluşturulmuştur. Araştırma, kadınların yaşadıkları travmatik deneyimleri, başa çıkma stratejilerini ve karşılaştıkları psikososyal engelleri bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymayı hedeflemiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, kadınların deprem sonrası süreçte yoğun bir psikolojik yük altında olduklarını ve bu yükün yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal, yapısal ve kültürel faktörlerle şekillendiğini göstermektedir. Katılımcıların önemli bir kısmı, yaşadıkları travmanın etkisiyle süregelen endişeler, uyku bozuklukları, tetikte olma hali ve yeniden deprem olacağına dair korkular yaşadıklarını ifade etmiştir. Psikolojik başa çıkma stratejileri arasında işe yönelme, çocuklara odaklanma, hobilere sığınma ve bastırma eğilimi öne çıkarken; toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili olarak çoklu rol çatışmaları, duygularını bastırma ve kadınlık rolüne ilişkin algılar dikkat çekmiştir. Ayrıca sosyal izolasyon, paylaşım isteksizliği ve yalnız kalma arzusu gibi tepkiler kadınların toplumsal ilişkilerden geri çekildiklerine işaret etmektedir. Kadınlar, destek sistemlerine dair ciddi bir eksiklik hissettiklerini ve hem kamusal hem de sosyal düzeyde yetersiz kaldıklarını vurgulamışlardır. Bununla birlikte bazı katılımcıların dayanıklılık göstergeleri sergilediği ve travmatik deneyimleri güçlenme fırsatına dönüştürebildikleri de gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, afet sonrası kadınlara yönelik psikososyal destek politikalarının geliştirilmesi gerekliliğini açıkça ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to explore the post-earthquake life adaptation experiences and psychosocial support needs of female earthquake survivors who migrated to the city of Mersin following the 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake disaster in Türkiye. Adopting a qualitative research design, semi-structured interviews were conducted with 20 female participants, selected through purposive sampling, all currently residing in Mersin. The average age of participants was 35.5 years; 80% were married and approximately 60% of those had children. Half of the women were actively employed, while the other half were not working at the time of the study. The data were analyzed through content analysis, and meaningful themes and subthemes were derived. The study aimed to provide an in-depth understanding of how these women navigated the psychological, emotional, and social consequences of disaster trauma, as well as their expressed needs for psychosocial support. The findings revealed that the participants experienced ongoing psychological distress, including persistent anxiety, sleep disturbances, hypervigilance, and a recurring fear of another earthquake. Coping strategies varied and included engaging in work, focusing on children, seeking hobbies, and suppressing emotions. Notably, gender roles were found to exacerbate emotional strain, with women expressing multiple role conflicts and social withdrawal. Many participants reported a perceived lack of formal and informal support systems, highlighting gaps in institutional and communal responses to post-disaster needs. However, some women also demonstrated signs of resilience and post-traumatic growth. The study concludes that psychosocial support mechanisms tailored specifically to women's needs are essential in mitigating long-term psychological impacts and supporting recovery in the aftermath of disasters.
Benzer Tezler
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin yıkıcı etkisiyle başa çıkmada etkili olan faktörler
Factors effective in coping with destructive impacts of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes
BÜŞRA MELTEM ÖZGÖLET
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT UTKUCU
- Kadın bakış açısından deprem sonrası uyum sürecinde aile birliğini etkileyen etmenler: Elbistan örneği
Factors affecting family unity in the post-earthquake adaptation process from a women's perspective: The case of Elbistan
TUĞBA DAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAfet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAZİYE TEMİZ
- Depremi yaşamış postpartum dönemdeki kadınların deneyim ve psikososyal gereksinimlerinin ıncelenmesi
Examining the experience and psychosocial needs of postpartum women who have experienced the earthquake
RABİA ALTAY ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUŞEN ÖZTÜRK
- Marmara depremini yaşayan yetişkinlerin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile travma sonrası gelişim ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the percieved social support level of the people who experienced Marmara earth quake and the relation of post trumatic development and depression
KÜBRA GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİGEN KARADAYI
- Kadınların afetlerde yaşadıkları sorunlar ve sosyal hizmet ihtiyaçları: hatay depremi örneği
The problems and social service needs of women in disasters:the case of hatay earthquake
HİLAL ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal Hizmetİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL YURTSEVER