Birinci basamak sağlık çalışanlarının fonksiyonel gıdalar ile ilgili bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of primary healthcare workers' knowledge and attitudes regarding functional foods
- Tez No: 973176
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDEF DURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel gıda, sağlık çalışanları, beslenme, sağlık, Functional food, healthcare professionals, nutrition, health
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Beslenme kaynaklı kronik hastalıkların artması, bireyleri sağlıklı beslenmeye yöneltmiş ve fonksiyonel gıdalara olan ilgiyi artırmıştır. Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık çalışanlarının fonksiyonel gıdalar ile ilgili bilgi ve tutumlarının değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışma Ekim 2024-Aralık 2024 tarihleri aralığında İstanbul ili Silivri ilçesindeki birinci basamak sağlık merkezinde görev alan sağlık çalışanları arasında gerçekleştirilmiştir. Örneklemi, 18-65 yaş aralığında değişen doktor, ebe ve hemşireden oluşan toplam 168 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Veriler yüz yüze anket formu aracılığıyla gönüllülük esasına dayanarak toplanmıştır. Bulgular: Bu çalışmaya göre katılımcılar tarafından en fazla bilinen fonksiyonel besinlerin probiyotik ve prebiyotik içeren gıdalar (%92,2), kurubaklagiller (%85,1), sarımsak (%83,3) olduğu saptanmıştır. En az bilinen fonksiyonel gıdalar ise bitki sterolleri ve bitki stanol esterleri içeren modifiye margarin ürünleri (%80,4), düşük sodyumlu besinler veya sodyum içermeyen gıdalar (%70,3), vitamini arttırılmış meyve suyu olduğu (%65,5) saptanmıştır. Mesleklere göre fonksiyonel besin tanımını tanıma, fonksiyonel besinler, tanımlama, önerme ve sağlık üzerine etkisi konusunda anlamlı bir ilişki bulunmazken (p>0,05), fonksiyonel gıdalar ile ilgili bilgi düzeyinin ebe grubunda doktor ve hemşire gruplarına göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Önerilen ürünler arasında sırasıyla en yüksek yüzdeliğe sahip olan gıdalar probiyotikli ürünler (%35,7), balık (%32,7) ve lif içeriği arttırılmış gıdalardır (%29,7). Fonksiyonel gıda önerilerinin yapılmasında en sık göz önüne alınan özellik, sindirim sistemini düzenleme (%53,5) etkisidir. Bunu takiben, kilo vermeye yardımcı olma (%50,5) ve kanser riskini azaltma (%47,6) özellikleri önemli birer kriter olarak öne çıkmaktadır. Sonuç: Bu çalışma İstanbul ili Silivri ilçesinde gerçekleştirilen nispeten İstanbul merkezine uzak bir ilçede gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada yer alan sağlık çalışanlarından doktor, ebe ve hemşire gruplarının genel olarak fonksiyonel gıda bilgi düzeyinin yüksek ancak topluma bilgi aktarımı konusunda daha kısıtlı olduğu saptanmıştır. Özellikle ebe grubunun doktor ve hemşirelere kıyasla fonksiyonel gıda bilgi düzeyinin düşük olduğu saptanmıştır. Birinci basamak sağlık çalışanları fonksiyonel gıdalar ile ilgili afiş, workshop ve broşür gibi aracılar kullanarak toplum bilgilendirmesi yapması konusunda desteklenebilir. Konuya ilişkin ileri düzeyde araştırmalar yapılması ve daha geniş kapsamlı örneklemler üzerinde çalışılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: The chronicity of nutritional deficiencies has driven individuals toward healthy eating and increased interest in functional foods. The aim of this study is to assess the knowledge and attitudes of primary care healthcare professionals regarding functional foods. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between October 2024 and December 2024 among primary healthcare professionals working in a primary healthcare center in the Silivri district of Istanbul, Türkiye. The sample consisted of 168 healthcare professionals, including physicians, midwives, and nurses, aged between 18 and 65 years. Data were collected voluntarily through face-to-face questionnaires. Results: According to the study findings, the most commonly known functional foods among participants were foods containing probiotics and prebiotics (92,2%), legumes (85,1%), and garlic (83,3%). The least known functional foods were modified margarine products containing plant sterols and plant stanol esters (80,4%), low-sodium or sodium-free foods (70,3%), and vitamin-fortified fruit juice (65,5%). No statistically significant relationship was found between profession and the ability to define functional foods, recognize them, recommend them, or understand their health effects (p > 0,05). However, it was determined that the knowledge level regarding functional foods was significantly lower among midwives compared to physicians and nurses (p <0,05). The most frequently recommended products were probiotic-containing foods (35,7%), fish (32,7%), and foods enriched with dietary fiber (29,7%). The most common reason for recommending functional foods was their ability to regulate the digestive system (53,5%), followed by aiding in weight loss (50,5%) and reducing cancer risk (47,6%). Conclusion: This study was conducted in the Silivri district of Istanbul, which is relatively distant from the city center. It was found that while physicians, midwives, and nurses generally had high knowledge levels regarding functional foods, their dissemination of this information to the public was more limited. In particular, midwives demonstrated lower knowledge levels compared to physicians and nurses. Primary healthcare professionals could be supported in informing the public about functional foods through the use of posters, workshops, and brochures. Further advanced research on this topic, involving larger and more comprehensive sample groups, is recommended.
Benzer Tezler
- Edirne il merkezinde yaşayan 18-49 yaş arası evli kadınların cinsel yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the sexual life quality of married women aged 18-49 living in the city center of edirne
SELEN BAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- İrritabl bağırsak sendromu semptomları olan hastalarda yaşam kalitesinin, beslenme alışkanlıklarının ve hastane başvuru sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, eating habits and frequency of admission to hospital in patients with symptoms of irritable bowel syndrome
AHMET SELİM KİRAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Hastane eczanesinde ergonominin öneminin incelenmesi
Investigations on significance of ergonomy for hospital pharmacy
METEHAN KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiMersin ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEFİSE ÖZLEN ŞAHİN
- Structural damage detection with transfer function parameter changes
Transfer fonksiyonu parametre değişimleri ile yapısal hasar tespiti
GÜRALP AYDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN YÜKSEL
- SBÜ Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi inme polikliniğine başvuran hastaların aile hekimliği bakış açısıyla hastalık yönetimi, hastalıktan etkilenme durumları ve yaşadıkları sorunlar yönünden kapsamlı olarak incelenmesi
Comprehensive examination of patients who applied to the SBU Adana City Training and Research Hospital stroke polyclinic in terms of disease management, the state of being affected by the disease and the problems they experience from the perspective of family medicine
ECE MELTEM ŞENOGUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN HÜSEYİN AKSOY