Kanser hastalarında kemoterapiye bağlı gelişen semptomlar ve bakım gereksinimlerinin belirlenmesi
Determination of chemotherapy-related symptoms and care needs in cancer patients
- Tez No: 973323
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜLAY KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmada kanser hastalarında kemoterapiye bağlı gelişen semptomlar ve bakım gereksinimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma Şubat 2025- Temmuz 2025 tarihleri arasında 265 kanser hastası ile kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırmanın verileri yüz yüze görüşme tekniği ile Hasta Tanıtım Formu, Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği (C-SAS) ve Kanser Gereksinimleri Ölçeği Kısa Formu (KGÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatiksel yöntemler, Bağımsız Örneklem T-Testi ve Pearson Korelasyon Testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 60,40±11,38 olup, % 66,0'sı kadındır. En sık görülen ilk üç semptom olağanüstü yorgunluk hissetme (%92,1), halsizlik hissetme (%91,3) ve cilt ve tırnaklarla ilgili problemler (%62,3) olmuştur. KGÖ total ölçek puanı ortalaması 48,68±14,63 olarak bulunmuştur. Olağanüstü yorgunluk, halsizlik hissetme, saçlarda dökülme, ellerde ve ayaklarda iğnelenme ve uyuşma, iştahta değişme, tedaviden sonra bulantı, kabızlık, kilo kaybetme veya kilo alma, tedaviden sonra kusma, uyuma güçlüğü, baş ağrıları, ishal, enfeksiyon belirtileri, tedaviden önce bulantı/ kusma, kanama veya morarma ile bakım gereksinimleri arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki ve karamsar veya üzüntülü hissetme, endişeli veya sıkıntılı hissetme ile bakım gereksinimleri arasında negatif yönlü orta düzey bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bu bulgular, kanserli bireylerde en sık yaşanan semptomların yorgunluk, halsizlik ve fiziksel görünümle ilişkili sorunlar olduğunu ve bu semptomların hastaların gereksinimlerini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Özellikle emosyonel semptomların (karamsarlık, endişe) gereksinimler üzerinde daha güçlü bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Hemşireler bakım planlamasında yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikososyal boyutları da dikkate alarak; danışmanlık, psikososyal destek ve eğitim girişimleri ile hastaların gereksinimlerini bütüncül bir yaklaşımla karşılamaya yönelik uygulamalar geliştirmelidir.
Özet (Çeviri)
Purpose: Objective: The aim of the study is to determination of chemotherapy-related symptoms and care needs in cancer patients. Materials and Methods: The study was conducted with 265 cancer patients between February 2025 and July 2025 as a cross-sectional search. Data were collected through face-to-face interviews using the Patient Identification Form, the Chemotherapy Symptom Assesment Scale (C-SAS), and the Cancer Needs Questionnaire Short-Form (CNQ). In the analysis of data; descriptive statistical methods, Independent Samples T-Test, and Pearson Correlation Test were used. Findings: The mean age of the participants was 60,40±11,38, and 66,0% were female. The three most common symptoms were feeling exceptionally tired (92,1%), feeling weak (91,3%), and problems with skin and nails (62,3%). The mean total score of CNQ was 48,68±14,63. A weak negative correlation was found between care needs and extraordinary tiredness, feeling weak, hair loss, tingling and numbness in hands and feet, change in appetite, nausea after treatment, constipation, weight loss or gain, vomiting after treatment, difficulty sleeping, headaches, diarrhea, signs of infection, nausea/vomiting before treatment, bleeding or bruising, and a moderate negative correlation was found between feeling pessimistic or sad, feeling anxious or distressed, and care needs (p<0,05). Conclusion: These findings indicate that the most common symptoms experienced by individuals with cancer are fatigue, weakness, and problems related to physical appearance, and that these symptoms negatively affect the needs of patients. In particular, the fact that emotional symptoms (pessimism, anxiety) have been found to have a stronger effect on needs. Nurses should develop practices that address patients' needs holistically, taking into account not only physical but also psychosocial dimensions in care planning through counseling, psychosocial support, and educational initiatives.
Benzer Tezler
- Baş-boyun kanserli hastalarda radyoterapinin neden olduğu oral mukozitin önlenmesinde çinko sülfat'ın (ZnSO4) etkisi ve oksidan-antioksidan enzim aktivitelerinin değerlendirilmesi
Effectiveness of zinc sulfate in prevention of oral mucositis induced by the radiotherapy in patients with head and neck cancer, and evaluation of oxidant-antioxidant enzymes activities
M. VECDİ ERTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
OnkolojiAtatürk ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MEHMET KOÇ
- Kemoterapiye bağlı nöropati sıklığı ile obezite ve vücut yağ dağılımı arasındaki ilişkinin araştırılması
Association between the chemotherapy-induced neuropathy with obesity and body fat distribution
ÖZNUR KARAYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
OnkolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA SEZGİN GÖKSU
- Kemoterapi alan onkoloji hastalarında semptomların değerlendirilmesi
Evaluate of symptoms in oncology patientsreceiving chemotherapy
FATMA SARI ŞIRA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
HemşirelikMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NERMİN OLGUN
- Meme kanseri hastalarında kemoterapiye bağlı gelişen periferik nöropatinin günlük yaşam aktivitelerine etkisi
The effect of chemotherapy-induced peripheral neuropathy on daily living activities in breast cancer patients
NECLA TAKI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL SERÇE
- Malign plevral efüzyonlu hastalarda prognoza etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
İLYAS KONUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Göğüs CerrahisiDicle ÜniversitesiGöğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR ONAT