Over kanserinin teşhisine yönelik anti-HE4 ile fonksiyonelleştirilmiş melanin nanoparçacıkları kullanarak QTF tabanlı immünosensör geliştirilmesi
Development of anti-HE4 conjugated melanin nanoparticles modified quartz tuning fork (QTF) based immunosensor for the diagnosis of ovarian cancer
- Tez No: 973335
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GİZEM KALELİ CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Biyomühendislik, Biyokimya, Biotechnology, Bioengineering, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Biyosensörler, Biosensors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomedikal Bilimler ve Mühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyomedikal Bilimler ve Mühendislik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Over kanseri, ülkemizde ve dünya genelinde jinekolojik kanserler arasında ikinci sıklıkla görülmektedir ve maalesef jinekolojik kanser kaynaklı ölümlerde ilk sırada yer almaktadır. Bu kanserlerin büyük bir çoğunluğu, yaklaşık %95'i epitelyal orijinlidir. Erken dönemde belirti vermemesi, etkin bir tarama yönteminin olmaması ve özgün bir belirtecin bulunmaması nedeniyle, vakaların %70'inde tanı konduğunda hastalık metastatik seviyeye ulaşmış olmaktadır. Bu durum, hastaların 5 yıllık sağkalım oranının %45'in altına düşmesine neden olmaktadır. Öte yandan, kadınların yaşam boyu %10'u over kitlesi nedeniyle cerrahi müdahale gereksinimi duymakta ve bu operasyonların çoğunda kanser tespit edilememektedir. Bu durum, gereksiz tedavi ve aşırı müdahale riskini doğurmakta, aynı zamanda preoperatif dönemde yeterince tanımlanamayan bu kitlelerin jinekolojik onkoloji uzmanı tarafından opere edilmemesi eksik tedaviye ve tekrarlayan ameliyatlara yol açabilmektedir. Bu nedenlerle, over kanserinin erken teşhisi ve ayırıcı tanısı büyük önem taşımaktadır. 2011 yılında FDA (Food and Drug Administration) tarafından over kanserinin izlenmesinde kullanılmak üzere onaylanan İnsan Epididymis Protein 4 (HE4), diğer belirteçlerle karşılaştırıldığında birçok avantaja sahiptir. Yaygın olarak kullanılan CA125'e göre, HE4 endometriozis, pelvik inflamatuar hastalık gibi inflamatuar süreçlerden etkilenmemekte (yüksek özgünlük), daha doğru prognostik bilgi sağlamaktadır ve tedavi monitorizasyonunda daha hassastır. Bu durum, birçok çalışmada kanıtlanmış olup, HE4'ü over kanseri tanı ve takibinde değerli bir biyobelirteç haline getirmektedir. Günümüzde kanser belirteçlerinin analizi genellikle ELISA yöntemi ile yapılmaktadır. Ancak, bu yöntem nispeten düşük hassasiyeti, düşük doğruluğu ve uzun işlem süreleri nedeniyle sınırlamalara sahiptir. Bu nedenle, ELISA'ya alternatif, daha hassas ve hızlı yöntemlerin geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma ile over kanserinin erken teşhisinde ve tedavi monitorizasyonunda kullanılabilecek, sürdürülebilir bir yöntemle üretilmiş melanin nanoparçacıkları ile fonksiyonelleştirilmiş kuvars ayar çatalı (QTF) tabanlı biyosensörün geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Literatürde ilk defa QTF, over kanseri tanısı için modifiye edilecek ve performansı değerlendirilecektir. Bu biyosensörün etkinliği ve güvenilirliğinin ortaya konması, bu alandaki çalışmalara öncü olabilecek yeni bir tanı yönteminin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Ovarian cancer is the second most common gynecological cancer both in our country and worldwide; however, it ranks first among gynecological cancers in terms of mortality. Approximately 95% of these cancers are of epithelial origin. Due to the lack of symptoms in early stages, the absence of an effective screening method, and the unavailability of a specific biomarker, the disease is diagnosed at a metastatic stage in 70% of cases. Consequently, the five-year survival rate falls below 45%. On the other hand, approximately 10% of women require surgical intervention for ovarian masses during their lifetime, although the majority of these operations do not result in a cancer diagnosis. This situation leads to the risk of overtreatment and unnecessary interventions. Additionally, when these masses are not adequately characterized in the preoperative period and are not operated on by a gynecologic oncology specialist, it may result in incomplete treatment and repeated surgeries. Therefore, early diagnosis and differential diagnosis of ovarian cancer are of critical importance. In 2011, the Food and Drug Administration (FDA) approved Human Epididymis Protein 4 (HE4) for monitoring ovarian cancer. Compared to other markers, HE4 offers several advantages. Unlike the widely used CA125, HE4 is not affected by inflammatory conditions such as endometriosis and pelvic inflammatory disease (demonstrating higher specificity), provides more accurate prognostic information, and is more sensitive in treatment monitoring. These advantages have been demonstrated in numerous studies, making HE4 a valuable biomarker for the diagnosis and follow-up of ovarian cancer. Currently, cancer biomarker analysis is generally performed using the Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (ELISA) method. However, this method has limitations due to relatively low sensitivity, low accuracy, and long processing times. Therefore, the development of alternative methods that are more sensitive and rapid than ELISA is of great significance. This study aims to develop a quartz tuning fork (QTF)-based biosensor functionalized with sustainably produced melanin nanoparticles for use in the early diagnosis and treatment monitoring of ovarian cancer. For the first time in the literature, QTF will be modified for ovarian cancer diagnosis, and its performance will be evaluated. Demonstrating the efficacy and reliability of this biosensor may contribute to the development of a novel diagnostic approach and pave the way for further research in this field.
Benzer Tezler
- Development and validation of methods for the diagnosis of lung cancer via serological biomarkers
Akciğer kanserinin serolojik biyobelirteçler ile teşhisine yönelik yöntem geliştirilmesi ve doğrulanması
ABBAS GÜVEN AKÇAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Biyolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ OSMAY GÜRE
- A novel antenna configuration for microwave hyperthermia
Mikrodalga hipertermi için yeni bir anten yapılanması
GÜLŞAH YILDIZ ALTINTAŞ
Doktora
İngilizce
2022
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM AKDUMAN
DOÇ. DR. TUBA YILMAZ ABDOLSAHEB
- Fotodinamik terapi ile kanser tedavisine yönelik çok fonksiyonlu fotosensitizerlerin sentezi ve özelliklerinin incelenmesi
Synthesis and properties of multifunctional photosensitizers for cancer treatment by photodynamic therapy
ESRA NUR KAYA
- Yumurtalık (over) kanserinin teşhisine yönelik miRNA tabanlı elektrokimyasal nanobiyosensör geliştirilmesi
Development of miRNA based electrochemical nanobiosensors for the diagnosis of ovarian cancer
EZGİ KIVRAK
Doktora
Türkçe
2024
BiyoteknolojiEge ÜniversitesiBiyomedikal Teknolojiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR KARA
- Malign ve benign over tümörlü hastalar ile platin sensitif ve dirençli over kanserli hastalarda metabolomik biyobelirteçlerin araştırılması
Investigation of metabolomic biomarkers for detection of benign and malign ovarian tumors and platinum-sensitive and platinum-resistant ovarian cancer
EVREN ÇAĞLAR EROĞLU
Doktora
Türkçe
2021
BiyoteknolojiÇukurova ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA PAYDAŞ