Hematopoetik kök hücre transplantasyonu öncesi hastalarda web tabanlı prehabilitasyon eğitiminin yaşam kalitesi ve semptom şiddetine etkisi
The effect of web-based prehabilitation education on quality of life and symptom severity in patients before hematopoietic stem cell transplantation
- Tez No: 973461
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLA DEMİRTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Hematoloji, Nursing, Hematology
- Anahtar Kelimeler: Hematopoetik kök hücre transplantasyonu, hemşirelik, prehabilitasyon, semptom şiddeti, web tabanlı eğitim, yaşam kalitesi, Hasta bakımı, Hasta eğitimi, Hastalar, Hematopoetik kök hücreler, Hemşirelik bakımı, Semptomlar ve genel patoloji, Hematopoietic stem cell transplantation, nursing, web-based education, prehabilitation, symptom severity, quality of life, Patient care, Patient education, Patients, Hematopoietic stem cells, Nursing care, Symptoms and general pathology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Hematopoetik Kök Hücre Transplantasyon (HKHT) tedavisi öncesinde hastalara uygulanan web tabanlı prehabilitasyon eğitiminin yaşam kalitesi ve semptom şiddeti üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu müdahale ve kontrol gruplu deneysel araştırmanın örneklemini, 13 Aralık 2024 – 31 Temmuz 2025 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kök Hücre Nakil Ünitesinde tedavi gören 36 nakil hastası (17 hasta müdahale, 19 hasta kontrol) oluşturmuştur. Veriler Hasta Bilgi Formu, Kemik İliği Nakli Hastalarında Kanser Tedavisinde Fonksiyonel Değerlendirme Ölçeği (FACT-BMT) ve Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği (ESTÖ) kullanılarak; hastane yatış günü, nakil günü ve taburculuk günü olmak üzere 3 kez uygulanmıştır. Prehabilitasyon eğitim içeriğinde; kök hücre nakil tanımı, nakil öncesi hazırlık süreci, kök hücre infüzyonu ve engraftman, oral mukozit tanımı ve ağız bakım yöntemi, enfeksiyon risk tanımı ve enfeksiyondan korunma yolları, nakil tedavisinde yan etkiler, nakil sonrası beslenme, taburculuk sonrası yaşam ve kök hücre naklinde egzersiz önerileri olmak üzere 9 bölüm yer almaktadır. Müdahale grubuna hastane yatışından sekiz gün önce web tabanlı prehabilitasyon eğitimi verilmiş ve web sitesi kullanılarak taburculuğa kadar izlenmiştir. Kontrol grubuna ise hastanenin standart bakım uygulaması içerisinde yer alan yazılı materyaller ile hasta bilgilendirme eğitimi ve izlemi yapılmıştır. Verilerin analizinde Kikare, gruplar arası karşılaştırmada bağımsız gruplarda t testi ve Mann Whitney U testi, tek yönlü tekrarlı ölçümlerde Varyans Analizi ile Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Tüm istatistiksel değerlendirmelerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Prehabilitasyon eğitimi alan hastaların FACT-BMT toplam yaşam kalitesi puanlarının 3. izlemi (taburculuk) (t=2,946; p=0,005) daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). FACT BMT alt boyutları incelendiğinde müdahale ve kontrol gruplarında sosyal yaşam ve aile boyutunda anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak müdahale grubunun, fiziksel iyi olma, fonksiyonel iyi olma, duygusal iyi olma, diğer endişeler, FACT-TOI ve FACT-G puanları yüksek bulunmuştur (p<0,05). ESTÖ sonuçları incelendiğinde müdahale grubunun toplam semptom puanı 3. izleminde (taburculuk) (t=-2,772; p=0,009) daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Özellikle yorgunluk, bulantı, ağrı, üzüntü, endişe ve uykusuzluk semptomlarında azalma saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Web tabanlı prehabilitasyon eğitiminin yatıştan taburculuğa kadar geçen süreçte HKHT hastalarının, taburculuktaki yaşam kalitesi ve semptom şiddetinde anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the effect of web-based prehabilitation education applied to patients before Hematopoietic Stem Cell Transplantation (HSCT) treatment on quality of life and symptom severity. Materials and Methods: The sample of this experimental study with intervention and control groups consisted of 36 transplant patients (17 in the intervention group, 19 in the control group) treated at the Stem Cell Transplantation Unit of the University of Health Sciences Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Oncology Training and Research Hospital between December 13, 2024, and July 31, 2025. Data were collected using the Patient Information Form, the Functional Assessment of Cancer Therapy–Bone Marrow Transplant (FACT-BMT), and the Edmonton Symptom Assessment Scale (ESAS), administered three times: on the day of hospital admission, on the day of transplantation, and on the day of discharge. The prehabilitation training content included nine sections: definition of stem cell transplantation, pre-transplant preparation process, stem cell infusion and engraftment, definition and oral care methods for oral mucositis, definition of infection risk and methods of infection prevention, side effects of transplantation therapy, post-transplant nutrition, post-discharge life, and exercise recommendations for stem cell transplantation. The intervention group received web-based prehabilitation education eight days prior to hospital admission and was followed up via the website until discharge. The control group received patient education and follow-up using written materials included in the hospital's standard care practices. Data were analyzed using Chi-square test, independent samples t-test, Mann-Whitney U test, one-way Repeated Measures Analysis of Variance, and Pearson correlation analysis. A significance level of p<0,05 was accepted for all statistical evaluations. Results: The total quality of life scores FACT-BMT of patients who received prehabilitation training were found to be significantly higher at the third follow-up (discharge) (t=2,946; p=0,005) (p<0.05). When the FACT-BMT subscales were examined, no significant difference was observed between the intervention and control groups in the social/family well-being dimension. However, the intervention group had significantly higher scores in the domains of physical well-being, functional well-being, emotional well-being, other concerns, FACT-TOI, and FACT-G (p<0,05). Analysis of the Symptom Assessment Scale (ESTÖ) results revealed that the total symptom score of the intervention group was significantly lower at the third follow-up (discharge) (t=-2,772; p=0.009) (p<0,05). Specifically, reductions were observed in symptoms such as fatigue, nausea, pain, sadness, anxiety, and insomnia (p<0,05). Conclusion: It was observed that web-based prehabilitation education had a significant effect on the quality of life and symptom severity of HSCT patients at discharge during the period from admission to discharge.
Benzer Tezler
- Hematopoetik kök hücre nakli yapılan çocuk hastalarda böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of kidney functions in patients with hematopoetic STEM cell transplantation
FATMA ÖZBEK TEZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL DURSUN
- Allojenik kök hücre transplantasyonu uygulanan çocuklarda veno-okluziv hastalık gelişmesinde rol alan faktörler ve hastalık oluşmadan tanınmasını sağlayabilecek belirteçler
Risk factors and predictive markers of veno-occlusive disease after allogeneic hematopoietic stem cell transplantation in children
FATİH MEHMET AZIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERTEM
- Otolog hematopoetik kök hücre nakli yapılan yeni tanı multipl myelom hastalarında nakil sonrası erken granülosit koloni stimülan faktör uygulamasının engraftman ile ilişkisi
A relationship of EARLY granulocyte colony stimulating factor application with engraftment after transplantation for new diagnosis multiple myeloma patients with autologos hematopoetic stem cell transplantation
LEYLA TOPAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
HematolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUZAFFER KEKLİK
- Otolog kök hücre nakli sonrası nüks multipl myelom hastalarının değerlendirilmesi
Evaluation of recurrent multiple myeloma patients after autologous stem cell transplantation
ASLI KAYA TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH AKYOL
- Hematopoetik kök hücre nakli yapılan olguların uzun dönem renal fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of long-term renal functions of patients after hematopoetic stem cell transplantation
AYSHA GADASHOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL CONKAR