Şairin yeteneği nereden geliyor? Aristoteles'in Poetika'sı bağlamında bir tartışma
Where does poet's talent comes from? A discussion in the context of Poetics
- Tez No: 973627
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN YÜCEFER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şiir yazma işinin yalnızca belirli kişilere özgü olan ve tanrısal bir esin gibi dışsal bir faktör dolayısıyla elde edilmiş bir“yetenek”sayesinde mümkün olduğunu düşünürüz. Aristoteles de şiir yazma işini“doğuştan yetenekli”kişilere ait bir etkinlik olarak görüyor olmasına rağmen söz konusu yeteneği dışsal bir faktöre başvurmaksızın açıklamaktadır. Poetika'nın, bütünüyle şairlerin yetenekleri konusuna ayrılmış herhangi bir bölümü olmamasına rağmen çeşitli bölümlerde karşılaştığımız birtakım cümleler konuya dair tartışma yürütecek yeterli veriyi sunuyor. Söz konusu cümleler şairlerin şiir yazma kapasitelerini Homeros, Hesiodos gibi diğer usta şairlerden öğrenme yoluyla edinmediklerini, bu kapasiteye doğuştan sahip olduklarını söylüyor. Hem bu fikir hem de şiir sanatının doğuştan yetenekli insanlar tarafından ortaya çıkarılmış olduğu fikri, ilk bakışta Aristoteles'in işlerliğin hem tanım hem varlık bakımından güce önceliğinin olduğunu belirten temel ilkesiyle örtüşüyor gibi görünmüyor. Bu tez çalışmasının amacı, Aristoteles'in Poetika'da şairlerin yetenekleriyle alakalı ortaya koyduğu eldeki bu cümleleri Metafizik, Θ kitabını da göz önünde bulundurarak anlamaya ve işlerliğin hem tanım hem de varlık bakımından güçten önce geldiği Aristotelesçi ilkeyi ihlal etmeksizin açıklamaya çalışmaktır. Bu bakımdan hem şairlerin doğuştan yeteneklerini dışlamaktan kaçınan hem de doğaçlama kavramının Poetika'daki konumunu açıklayan bir argüman kurmak bu tezin ana hedefidir. Aristoteles'in işlerliğin önceliğine dair temel ilkesini muhafaza eden bir argümanın mümkünatı ise Fizik, II'deki“talih eseri”kavramından geçmektedir.“Ara form”olarak adlandırdığım ve talih eseri kavramını merkeze alan argüman Aristoteles'in şairlerin bir başkası tarafından eğitilemeyeceklerini düşündüğünü iddia ederken, Poetika'da bulunan yarım düzine kadar cümlenin yardımıyla şairlerin yalnızca kendilerini eğitebileceklerini gösteriyor. Ve söz konusu bir şiir yaratmak olduğunda“poiesis eşiği”ni hangi ustalık derecesindeki şairlerin ne şekilde, hangi yetileri sayesinde aştıklarını gözler önüne seriyor.
Özet (Çeviri)
We tend to think that writing poetry is only possible for certain individuals, thanks to a“talent”acquired through an external factor, such as divine inspiration. Although Aristotle also views poetry as an activity belonging to those who are“naturally gifted,”he explains this talent without appealing to any external factor. Even though there is no section of Poetics entirely devoted to the talents of poets, certain statements encountered in several sections provide sufficient data for a discussion on the subject. These statements say that poets did not acquire their capacity for writing poetry by learning from other master poets such as Homer and Hesiod, but that they possessed this capacity as an innate capacity. At first glance, both this idea and the idea that the art of poetry was created by people with innate capacity do not seem to coincide with Aristotle's fundamental principle, which states that activity has priority over potentiality in terms of both definition and existence. The aim of this thesis is to understand these statements made by Aristotle in Poetics regarding the talents of poets, taking into account Metaphysics, Book Θ, and to explain them without violating the Aristotelian principle that activity precedes potentiality in both definition and existence. In this regard, the main goal of this thesis is to construct an argument that avoids dismissing poets' innate capacities while also explaining the importance of improvisation in the Poetics. The possibility of an argument that preserves Aristotle's fundamental principle of activity has priority lies in the concept of“fortune”in Physics, Book II. The argument, which I call the“intermediate form”and which centers on the concept of fortune, claims that Aristotle thought poets could not be taught by anyone else, while showing, with the help of a dozen sentences found in Poetics, that poets can only teach themselves. And when it comes to creating a poem, it reveals which poets, at what level of mastery, cross the“poiesis threshold”and how, thanks to which capacities.
Benzer Tezler
- The use of myth, the supernatural and the gothic in John Keats's poetry
John Keats'in şiirlerinde mit, doğaüstü ve gotik öğelerin kullanımı
DENİZ KIRPIKLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE SEBER
- Cevrî, Hall-i Tahkîkât ve 'Aynü‛l-Füyûz inceleme- metin (1b-36b)
Cevri and research text of Cezire-i Mesnevi (1b-36b)
YELİZ ALKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GENCAY ZAVOTÇU
- Cevrî ve ʻAynü'l- Füyûz inceleme- metin (37a-70b)
Cevri and research text of Cezire-i (37/a-70/b)
SİMGE SAKARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GENCAY ZAVOTÇU
- Bir şiir hazinesi: Arif Nihat Asya (yapı-tema-anlatım)
A treasure of poem: Arif Nihat Asya (structure-theme-expression)
RECEP ULUÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıAksaray ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET EMRE
- Nev'îzâde Atâyî Divanı'nda anlatıcı aşık tipi
Narrator minstrel type in Nevîzâde Atâyî Divan's
GÖKHAN AYVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİ ÖZEROL