Sorgumda tuz stresi altında farklı büyüme ve gelişme dönemlerindeki kuru madde birikimlerinin periyodik olarak incelenmesi
Periodical assessment of dry matter accumulation in sorghum during various stages of growth and development under salt stress
- Tez No: 973745
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ONUR HOCAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Çanakkale ili ekolojik koşullarında seçilmiş sorgum genotiplerinin tuz stresi (8 dS/m NaCl) altında büyüme ve gelişme dönemlerindeki kuru madde birikimlerini sigmoidal regresyon modelleri (Logistic, Ratkowsky, Weibull, MMF, Logistic Power, Gompertz) ile incelemek amacıyla Çanakkale Yenice'de 2024 yılında saksı koşullarında faktöriyel tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. 14 no'lu (PI 602852) ve 2 no'lu (PI 601833) olmak üzere iki sorgum genotipine ait kuru madde birikimleri 12 örnekleme dönemi boyunca haftalık olarak alınan bitki örnekleri ile takip edilmiştir. Sonuçlara göre sorgumda büyüme ve gelişme sürecinde kuru madde birikimini en iyi temsil eden modellerin r2>0,95 yüksek doğruluk oranıyla Richards ve Logistic sigmoidal modelleri olduğu belirlenmiştir. Tuz stresine bağlı olarak sürgün kuru madde ve toplam topraküstü kuru madde birikiminde %8-26 aralığında değişen kayıplar görülmüştür. Logistic model ile yapılan regresyon analizi sonucunda 14 no'lu genotipin kontrol ve tuzlu şartlarda sırasıyla 38,114 g ve 35,146 g üst asimptot değerine ulaşmasıyla 2 no'lu genotipten daha fazla kuru madde biriktirdiği görülmüştür. Kök kuru madde birikimi %53-56 aralığında değişen kayıpla tuz stresinden en çok etkilenen özellik olmuştur. Sürgün kuru madde birikiminin Logistic model ile modellenmesi ile belirlenen kritik büyüme dönemleri (MAP, IP, ADP) incelendiğinde, 14 no'lu genotipin tuz stresi altında daha kısa sürede daha fazla kuru madde biriktirdiği görülmüştür. Sonuç olarak, sorgumda tuz stresinin büyüme sürecinde gecikmeye, hızlı büyüme döneminin kısalmasına ve büyüme hızının düşmesine yol açtığı saptanmıştır. Sorgumda genotipik varyasyonun tuz toleransı gelişmiş yeni çeşitlerin geliştirilebilmesi için önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to evaluate the growth and developments of selected sorghum genotypes under salt stress (8 dS/m NaCl) with sigmoidal regression models (Logistic, Ratkowsky, Weibull, MMF, Logistic Power, Gompertz). Pot experiment was conducted according to factoriel randomized complete block design with three replicates in Yenice Çanakkale in 2024. Dry matter accumulations of two sorghum genotypes, number 14 (PI 602852) and number 2 (PI 601833), were monitored with weekly plant samplings for 12 weeks. Results indicated that Richards and Logistic sigmoidal models yielded the most accurate representations of sorghum dry matter accumulations (r2>0,95). Salt stress caused 8-26% reductions in tiller dry matter accumulations (TDMA) and total dry matter accumulations (tiller and roots combined, DMA) of sorghum genotypes. Logistic model predicted that Genotype 14 showed higher toleration to salt stress in terms of having less reduction in TDMA by having 38.114 and 35.146 g upper asymptote values for control and salt applications, respectively. Root dry matter accumulations (RDMA) were the most affected trait from salt application with 53-56% reduction. Critical points of growth (MAP, IP and ADP) obtained by the Logistic model of TDMA showed that Genotype 14 managed to accumulate more dry matter in a shorter period under salt stress. In conclusion, salt stress was associated with a delay in growth, a reduction in rapid growth stage and overall growth rate. Genotypic variation in sorghum was found promising for developing new cultivars with higher salt tolerance.
Benzer Tezler
- Farklı tuz konsantrasyonlarının tek yıllık bazı yem bitkisi türlerinin tohum çimlenmesi üzerine etkileri
The effects of different salt concentrations on seed germination of some single-year forage plant species
İLKER HANGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM EROL
- Sürdürülebilir tarım ilkeleri kapsamında Kahramanmaraş şartlarında silajlık sorgum (Sorghum bicolor L.) çeşitlerinde farklı organik gübre kullanım olanakları
Usage opportunities of different organic fertilizers in silage sorghum (Sorghum bicolor L.) cultivars in Kahramanmaraş within the scope of sustainable agriculture principles
FATMA AKBAY
Doktora
Türkçe
2022
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM EROL
PROF. DR. MUSTAFA KIZILŞİMŞEK
- Sorgumda [Sorghum bicolor (L.) Moench] bazı depolanmış ürün zararlılarına karşı Deltamethrin ve Spinetoram'ın kullanım olanakları üzerinde araştırmalar
Investigations on the possibilities of using deltamethrin and spinetoram in Sorghum grains (Sorghum bicolor (L.) Moench) against some stored product pests
MEHMET SONKURT
- Şeker sorgumda biyoenerji ile ilişkili QTL'lerin yeni nesil sekanslama yöntemleri kullanılarak haritalanması
Mapping of bioenergy-related traits QTLs using next generation sequencing method in sweet sorghum
BİRGÜL GÜDEN