“Ricâlun fi'ş-Şems”eserinin Türkçe çevirisi“Güneşteki Adamlar”da geçen kalıp ifadelerin dil ve aktarım yönünden incelenmesi
Analysis of the linguistic aspects and translation of the formulaic expressions in the Turkish translation of the novel“Rijāl fi al-Shams”titled“Güneşteki Adamlar”
- Tez No: 973867
- Danışmanlar: PROF. DR. FUNDA KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Mütercim-Tercümanlık, Turkish Language and Literature, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Türkçe, Arapça, Kalıp İfadeler, Kalıp Sözler, Gassan Kanafani, Çeviri, Çeviri Yöntemleri, Güneşteki Adamlar, Ricâlun fi'ş-Şems, Roman, Filistin, Turkish, Arabic, Formulaic Expressions, Formulaic Words, Ghassan Kanafani, Translation, Translation Methods, Men in The Sun, Rijal fi Al-Shams, Novel, Palestine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çeviri biliminde kaydedilen ilerlemelere rağmen, Arapça ile Türkçe arasındaki çeviri çalışmalarının nicelik ve nitelik açısından halen yeterli düzeyde olmadığı söylenebilir. Söz konusu eksikliğin temel sebebi, Arapça ve Türkçenin birbirinden oldukça farklı gramer yapılarına ve kültürel farklılıklara sahip olmalarıdır. Diller arası çeviriyi kolaylaştırarak özellikle zor metinlerin daha iyi anlaşılmasını sağlamak, çeviri etkinliğinin niteliğini artırmak için, iki dil arasında gerçekleştirilen karşılaştırmalı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. İşte bu çalışma, böyle bir ihtiyaçtan yola çıkılarak hazırlanmıştır. Bu çalışmada, Gassan Kanafani'nin Arapça olarak kaleme aldığı Ricâlun fi'ş-Şems adlı eser ile Mehmet Hakkı Suçin tarafından Türkçeye“Güneşteki Adamlar”adıyla çevrilen roman temel inceleme materyali olarak seçilmiş; romandaki Türkçe kalıp ifadeler hem çeviri yöntemleri hem de dilbilgisel yapı açısından incelenmiştir. Arapça-Türkçe çeviri uygulamalarına katkı sağlamayı ve özellikle kalıp ifadelerin aktarımı konusunda çevirmenlere yol göstermeyi amaçlamayan çalışma, üç bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde, kaynak ve hedef metinlerdeki kalıp ifadeler belirlenmiş ve bu ifadelerin çeviri sürecinde geçirdiği değişiklikler karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir. İkinci bölümde, kaynak ve hedef metinde tespit edilen kalıp ifadeler kullanılan çeviri yöntemlerine göre sınıflandırılmıştır. Üçüncü bölümde ise, hedef metindeki kalıp ifadelerin dilbilgisel yapıları çözümlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Despite advancements in the field of translation studies, it can be stated that translation work between Arabic and Turkish still falls short in terms of both quantity and quality. The main reason for this deficiency lies in the significant grammatical and cultural differences between the two languages. In order to facilitate interlingual translation and improve the comprehensibility of complex texts, and thereby enhance the overall quality of translation, there is a growing need for comparative studies between the two languages. This study has been prepared in response to such a need. In this study, Rijal fi Al-Shams, originally written in Arabic by Ghassan Kanafani, and its Turkish translation Güneşteki Adamlar by Mehmet Hakkı Suçin, have been selected as the primary materials of analysis. The Turkish formulaic expressions found in the translated version of the novel have been examined in terms of both the translation methods employed and their grammatical structures. The study, which aims to contribute to Arabic-Turkish translation practices and to provide guidance particularly on the translation of formulaic expressions, consists of three main sections: In the first section, the formulaic expressions identified in the source and target texts are listed, and the changes they underwent during the translation process are presented through comparative analysis In the second section, the formulaic expressions found in both the source and target texts are classified according to the translation methods applied. In the third section, the grammatical structures of the formulaic expressions in the target text are analyzed.
Benzer Tezler
- Gassan Kenefânȋ (hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve Ricâlun fi'ş-Şems adlı romanının incelenmesi)
Başlık çevirisi yok
FELEK CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEVLÜT KULA
- Hatîb el-Bağdâdî'nin el-Fasl Li'l-Vasl el-Müdrec fi'n-Nakl adlı eserindeki müdrec hadislerin Kütüb-i Tis'a çerçevesinde değerlendirilmesi
Revaluation of Mudrağ Ahādīṯ in Ḫaṭīb al-Bağdādī's al-Fasl li'lwaṣl al-Mudrağ fi'n-Naql with reference to al-Kutub al-Tis'a
ZEYNEP ERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA KIZIL
- Abdülahad Nûrî'nin Arapça risâlelerinde Kadızâdelilere yönelik eleştirileri: Tahkik ve değerlendirme
Abdulahad Nūrī's criticisms against the Qadizādelis in his Arabic treatises: Critical edition and evaluation
DİLARA KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİH CEYHAN
- Cenâbî Mustafa Efendi'nin Cevâhirü'l Garâib fî Tercemeti Dürri'l-Acâib adlı eseri (inceleme-metin)
The work of Cenâbî Mustafa Efendi̇ enti̇tled Jawāhi̇r al-Gharāʾi̇b fī Tarjamat Durr al-ʿAjāʾi̇b (review-text)
EMRE ARVAS
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜNYAMİN AYÇİÇEĞİ