İklim krizine kültürel çözümler: Türk halk inanışlarında doğa koruma
Cultural approaches to the climate crisis: Conservation of nature in Turkish folk beliefs
- Tez No: 973881
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHANGÜL DAŞTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Folklore
- Anahtar Kelimeler: Animizm, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Gök Tanrı, Halk inançları, Kültür, Orman koruma, Su kirliliği, Toprak kirliliği, Totemizm, Şamanizm, Animism, United Nations Framework Convention on Climate Change, Gök Tanrı, Public beliefs, Culture, Forest protection, Water pollution, Soil pollution, Totemism, Shamanism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi (folklor) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanayileşmiş ve teknolojik olarak gelişmiş dünyanın bugün en büyük problemlerinden biri, bu gelişmelerin doğa ve iklim üzerindeki olumsuz etkileridir. Doğal yaşamı, iklimi ve neredeyse tüm canlı hayatını tehdit eden bu sorun çözülmediği takdirde dünya, artık canlı yaşamına elverişli bir gezegen olmaktan çıkacaktır. İnsanların doğal kaynakları bilinçsizce tüketmesi, enerji kaynaklarını sömürmesi ve bunları yaparken atmosfere zararlı gazlar bırakması, sera etkisini tetiklemektedir. Gün geçtikte sera etkisinde ısınan dünya iklim değişikliğine, bu iklim değişikliği de türlerin yok olmasına sebep olmaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları/Hedefleri (SKA) kapsamında 13. Madde olan İklim Eylemi ile dünyada bir birlik oluşturarak iklim değişikliği ve doğanın gördüğü zararı engellemek için harekete geçilmiştir. Gelişmiş ülkelerin sözleşmeler kapsamında bazı yükümlülükleri kabul ederek iklim değişiminin etkileriyle mücadele etmeye başlamaları ve aynı zamanda doğayı korumada ön ayak olmaları hedeflenmektedir. Bunun yanında az gelişmiş veya henüz gelişmekte olan ülkeler için de bazı fonlar oluşturularak iklim değişikliği etkilerinin en az zararla atlatılmasına yardımcı olmak öncelikli hedeflerden biri olmuştur. Bu çalışmada, İklim Eylemi kapsamında iklim ve doğa korunumuna katkı sağlayabilmenin kültür temelli yolları ortaya konmaya çalışılmıştır. Dünyada doğa korunumu alanında birlik olması gerektiği vurgulanırken ülkelerin de kültürel olarak sağlayabilecekleri katkılar, eski Türk inanışları üzerinden değerlendirilmiştir. Türklerin geçmişten günümüze doğayla iç içe yaşamaları ve doğaya karşı koruyucu tutumları temel alınarak kültürel bir iklim ve doğa koruma hareketinin desteklenmesinde nelerin baz alınacağı bazı inanma ve ritüeller özelinde incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
One of the most pressing issues faced by the industrialized and technologically advanced world today is the detrimental impact of such progress on nature and the climate. Unless this issue—posing a threat to natural life, the climate, and nearly all forms of living beings—is resolved, the Earth will cease to be a habitable planet for life. The unconscious consumption of natural resources, exploitation of energy sources, and the emission of harmful gases into the atmosphere by humans are accelerating the greenhouse effect. As a result, the Earth is increasingly warming, leading to climate change, which in turn causes the extinction of species. Under the framework of the Sustainable Development Goals (SDGs), Goal 13—Climate Action—seeks to establish a global alliance to combat climate change and mitigate environmental degradation. It is aimed that developed countries take the lead in protecting nature by committing to certain responsibilities stipulated in international agreements and by taking concrete actions against the effects of climate change. In addition, the establishment of financial support mechanisms for underdeveloped or developing countries has become a priority in minimizing the adverse impacts of climate change. This study seeks to explore culturally grounded approaches to contributing to climate and environmental conservation under the scope of Climate Action. While emphasizing the need for global unity in nature conservation efforts, the cultural contributions of various nations are evaluated through the lens of ancient Turkic beliefs. Based on the historically nature-integrated lifestyle of the Turks and their protective attitudes toward the environment, this paper examines, through specific beliefs and rituals, what cultural elements can serve as a foundation for supporting a cultural climate and environmental protection movement.
Benzer Tezler
- A decolonial analysis of urban and regional planning education in the global south
Küresel güney ülkelerinde şehir ve bölge planlama eğitiminin dekolonyal bir analizi
İPEK ŞEN
Doktora
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Türkiye'de karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik lamine masif ahşap mimarisi ve yöntemleri
Laminated mass timber architecture and methods for reducing carbon emissions in Türkiye
ÜLKEM ARTUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER
- Konutlarda balkon tasarımının biyofili kavramı ile pandemi sonrası yeniden ele alınması: İstanbul Bakırköy örneği
Reconsidering the balcony design in housings with the concept of biophilia after the pandemic: The case of Istanbul Bakırköy
SELEN NUR ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Kültür Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİYE RAHŞAN KARABETÇA
- Perception of ecosystem services provided by nature-based solutions (NBS) to address tourism-related challenges in coastal cities: The case of Seferihisar (TUR) and Aveiro (PRT)
Kıyı kentlerinde turizm zorluklarının ele alınmasında doğa temelli çözümler tarafından sağlanan ekosistem hizmetlerine ilişkin algı: Seferihisar (TR) ve Aveiro (PT)
ZEYNEP ŞERGİ MARIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK
- How to understand sovereignty through the prism of cosmopolitan morality
Kozmopolitan ahlak yansımasında egemenliği nasıl anlamalı
YAĞIZ KAĞAN SARIKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik ÜniversitesiSiyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GÜRCAN KOÇAN