Klasik Türk şiirinde İbnü'l-Arabî tesiri
The influence of Ibn al-Arabi in classical Turkish poetry
- Tez No: 973882
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZİRE ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: İbnü'l-Arabî, klasik Türk şiiri, İslam felsefesi, tasavvuf, kutb, Ibn al-Arabi, classical Turkish poetry, Islamic philosophy, Sufism, Qutb
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şeyhü'l-Ekber Muhyiddîn İbnü'l-Arabî, düşünceleriyle İslam felsefe tarihinde önemli bir yere sahiptir. İbnü'l-Arabî'nin tasavvufî düşünce sisteminde kavramsallaşan ifadeleri söz konusudur. Kutb olarak kabul edilen Arabî'nin klasik Türk edebiyatı şairleri üzerinde etkisi dikkat çekecek orandadır. Şeyhü'l-Ekber Muhyiddîn İbnü'l-Arabî'nin kişiliği, tasavvufî düşünceleri ve eserlerinde kullandığı kavramlar klasik Türk şairlerinin farklı nazım şekilleri ve türlerindeki beyitlerine yansımıştır. Çalışmada, İbnü'l-Arabî'nin klasik Türk edebiyatı şairleri üzerindeki tesiri, ekberî gelenek çerçevesinde kutb oluşuna dair tespitlere yer verilmiştir. Burada İbnü'l-Arabî'nin varlık, bilgi ve tecellî merkezli düşünce sisteminin temel taşlarını oluşturduğu düşünülen vahdet-i vücud, hayal, hayret, hakîkat, tecellî ve gölge kavramları üzerinden şiirler taranmıştır. Elde edilen beyitler İbnü'l-Arabî'nin tasavvuf anlayışı doğrultusunda yorumlanmıştır. Klasik Türk şiirinde İbnü'l-Arabî için yazılmış olan methiyelerdeki tespitlere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Sheikh al-Akbar Muhyiddin Ibn al-Arabi has an important place in the history of Islamic philosophy with his thoughts. There are conceptualized expressions of Ibn al-Arabi in the Sufi thought system. Arabî, who is considered to be Qutb, has a remarkable influence on the poets of classical Turkish literature. Sheikh al-Akbar Muhyiddin Ibn al-Arabi's personality, Sufi thoughts and the concepts he used in his works were reflected in the couplets of classical Turkish poets in different verse forms and genres. In the study, the influence of Ibn al-Arabi on the poets of classical Turkish literature and the determination of his qutb within the framework of the akbari tradition are included. Here, poems are scanned through the concepts of wahdat-i body, dream, astonishment, truth, manifestation and shadow, which are thought to form the cornerstones of Ibn al-Arabî's thought-system centered on existence, knowledge and manifestation. The couplets obtained were interpreted in line with Ibn al-Arabi's understanding of Sufism.In classical Turkish poetry, the determinations in the eulogies written for Ibn al-Arabî are included.
Benzer Tezler
- Klasik Türk şiirinde varlık ve birlik düşüncesinin yansımaları
Reflections of the idea of existence and unity in classical Turkish poetry
FERDİ ÖZAVCI
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHİR SELÇUK
- Klasik Türk Edebiyatında küme tipleri: Ricalülgayb/Erenler
Cluster types in Classical Turkish Literatüre: Ricalülgayb/Heavenly Hosts
AYŞE GİRAY
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıDüzce ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN AKKUŞ
- Klasik Türk şiirinde hiciv
Satire in Turkish classical school of poety
HİKMET FERİDUN GÜVEN
Doktora
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKERİM ABDULKERİMOĞLU
- Klasik Türk şiirinde dinî-tasavvufî ve din dışı (profane) şiir tasnifinin incelenmesi ve Şeyhülislam Yahya örneği
A study on the classification of religious-mystical and profane poetry in the classical Turkish poetry: Case of Şeyhulislam Yahya
MELEK KAHRAMAN DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
DinSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. AHMET ARI
- Klasik Türk şiirinde efsanevi kuşlar
Mithological birds in classical Turkish poetry
KÜBRA ESKİGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Türk Dili ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. LÜTFİ ALICI